آیه ۱۹ سوره دخان

سوره دخان(الدخان)، آیه ۱۹ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۷

معنی کلمات و عبارات
«لا تَعْلُوا»: تکبّر نورزید و بزرگی نکنید. طغیان و سرکشی نکنید (نگا: مؤمنون / ، قصص / اسراء / نمل / ). «سُلْطَانٍ»: دلیل و حجّت. معجزه.
نزول
نکات آیه
۱- هشدار موسى(ع) به فرعونیان، در برترى نجستن بر خداوند و روى برنتافتن از فرمان هاى او «و أن لاتعلوا على اللّه» ۲- مخالفت با فرمان هاى رسولان الهى، نمودى از استکبار و برترى جویى بر خداوند است. «إنّى لکم رسول أمین . و أن لاتعلوا على اللّه» از این که موسى(ع) پس از معرفى خود به عنوان رسول امین الهى، فرعونیان را از برترى جویى بر خدا برحذر مى دارد، مطلب یاد شده قابل برداشت است. ۳- پرهیز از استثمار و بهره کشى ظالمانه از خلق، نخستین گام به سوى ایمان و خداجویى «أن أدّوا ... و أن لاتعلوا على اللّه» در صورتى که «أن لاتعلوا...» دعوت به عبودیت و توحید در پى دعوت به ترک استثمار بنى اسرائیل باشد; از ارتباط این دو دعوت و تقدم «أن أدوا...» مطلب بالا استفاده مى شود. ۴- بهره کشى ظالمانه از بندگان الهى، برترى جویى و گردنکشى در برابر خداوند است. «أن أدّوا إلىّ عباد اللّه ... و أن لاتعلوا على اللّه» بنابراین که عطف «أن لاتعلوا...» بر «أن أدّوا» تفسیرى باشد، برداشت بالا به دست مى آید. ۵- موسى(ع)، ارائه دهنده برهانى آشکار، بر صدق خویش در دعوى رسالت «إنّى ءاتیکم بسلطن مبین» ۶- ادعاى رسالت، باید همراه با دلایل روشن و قانع کننده باشد. «إنّى لکم رسول أمین ... إنّى ءاتیکم بسلطن مبین» ۷- معجزات پیامبران، دلایل روشن و آشکار بر صدق نبوت آنان «إنّى لکم رسول أمین ... إنّى ءاتیکم بسلطن مبین» بنابراین که مراد از «سلطان» معجزه باشد و با الغاى خصوصیت از مورد آیه، مطلب یاد شده استفاده مى شود. ۸- معجزات و دلایل نیرومند موسى(ع)، پشتوانه آن حضرت در برخورد مقتدرانه با فرعونیان «أن أدّوا ... و أن لاتعلوا ... إنّى ءاتیکم بسلطن مبین» تعبیر «إنّى...» در مقام تعلیل است; یعنى، موسى(ع) به دلیل بهره مندى از «سلطان مبین»، به فرعونیان فرمان «أن أدّوا» و «أن لاتعلوا» مى دهد.
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
  • حقناپذیری فرعونیان در برابر اتمام حجّت موسی(علیه السلام)، سبب عذاب و نابودی انان+۸ آیه
  • اتمام حجّت موسی(علیه السلام) بر فرعونیان با ارایه ایات الهی و معجزات+۱۰ آیه
  • برخوردهای مستبدّانه فرعونیان با بنیاسراییل+۴ آیه
  • رسالت موسی(علیه السلام)، توام با ارایه برهان روشن+۳ آیه
  • حرمت استکبار، در برابر حق+۲ آیه
  • بهره کشی ظالمانه از بندگان الهی، برتری جویی و گردن کشی در برابر خداوند+۱ آیه
  • ارایه معجزات قاهر و روشن موسی علیه السلام برای فرعون و فرعونیان برای اثبات نبوت خود+۷ آیه
  • ارایهؤ معجزات هر یک از انبیای الهی، برای اثبات رسالت خویش، نشانههای خدا+۸ آیه
  • حقناپذیری فرعونیان در برابر اتمامحجّت موسی علیه السلام، سبب عذاب و نابودی انان+۷ آیه
  • رسالت موسی علیه السلام، توام با ارایه برهان و دلیل روشن+۹ آیه
  • ازادی و نجات بنیاسراییل از ستم و سرکشی فرعون و فرعونیان، از اهداف رسالت موسی علیه السلام+۳ آیه
  • موسی علیه السلام، صاحب رسالت و پیامبری دارای معجزات و دلایل روشن+۵ آیه
  • نجات و ازادی بنیاسراییل از شکنجه و ستم، خواسته موسی علیه السلام از فرعون+۳ آیه
واژه‌ها