سوره دخان(الدخان)، آیه ۴۰ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۸
معنی کلمات و عبارات
«یَوْمَ الْفَصْلِ»: روز داوری میان محِقّ و مبطل. روز جدائی بین حق و باطل (نگا: صافّات / ).
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- روز قیامت، میعاد و وعده گاه تمامى مجرمان و منکران معاد «إنّ یوم الفصل میقتهم أجمعین»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که مرجع ضمیر در «میقاتهم» مجرمان و منکران معاد باشد; همچون قوم «تبّع» که در آیات پیشین به آنها اشاره شد.
۲- قیامت، روز داورى و حلّ و فصل نهایى امور و کشف حقیقت براى همگان «و لکنّ أکثرهم لایعلمون . إنّ یوم الفصل میقتهم أجمعین»
۳- قیامت، روز جدایى حق از باطل و تمایز حق مداران از باطل گرایان «إنّ یوم الفصل میقتهم أجمعین»
مراد از «فصل»، ممکن است جدا شدن صفوف حق و حق مداران، از باطل و باطل گرایان باشد.
۴- عذاب هاى دنیوى مجرمان، پیش درآمد کیفر نهایى آنان در آخرت «أهلکنهم إنّهم کانوا مجرمین ... إنّ یوم الفصل میقتهم أجمعین»
از ارتباط این آیه با آیات پیشین، مطلب یاد شده قابل استفاده است.
۵- «یوم الفصل»، از نام هاى روز قیامت است. «إنّ یوم الفصل میقتهم أجمعین»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ظهور حقایق درقیامتمیعاد اخروی مکذبان معادمیعاد اخروی گناهکارانجدایی حق و باطلاهل باطل در قیامتحق طلبان در قیامتعذاب دنیوی گناهکارانیوم الفصلکیفر اخروی گناهکارانمکذبان معاد در قیامتگناهکاران در قیامتحسابرسی در قیامتنامهای قیامتویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲)
- انکار معاد از سوی اکثریّت مشرکان مکّه، پیامد نااگاهی انان درباره حقّانیّت افرینش هستی+۲ آیه
- حقّانیّت جهان افرینش، مستلزم وجود معاد+۲ آیه
- اخرت، مقصد و هدف جهان افرینش+۳ آیه
- قیامت، صحنه تمایز حق از باطل+۵ آیه
- حق بودن افرینش جهان، مقتضای برپایی قیامت+۳ آیه
- جهل به حقّانیّت هستی و اهداف افرینش، عامل انکار معاد+۲ آیه
- داوری نافذ الهی در قیامت و ناتوانی همه نیروها، نمود عزّت و اقتدار یگانه او+۳ آیه
- گرد اوردن تمام انسانها در قیامت، وعده حتمی خدا+۶ آیه
- قیامت، روز جدایی (اهل حق از اهل باطل)+۵ آیه
- روز قیامت، از وعده های الهی+۳ آیه
- اندیشیدن درباره هدفداری و حقّانیّت خلقت و وجود حکمت در افرینش انسان و جهان، راهی برای پی بردن به حقّانیّت معاد+۴ آیه
- برپایی قیامت، وعده حتمی الهی+۵ آیه