سوره حج(الحج)، آیه ۶۷ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۴۰
لِكُلِ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكاً هُمْ نَاسِكُوهُ فَلاَ يُنَازِعُنَّكَ فِي الْأَمْرِ وَ ادْعُ إِلَى رَبِّكَ إِنَّكَ لَعَلَى هُدًى مُسْتَقِيمٍ
برای هر امّتی عبادتی قرار دادیم، تا آن عبادت را (در پیشگاه خدا) انجام دهند؛ پس نباید در این امر با تو به نزاع برخیزند! بسوی پروردگارت دعوت کن، که بر هدایت مستقیم قرار داری (و راه راست همین است که تو میپویی).
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۰ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۶۷ تا ۷.
محمد بن العباس بعد از دو واسطه از عیسى بن داود او از امام کاظم علیهالسلام و ایشان از پدر بزرگوارش امام صادق علیهالسلام نقل نماید که فرمود: وقتى که این قسمت از آیه «لِکلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنا مَنْسَکاً هُمْ ناسِکوهُ» نازل گردید، پیامبر مسلمین را جمع کرد و فرمود: اى گروه مهاجر و انصار منظور از منسک در آیه وجود امام است، آگاه باشید که لزوم امام و پیروى از او از لوازم دین بوده و همان منسکى است که در آیه بدان اشارت گردیده و باید بدانید که على بن ابىطالب امام بعد از من است و شما را به پیروى از راهنمائیهاى او میخوانم زیرا او بر هدایت مستقیم پروردگار است. مردم از این امر متعجب شدند و گروهى با آن مخالفت ورزیده و به اطاعت از او راضى نگشتند تا این که این قسمت از آیه «وَادْعُ إِلى رَبِّک إِنَّک لَعَلى هُدىً مُسْتَقِیمٍ» و آیات ۶۸ و ۶۹ و ۷. نازل گردید.
البرهان فی تفسیر القرآن.
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۸–۷۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۷–۷۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۶۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۶۷ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۶۷ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۶۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۶۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۷–۷۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۶۷
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
- حسابرسی اختلاف مشرکان با پیامبر(صلی الله علیه واله) در قیامت+۲ آیه
- وجود ایین قربانی میان امّتها جهت تقرّب به خدا+۱ آیه
- خداوند، تعیین کننده عبادت خاص برای هر یک از امّتها+۱ آیه
- خداوند، تعیینکننده اماکنی مخصوص برای عبادت هر یک از امّتها+۱ آیه
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۳ آیه
- دعوت شدن مشرکان کافر به توحید، از سوی پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- اظهار رفق و مدارا به هنگام جدال با مخالفان، از سفارشهای خدا+۲ آیه
- جدال مشرکان با پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره اختلاف مناسک شریعت پیامبر(صلی الله علیه واله) با شرایع پیشین+۱ آیه
- مشروعیّت قربانی، در امّتهای گذشته+۱ آیه
- ربوبیّت الهی، مقتضی دعوت انسانها به راه خداوند+۲ آیه
- حسابرسی اختلاف مشرکان با پیامبر(صلی الله علیه واله) در قیامت+۲ آیه
- شرایع گوناگون اسمانی، برای امّتهای مختلف+۱ آیه
- قربانی در راه خدا و مراسم خاصّ ان، از احکام موجود در تمامی شرایع اسمانی+۱ آیه
- دعوت گمراهان به صراط مستقیم، وظیفه ره یافتگان و سالکان ان
- پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)، از سالکان ره یافته به صراط مستقیم الهی+۳ آیه
- پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)، هدایتگر انسانها به صراط مستقیم الهی+۳ آیه
- وجود روحیّه پرستش و عبادت، از دیر باز در انسانها+۱ آیه
- خداوند، تشریع کننده عبادت خاصّ، برای هر یک از امّتها+۱ آیه
- خداوند، تعیین کننده اماکنی مخصوص، برای عبادت هر یک از امّتها+۱ آیه
- بیان چگونگی عبادت، از شیون خداوند+۱ آیه
- خداوند، تعیین کننده اماکنی مخصوص، برای عبادت هر یک از امّتها+۱ آیه
- تشریعِ قربانی برای همه اُمّتها، از سوی خداوند+۱ آیه
- قرار داده شدن قربانی، برای همه امّتها+۱ آیه
- قرار داده شدن مکان خاص، جهت اجرای قربانی، برای همه اُمّتها، از سوی خداوند+۱ آیه
- مراسم قربانی مسلمانان، مورد اعتراض ستیزه جویانه مشرکان صدر اسلام
- برحذر داشتن مشرکان، از منازعه با پیامبر(صلی الله علیه واله)درباره قربانی، از ناحیه خداوند
- ردّ دعوت پیامبر صلی الله علیه و اله (دعوت به یکتاپرستی) از سوی مشرکان و پافشاری انان بر شرک و بتپرستی+۱ آیه
- دعوت مشرکان به توحید، از جانب محمّد صلی الله علیه و اله+۴ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۲ آیه
- جدال مشرکان با پیامبر صلی الله علیه و اله، درباره اختلاف مناسک شریعت پیامبر صلی الله علیه و اله با شرایع پیشین+۱ آیه
- جدال بُشر بن سفیان با پیامبر صلی الله علیه و اله در ذبح قربانی
- «ادعُ»+۲ آیه
- خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۲ آیه
- پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، هدایتگر انسانها به صراط مستقیم الهی+۵ آیه
- خداوند، برحذر دارنده مشرکان از ستیزهجویی با محمّد صلی الله علیه و اله در امر قربانی
- نهی شدن کافران از مشاجره با محمّد صلی الله علیه و اله درباره دین
- حسابرسی اختلاف مشرکان با پیامبر صلی الله علیه و اله در قیامت+۲ آیه
- هدایت و راهنمایی انسانها، مسیولیّتی الهی برعهده پیامبر صلی الله علیه و اله
- توحید و یکتاپرستی، از اثار هدایتیافتگی+۱ آیه
- دعوت از گمراهان به راه هدایت و صراط مستقیم، ماموریت پیامبر صلی الله علیه و اله
- پیامبر صلی الله علیه و اله، هدایتگر مردم به صراط مستقیم+۵ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله انسانی هدایت یافته بر صراط مستقیم، به عنایت الهی+۲ آیه