آیه ۵۰ سوره روم

سوره روم(الروم)، آیه ۵۰ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۰۹

فَانظُرْ إِلَىٰ آثَارِ رَحْمَتِ اللَّهِ كَيْفَ يُحْيِي الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا إِنَّ ذَٰلِكَ لَمُحْيِي الْمَوْتَىٰ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

به آثار رحمت الهی بنگر که چگونه زمین را بعد از مردنش زنده می‌کند؛ چنین کسی (که زمین مرده را زنده کرد) زنده‌کننده مردگان (در قیامت) است؛ و او بر همه چیز تواناست!

معنی کلمات و عبارات
«آثَارِ»: مراد باران و زراعت است. «رَحْمَةِ»: رحمت الهی. باران (نگا: فرقان / ، نمل / ، شوری / ). «مُحْیِ»: زنده کننده.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - لزوم نگرش دقیق به آفاق رحمت خداوند در گستره هستى «فانظر إلى ءاثر رحمت اللّه» «نظر» به معناى «گرداندن چشم به این و آن سو، به منظور دیدن و درک چیزى» است و گاهى هم مراد از آن، تأمل و کنکاش است (مفردات راغب). ۲ - ضرورت ژرف اندیشى در آثار بارش باران «فترى الودق یخرج من خلله ... فانظر إلى ءاثر رحمت اللّه» مراد از «رحمت» در آیه، به قرینه آیات سابق که درباره کیفیت پیدایش و بارش نزولات آسمانى بود، باران است. ۳ - باران، داراى نقشى اساسى در حیات و آبادانى زمین است «فانظر إلى ءاثر رحمت اللّه کیف یحى الأرض بعد موتها» مراد از «آثار رحمت اللّه» در آیه، به قرینه «یحى الأرض» و نیز آیه چهل و هشت، باران است. ۴ - باد و باران، جلوه اى از رحمت خداوند براى انسان ها است. «یرسل الریاح ... فترى الودق یخرج من خلله ... فانظر إلى ءاثر رحمت اللّه» ۵ - رویش گیاهان و آباد شدن زمین، پرتویى از رحمت خداوند بر آدمیان است. «فانظر إلى ءاثر رحمت اللّه کیف یحى الأرض بعد موتها» مراد از «آثار»، مى تواند هر چیزى باشد که بر اثر باران، به دست مى آید که غالب آنها گیاهان اند. ۶ - خداوند، زمین را حیات مى بخشد و بر احیاى مردگان، توانا است. «کیف یحى الأرض بعد موتها إنّ ذلک لمحى الموتى» ۷ - زمین، بدون بارش باران و رویش گیاهان، مرده و موات است. «یحى الأرض بعد موتها» ۸ - احیاى مجدد زمین مرده با باران، نشانه اى گویا بر توان مندى خداوند در بازآفرینى انسان ها، در قیامت است. «یحى الأرض بعد موتها إنّ ذلک لمحى الموتى» ۹ - عوامل طبیعى، مجارى تحقق اراده و خواست خداوند است. «فترى الودق یخرج من خلله ... فانظر إلى ءاثر رحمت اللّه کیف یحى الأرض» در این آیه، فاعل احیا، خداوند، معرفى شده است، در حالى که به حسب ظاهر، نزول باران چنین نقشى را ایفا مى کند. چنین اسنادى، اشاره به نکته یاد شده دارد. ۱۰ - رویش گیاهان و حیات یافتن زمین، با باران، به دست خداوند است. «کیف یحى الأرض» ۱۱ - خداوند، داراى عظمت و رتبه اى والا است. «إنّ ذلک لمحى الموتى» اسم اشاره «ذلک» اشاره به خداوند دارد. آوردن اسم اشاره بعید، به جاى ضمیر فصل، مى تواند به منظور بیان عظمت خداوند باشد. ۱۲ - بازآفرینى انسان ها در قیامت، ناشى از رحمت خداوند است. «إلى ءاثر رحمت اللّه کیف یحى الأرض بعد موتها إنّ ذلک لمحى الموتى» ۱۳ - مطالعه جهان طبیعت، زمینه پرورش روح توحیدى و درکى ژرف از صفات خداوند است. «فانظر إلى ءاثر رحمت اللّه ... و هو على کلّ شىء قدیر» ۱۴ - استفاده از امور محسوس و قابل درک براى بشر، جهت تبیین معارف عالى، مانند مسأله معاد، از روش هاى هدایتى قرآن است. «کیف یحى الأرض بعد موتها إنّ ذلک لمحى الموتى» ۱۵ - تصور صحیح از خداوند، از بین برنده هرگونه تردید و استبعاد در حقانیت معاد است. «فانظر إلى ءاثر رحمت اللّه کیف یحى ... و هو على کلّ شىء قدیر» ۱۶ - قدرت مطلق خداوند، منشأ ریزش باران، و احیاى زمین به وسیله آن است. «فترى الودق یخرج من خلله ... یحى الأرض بعد موتها ... و هو على کل شىء قدیر» ۱۷ - خداوند، قدیر (توان مند) است. «و هو ... قدیر» ۱۸ - خداوند، داراى قدرتى نامحدود است. «و هو على کلّ شىء قدیر» ۱۹ - بازآفرینى انسان ها در قیامت، برخاسته از قدرت مطلق خداوند است. «إنّ ذلک لمحى الموتى و هو على کلّ شىء قدیر»
