سوره حج(الحج)، آیه ۶ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۳
ذٰلِكَ بِأَنَ اللَّهَ هُوَ الْحَقُ وَ أَنَّهُ يُحْيِي الْمَوْتَى وَ أَنَّهُ عَلَى كُلِ شَيْءٍ قَدِيرٌ
این بخاطر آن است که (بدانید) خداوند حق است؛ و اوست که مردگان را زنده میکند؛ و بر هر چیزی تواناست.
معنی کلمات و عبارات
«ذلِکَ»: آن. اشاره به آفرینش انسان و دیگر چیزهای بعد از آن دارد. مبتدا است و جار و مجرور خبر آن است.
نزول
سال ۱۵ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۰ رویداد)
- فرض شدن روزه رمضانمرتبط با نزول
15 بعثت · مدینه - کشته شدن کعب بن اشرف
15 بعثت · مدینه - تغییر قبله از بیتالمقدس به کعبه
15 بعثت · مدینه - غزوه بحران
15 بعثت · بحران - غزوه ذی امر
15 بعثت · ذی امر - غزوه قرقرة الکدر
15 بعثت · قرقرة الکدر - اخراج بنیقینقاع از مدینه
15 بعثت · مدینه - سریه نخله
15 بعثت · نخله - غزوه سویق
15 بعثت · قرقرة الکدر / اطراف مدینه - تشریع زکات فطر و نماز عید
15 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - تنها خداوند، حق و پروردگار شایسته پرستش است. «فإنّا خلقناکم ... و ترى الأرض هامدة ... ذلک بأنّ اللّه هو الحقّ »
«ذلک» در این جا به دو چیز اشاره دارد: ۱- به قدرت نمایى هاى خدا در آفرینش انسان از خاک بى جان و مراحل رشد او در رحم و خارج از آن (فإنّا خلقناکم من تراب...) ۲- به جلوه هاى قدرت خدا در رویش و رشد انواع گیاهان در زمین (و ترى الأرض هامدة...). «باء» در «بأنّ الله» سببیه است. «ال» در «الحق» جنسیه و مفید حصر مى باشد و روى سخن با مردمى است که گرفتار پندارهاى شرک آمیز بودند و گمان مى کردند که غیر از خدا، خدایان دیگرى نیز در سرنوشت آنها تأثیر مى گذارند.
۲ - آفرینش انسان از خاک، رشد مرحله به مرحله او در رحم، صعود تدریجى از طفولیت (مرحله ضعف جسمى و عقلى) به اوج جوانى و نزول تدریجى از اوج توانایى (جوانى) به حضیض ناتوانى (کهولت و پیرى)، جلوه هاى ربوبیت خدا و یگانگى او «فإنّا خلقناکم من تراب ...لکیلا یعلم من بعد علم شیئًا ... ذلک بأنّ اللّه هو الحقّ»
۳ - توانایى خدا بر احیاى همه مردگان «و أنّه یحى الموتى»
«موتى» جمع «میّت» است و جمع محلاّ به «ال» مفید عموم مى باشد. بنابراین «الموتى»;یعنى، همه مردگان.
۴ - آفرینش انسان و انواع گیاهان از بستر خاک مرده و بى جان، نمایشى است از قدرتمندى و توانایى خداوند بر احیاى همه مردگان در روز رستاخیز. «فإنا خلقناکم من تراب... و ترى الأرض هامدة... و أنّه یحى الموتى»
جمله «و أنّه یحیى...» عطف بر «أنّ الله هو الحقّ» و به تقدیر «و ذلک بأنّ اللّه یحیى الموتى » مى باشد; یعنى، آن قدرت نمایى ها بدان سبب است که خداوند مى تواند مردگان را زنده کند.
