سوره حشر(الحشر)، آیه ۱۵ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۴۷
كَمَثَلِ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ قَرِيبًا ذَاقُوا وَبَالَ أَمْرِهِمْ وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ
کار این گروه از یهود همانند کسانی است که کمی قبل از آنان بودند، طعم تلخ کار خود را چشیدند و برای آنها عذابی دردناک است!
معنی کلمات و عبارات
«الَّذِینَ ...»: مراد مشرکان قریش است که در غزوه بدر شکست خوردند (نگا: انفال / - ). برخی آنان را یهودیان بنیقریظه میدانند. «وَ بَالَ»: نتیجه بدِ کار (نگا: مائده / ).
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - رفتار و سرنوشت مشابه و همگون یهود بنى نضیر، با یهودیان تبعیدى بنى قینقاع «کمثل الذین من قبلهم قریبًا»
مراد از «الذین من قبلهم قریبًا» مى تواند یهود بنى قینقاع باشد. برخى از مفسران نیز بر همین عقیده اند.
۲ - فرجام یهود بنى نضیر در موضع گیرى علیه اسلام، منتهى به شکست آنان، همچون فرجام مشرکان مکه در بدر * «کمثل الذین من قبلهم قریبًا»
برخى برآنند که مراد از «الذین من قبلهم قریبًا»، مشرکان مکه در بدر است.
۳ - شکست و تبعید بنى نضیر و اسلام ستیزان قبل از آنان، نتیجه تلخ کردار خود ایشان «کمثل الذین ... ذاقوا وبال أمرهم»
در صورتى که «أمرهم» شامل کارها و مواضع یهود بنى نضیر باشد; از اضافه «أمر» به «هم» مطلب بالا استفاده مى شود.
۴ - حق ستیزى، داراى پیامد ناگوار دنیوى براى انسان «ذاقوا وبال أمرهم»
آیه شریفه در مورد کافرانى سخن مى گوید که در برابر اسلام، به ستیز برخاسته بودند.
۵ - اسلام ستیزان (بنى نضیر و...)، علاوه بر شکست و ذلت دنیوى، داراى عذاب دردناک اخروى اند. «ذاقوا وبال أمرهم و لهم عذاب ألیم»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار اسلام ستیزی بنی نضیرآثار دنیوی حق ستیزیتبعید بنی قینقاعذلت دنیوی دشمنان اسلامشکست دنیوی بنی نضیرشکست دنیوی دشمنان اسلامشکست مشرکان مکهعذاب اخروی دشمنان اسلامفرجام بنی قینقاعفرجام بنی نضیرفرجام مشرکان مکهآثار توطئه علیه اسلامشکست بنی نضیرعوامل شکست بنی نضیرعذاب اخروی بنی نضیرعوامل تبعید بنی نضیرمشرکان مکه در غزوه بدرتبعید بنی نضیرعذاب دردناکمراتب عذابتاریخ صدر اسلام
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۱)
- عذاب دردناک، سرنوشت کفرپیشگان اهلکتاب عصر بعثت (یهود بنینضیر) همچون اسلاف پیشین خود+۱ آیه
- تشبیه بنینضیر در شکست خوردن از مسلمانان، به مشرکان در شکست انان در جنگ بدر+۲ آیه
- تشبیه بنینضیر در شکست خوردنشان از مسلمانان به شکست خوردن یهودیان بنیقینقاع+۱ آیه
- استفاده از تمثیل، از روشهای تربیتی قران+۳ آیه
- سرنوشت مشابه یهود بنینضیر، در موضعگیری علیه اسلام و شکستشان به یهود پیشین (تبعیدیان بنیقینقاع)+۱ آیه
- سرنوشت مشابه یهود بنینضیر، در موضعگیری علیه اسلام و شکستشان به یهودیان پیشین (تبعیدیان بنیقینقاع)+۱ آیه
- سرنوشت مشابه یهود بنینضیر، موضعگیری علیه اسلام و شکستشان به یهودیان پیشین (بنیقینقاع)+۱ آیه
- دردناک بودن، از اوصاف عذاب+۱ آیه
- کافران بنی قینقاع، از کیفر دیدگان در دنیا و از مستحقّان عذاب دردناک در اخرت
- کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۵ آیه
- تشبیه ناکامی یهود بنی نضیر، به شکست یهود بنی قینقاع+۱ آیه