سوره حج(الحج)، آیه ۵۷ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۹
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا فَأُولٰئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ
و کسانی که کافر شدند و آیات ما را تکذیب کردند، عذاب خوارکنندهای برای آنهاست!
معنی کلمات و عبارات
«آیَات»: آیههای کتابهای آسمانی به ویژه آیات قرآن. نشانههای کَون و مکان دالّ بر وجود یزدان.
نزول
سال ۱۰ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - کفر و ایمان، مبناى داورى خدا میان انسان ها در قیامت «یحکم بینهم فالذین ءامنوا ... و الذین کفروا ... عذاب مهین»
۲ - عذاب دوزخ، عقوبت کفر به خدا و تکذیب آیات او (قرآن) «و الذین کفروا و کذّبوا بَایتنا فأولئک لهم عذاب مهین»
۳ - عذاب دوزخ، داراى انواع گوناگون است. «فأولئک لهم عذاب مهین»
«إهانة» (مصدر «مهین») به معناى خوار و ذلیل کردن است. توصیف عذاب کافران و تکذیب کنندکان آیات الهى به «خوار کننده»، بیانگر این حقیقت است که عذاب هاى دوزخ، داراى انواع مختلف و متفاوت است. گفتنى است، برداشت یاد شده بر این اساس است که «مهین» صفت تخصیصى باشد نه توضیحى.
۴ - عذاب دوزخ، عذابى خوار کننده و ذلت آور است. «لهم عذاب مهین»
برداشت فوق، بر این اساس است که «مهین» وصف توضیحى براى عذاب باشد.
۵ - کفر به خدا و تکذیب آیات او (قرآن)، برخاسته از خوى استکبار و خود بزرگ بینى «و الذین کفروا و کذّبوا بَایتنا ... عذاب مهین»
توصیف «عذاب» به «مهین» (ذلیل کننده)، گویاى این حقیقت است که کفر به خدا و تکذیب آیات او، کردارى برخاسته از روح استکبارى و خودبزرگ بینى است و خداوند، متناسب با آن، کیفرى را تعیین فرموده است تا آن روح را درهم بشکند و به خوارى و ذلتشان بکشاند.
۶ - کیفرهاى اخروى، متناسب با کردارهاى آدمیان در دنیا «و الذین کفروا و کذّبوا بَایتنا ... عذاب مهین»
۷ - کفرپیشگان و تکذیب گران صدراسلام، مردمانى بودند خودبزرگ بین و استکبار پیشه. «و الذین کفروا و کذّبوا بَایتنا ... عذاب مهین»
۸ - استکبار در برابر خدا و آیات او، درپى دارنده عذاب ذلت بخش و خوار کننده دوزخ «و الذین کفروا و کذّبوا بَایتنا ... عذاب مهین»
۹ - قرآن، داراى ساختارى است آیه آیه. «کذّبوا بَایتنا»
۱۰ - قرآن، مجموعه اى است از نشانه هاى خداوند. «کذّبوا بَایتنا»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۸–۵۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۸–۵۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۸–۷۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۵۷ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۵۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۵۶–۶۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵۷
موضوعات
دستهبندی موضوعی
استکبار مکذبان قرآناستکبار کافران صدر اسلامصفات مکذبان قرآنعذاب ذلتبارمنشأ کفر به خداکیفر تکذیب قرآنکیفر استکبار با خداموجبات عذاب اخروویژگی عذابهای جهنمآیات خدا در قرآنصفات کافران صدراسلاممنشأ تکذیب قرآنتناسب کیفر با عملکیفر استکبار با آیات خدامنشأ تکذیب آیات خداتنوع عذابهای جهنمملاک قضاوت اخروی خداکیفر تکذیب آیات خداآیه بندی قرآنساختار قرآنقضاوت در قیامتکیفر کفرآثار تکبرنظام کیفریموجبات جهنمویژگیهای قرآناهل عذابآثار کفرمراتب عذابآثار ایمان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
- کافران، تکذیبکننده ایههای خدا+۸ آیه
- عذاب خوارکننده برای کافران و تکذیبکنندگان ایات الهی
- کفر به ایات خدا، درپیدارنده عذاب شدید اخرت+۱ آیه
- عذاب خوارکننده، سزای کفر به ایات الهی+۱ آیه
- هشدار خداوند به کافران، از گرفتارشدن به اتش جهنّم و عذاب الهی+۳ آیه
- اخطار خداوند به تکذیبگران ایات الهی، از گرفتارشدن به عذابی خوار کننده
- حرمت تکذیب ایات خداوند+۸ آیه
- حرمت تکذیب ایات خداوند+۸ آیه
- حرمت کفر به ایات الهی+۵ آیه
- مهلت به کافران و عدم شتاب در عقوبت انان، از جلوه های حلم خدا+۳ آیه
- فرمانروایی و قدرت خداوند، پشتوانه حکم و داوری او میان بندگانش+۲ آیه
- ورود مؤمنان به بهشت و گرفتاری کافران به عذاب، با داوری خدا در قیامت+۱ آیه
- گرفتاری کافران، به عذاب ذلّت اور+۳ آیه
- گرفتاری کافران و تکذیبگران ایات الهی، به عذابهای ذلّت بار در اخرت+۱ آیه
- تکذیب ایات الهی، درپی دارنده عذاب ذلّت بار در اخرت+۱ آیه
- کفر به ایات الهی، درپی دارنده عذاب ذلّت بار در اخرت+۱ آیه
- عذاب الهی، خوارکننده و ذلّت بار+۴ آیه
- کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۸ آیه
- کافران، تکذیب کننده ایات خداوند+۷ آیه
- ورود مؤمنان به بهشت و گرفتاری کافران به عذاب خوارکننده، با داوری خداوند در قیامت+۱ آیه
- گرفتاری کافران به عذاب ذلّت اور+۳ آیه
- مهلت به کافران و عدم شتاب در عقوبت انان، از جلوه های حلم خدا+۱ آیه
- داوری خداوند بین مؤمنان و کافران، در قیامت+۲ آیه