۵ - خدا، داراى قدرت بى کران و نامحدود و توانا بر انجام هر کارى «و أنّه على کلّ شىء قدیر»
۶ - آفرینش انسان و رویاندن انواع گیاهان از بستر خاک مرده و بى جان، نمودى از قدرت بى کران و نامحدود خداوند «و أنّه على کلّ شىء قدیر»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
قدرت در جوانینشانه ها ربوبیت خداجوانی انسانعنصر خلقت گیاهاندلایل توحید افعالیکودکی انساندورانهای عمرپیری انسانضعف در پیریخلقت از خاکدلایل احیای اخروی مردگانحقانیت خداویژگیهای قدرت خداقدیرمراحل خلقت انساناحیای اخروی مردگاندلایل توحید ربوبیعنصر خلقت انسانوسعت قدرت خداتوحید ربوبیدلایل معادتوحید عبادینشانه های قدرت خداجهان بینی توحیدیقدرت خدااختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
- پیدایش حیات در زمین با اب باران، از ایات الهی+۸ آیه
- اگاه کردن مردم از حقیقت معاد، فلسفه ارایه عملی قدرت خدا در زنده کردن مردگان+۷ آیه
- باران و نقش ان در طبیعت و زندگی انسان از ایات خدا+۷ آیه
- نزول باران و تحوّلات گیاهی زمین بر اثر ان، نمادی از صفت حقانیّت خداوند+۱ آیه
- باران، جلوهای از قدرت مطلقه خداوند+۳ آیه
- نزول باران و حیات و سرسبزی زمینهای خشک و مرده در پی ان، دلیلی بر قدرت خداوند برای احیای مردگان+۹ آیه
- زنده شدن زمین، به وسیله باران نازل شده از سوی خداوند+۷ آیه
- تنها خداوند، حق و واقعیّت بیقید و شرط، بینیاز از ثابت شدن به سبب دیگر+۱ آیه
- توحید، محور حق و حقیقت+۵ آیه
- جهان افرینش در احاطه قدرت خداوند+۶ آیه
- پیدایش حیات زمین، پس از مرگ ان، از ایات خدا+۸ آیه
- نقش اساسی باران، در پیدایش حیات زمین+۶ آیه
- خداوند، پدیداورنده حیات+۹ آیه
- خداوند، پدیداورنده حیات، از دل موجودات بیجان و مرده+۲ آیه
- خداوند، منشا حیات در زمین+۷ آیه
- حقّانیّت الهی، منشا حیات بخشی او به مردگان+۱ آیه
- خداوند، حق محض، بدون هیچ شایبه باطل+۳ آیه
- افرینش انسان از خاک و رشد مرحله به مرحله او در رحم و پس از ان، جلوه ای از حقّانیّت خداوند+۱ آیه
- رویش گیاهان و خرّمی زمین با نزول باران، جلوه ای از حقّانیّت خداوند+۱ آیه
- زوجیّت گیاهان، نشانه خداوند+۱ آیه
- مشاهده زنده شدن مردگان، موجب شناخت قدرت خداوند+۵ آیه
- قدرت خداوند بر افرینش انسان در مراحل مختلف، دلیل بر امکان زنده شدن مردگان و خروج شان از قبرها+۲ آیه
- خداوند، توانا بر اجرای هر کاری+۶ آیه
- همه اشیای جهان، در قبضه قدرت خداوند+۶ آیه
- توجّه به پیدایش انسان، موجب ایمان به قدرت خدا، در برپایی رستاخیز+۱ آیه
- مطالعه در چگونگی رویش و رشد گیاهان، موجب ایمان به قدرت خداوند بر احیای مردگان+۱ آیه
- خلقت انسان با مراحل مختلف ان، از جلوه های قدرت خداوند+۲ آیه
- خلقت انسان و رویش انواع گیاهان از خاک بیجان، نشانگر توانمندی خدا بر احیای مردگان در روز رستاخیز+۲ آیه
- احاطه قدرت خداوند بر همه اشیا، دلیل بر احیای مردگان+۸ آیه
- نزول باران، جلوه ای از قدرت مطلقه خداوند+۵ آیه
- غفلت از قدرت نامحدود خدا، منشا تردید مشرکان، در امکان معاد+۲ آیه
- قدیر / اسماوصفات+۱۰ آیه
- خداوند، منشا رشد گیاهان و مراحل مختلف ان+۳ آیه
- رویش گیاهان گوناگون بر زمین مرده، جلوهای از قدرت خداوند+۱ آیه
- رویش گیاهان از بستر خاک مرده، در پی نزول باران، جلوهای از حقّانیّت خداوند+۱ آیه
- خداوند، احیا کننده مردگان در دنیا+۸ آیه
- اعطای حیات در دنیا نمودی از قدرت خدا در حشر مردگان+۷ آیه
- حیاتبخشی دوباره به مردگان به هنگام برپایی قیامت، همانند رویش گیاهان در زمین مرده پس از ریزش باران+۵ آیه
- حشر مردگان در قیامت، مقتضای الوهیّت خداوند+۴ آیه
- برانگیختن انسانهای مرده در روز رستاخیز، برخاسته از قدرت مطلق خداوند+۵ آیه
- رویش گیاهان از بستر خاک مرده و بی جان، نمایشی از خداوند بر مردگان در قیامت+۲ آیه
- افرینش انسان، نمایشی از قدرتمندی و توانایی خداوند بر حشر مردگان در روز رستاخیز+۲ آیه