سوره دخان(الدخان)، آیه ۴۱ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۸
يَوْمَ لَا يُغْنِي مَوْلًى عَن مَّوْلًى شَيْئًا وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ
روزی که هیچ دوستی کمترین کمکی به دوستش نمیکند، و از هیچسو یاری نمیشوند؛
معنی کلمات و عبارات
«لا یُغْنِی»: سودی نمیرساند. بینیاز نمیگرداند (نگا: یونس / ، یوسف / ، مریم / ). «مَوْلیً»: هر کس که با انسان رابطه و پیوند داشته باشد. از قبیل: دوست، خویشاوند، رئیس، همپیمان، و ...
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- قیامت صحنه گسستگى و بى تأثیرى دوستى ها، پیوندها، حمایت ها و دیگر روابط دنیایى «یوم لایغنى مولًى عن مولًى شیًا و لا هم ینصرون»
«مولى» در لغت، از ماده «ولاء» به معناى ارتباط و پیوند دو چیز با یکدیگر است و در مصادیق مختلفى; همچون دوست، سرور، خدمت گزار، بنده، مالک و... به کار مى رود.
۲- سرنوشت انسان در قیامت، تنها در گرو عملکرد خود او است. «یوم لایغنى»
۳- محرومیت انسان در قیامت، از حمایت و شفاعت دیگران «یوم لایغنى ... و هم لاینصرون»
۴- تنهایى انسان در قیامت و جدایى او از یاران خویش، نمودى از «یوم الفصل» بودن قیامت* «إنّ یوم الفصل ... یوم لایغنى مولًى عن مولًى شیًا»
۵- انسان ها، در اوج ازدحام و تجمع در قیامت، تنها و بى یاور خواهند بود. * «میقتهم أجمعین ... یوم لایغنى مولًى عن مولًى شیًا»
از ارتباط «لایغنى...» - که تنهایى را مى رساند - با «میقاتهم أجمعین» - که تجمع را مى فهماند - مطلب یاد شده قابل استفاده است.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
دوستی در قیامتمحرومیت اخروی انسان هامحرومیت از شفاعتتنهایی در قیامتبی یاوری در قیامتیوم الفصلقطع روابط در قیامتتجمع در قیامتعوامل مؤثر در سرنوشت اخرویآثار اخروی عملویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶)
- انحصار ولایت مطلق به خداوند یکتا+۱ آیه
- قیامت، صحنه بی تاثیری دوستیها+۳ آیه
- رحمت خداوند، تنها تکیه گاه و نقطه امید برای انسان در قیامت+۱ آیه
- رحمت الهی، منشا امداد و نصرت مؤمنان، در قیامت+۱ آیه
- برخورداری تقواپیشگان، از رحمت الهی و شفاعت شافعان در قیامت+۲ آیه
- داوری نافذ الهی در قیامت و ناتوانی همه نیروها، نمود عزّت و اقتدار یگانه او+۳ آیه