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۱)
  • اب، از عوامل ابادانی زمین+۱۳ آیه
  • پیدایش حیات در زمین با اب باران، از ایات الهی+۱۳ آیه
  • مستعد بودن زمین برای رویش گیاهان، از ایات خدا+۳ آیه
  • اگاه کردن مردم از حقیقت معاد، فلسفه ارایه عملی قدرت خدا در زنده کردن مردگان+۶ آیه
  • لزوم دقّت نظر در حدّ مشاهده عینی ایات خدا
  • محیی
  • برخی بادها نابودکننده کشتزارها و مزارع+۲ آیه
  • باران و نقش ان در طبیعت و زندگی انسان از ایات خدا+۱۳ آیه
  • نزول باران، جلوهای از رحمت خداوند+۶ آیه
  • باران، جلوهای از قدرت مطلقه خداوند+۳ آیه
  • نزول باران و حیات و سرسبزی زمینهای خشک و مرده در پی ان، دلیلی بر قدرت خداوند برای احیای مردگان+۹ آیه
  • زنده شدن زمین، به وسیله باران نازل شده از سوی خداوند+۱۲ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۴ آیه
  • جهان افرینش در احاطه قدرت خداوند+۵ آیه
  • پیدایش حیات زمین، پس از مرگ ان، از ایات خدا+۱۳ آیه
  • نقش اساسی باران، در پیدایش حیات زمین+۱۱ آیه
  • خداوند، پدیداورنده حیات+۶ آیه
  • خداوند، منشا حیات در زمین+۱۱ آیه
  • لزوم مطالعه و نگرش دقیق به اثار رحمت خداوند، در گستره هستی
  • احیای زمین به وسیله باران و پیدایش زندگی و حیات در ان، از اثار رحمت الهی
  • احیای زمین، با رویاندن گیاهان و به ثمر نشستن درختان میوه، نمودی از رحمت الهی و شایسته تفکّر+۱ آیه
  • باران، رحمتی از جانب خداوند+۶ آیه
  • حیات و ابادانی زمین از سوی خدا، مورد پرسش تعجّب برانگیز برای او
  • زنده و سرسبز شدن زمین به وسیله باران و رویش گیاهان، باعث عبرت اموزی
  • وزش باد اسیب زننده، تبدیل کننده مظاهر ابادانی به بی حاصلی+۱ آیه
  • ابادانی زمین، از اثار رحمت خدا+۱ آیه
  • استعداد و قابلیّت زمین، برای ابادانی و عمران+۱۳ آیه
  • اباد شدن و حیات یافتن زمین، با نزول باران+۱۰ آیه
  • اب، از عوامل عمران و ابادانی+۱۱ آیه
  • خداوند، منشا ابادانی زمین+۱۲ آیه
  • ابادانی زمین، از اثار رحمت خدا
  • خداوند، توانا بر اجرای هر کاری+۵ آیه
  • همه اشیای جهان، در قبضه قدرت خداوند+۵ آیه
  • احاطه قدرت خداوند بر همه اشیا، دلیل بر احیای مردگان+۶ آیه
  • نزول باران، جلوه ای از قدرت مطلقه خداوند+۴ آیه
  • قدیر / اسماوصفات+۸ آیه
  • شباهت رستاخیز انسانها و زنده شدن انها پس از مرگ در قیامت، به رویش گیاهان در زمین، بعد از ریزش باران+۶ آیه
  • تفکّر درباره رویش گیاهان، زمینهای برای پی بردن قدرت مطلق خداوند
  • خداوند، افریننده و منشا رویش گیاهان+۵ آیه
  • قدرت بر رویاندن گیاهان در زمین از سوی خداوند، دلیل بر امکان معاد+۶ آیه
  • بادهای مخرّب، از عوامل زرد شدن گیاهان+۱ آیه
  • زرد شدن گیاهان با وزش بادها به امر خداوند+۱ آیه
  • زرد شدن گیاهان بر اثر وزش بادهای مخرب، زمینه ناسپاسی برخی انسانها+۱ آیه
  • خداوند، احیا کننده مردگان در دنیا+۸ آیه
  • برانگیختن و احیای اموات در قیامت، امری حتمی و غیر قابل تردید+۱ آیه
  • حشر مردگان در قیامت، مقتضای الوهیّت خداوند+۴ آیه
  • برانگیختن انسانهای مرده در روز رستاخیز، برخاسته از قدرت مطلق خداوند+۵ آیه
  • حیات مجدّد موجودات و معاد ادمیان، کاری اسان برای خدا+۱ آیه
  • زنده شدن گیاهان مرده و ابادانی زمین با باران، دلیل امکان معاد و احیای مردگان+۵ آیه
  • رحمت الهی، مقتضی رسیدن انسان به کمال خود و بهرهمندی از حیات جاوید، پس از مرگ
  • قدرت مطلق خدا، سبب حیات مجدّد و معاد موجودات+۵ آیه
واژه‌ها