آیه ۱۵ سوره دخان

سوره دخان(الدخان)، آیه ۱۵ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۶

معنی کلمات و عبارات
«إِنَّا کَاشِفُوا الْعَذَابِ ...»: این جمله، اگر مربوط به آخرت باشد، متضمّن معنی شرط است. ولی اگر راجع به دفع قحطی و خشکسالی و رفع بلا از قریش باشد، معنی چنین است: ما مدّت کمی عذاب را از شما به دور می‌گردانیم، ولی شما دوباره به کارهای زشت و پلشت و اذیّت و آزار مسلمانان دست می‌یازید.
نزول

سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۱۵ و ۱۶

و نیز ابن مسعود گوید: بعد از آن که از اثر نفرین پیامبر قحطى عظیمى بروز کرد. قریش نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله آمدند و گفتند: یا محمد از خداى خود براى قوم مضر طلب آب بنماى زیرا نزدیک است هلاک و نابود شوند. پیامبر دعا کرد، قحطى و تشنگى از آن‌ها برطرف شد. وقتى که خود را در رفاه دیدند به حالت اول برگشتند و این آیات نازل گردید. گویند: درخواست کننده رفع قحطى از پیامبر ابوسفیان بوده است.

صحیح بخارى. تفسیر روض الجنان.

در آن زمان چه می‌گذشت (۵ رویداد)
نکات آیه
۱- آنان که با مشاهده عذاب اظهار ایمان کنند، با اندک فرجه اى به کفر و شرک خویش باز مى گردند. «إنّا کاشفوا العذاب قلیلاً إنّکم عائدون» ۲- اخبار خداوند از رفع محدود عذاب دنیوى مشرکان مکه و بازگشت دوباره آنان به کفر و شرک «إنّا کاشفوا العذاب قلیلاً إنّکم عائدون» برداشت یادشده بر این اساس است که عذابى که در آیات پیشین از آن یاد شده، عذاب دنیوى باشد. در این صورت معناى آیه چنین مى شود: ما عذاب دنیوى را براى زمانى اندک برخواهیم داشت; یعنى، در دنیا که اصولاً مجالى اندک است عذاب را از شما برمى داریم; اما انتقام به قیامت موکول خواهد شد. ۳- برداشتن عذاب همچون نزول آن، به مشیت و اراده الهى بستگى دارد. «ربّنا اکشف عنّا العذاب ... إنّا کاشفوا العذاب» از اسناد کشف عذاب به خداوند، مطلب بالا استفاده مى شود.
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶)
  • پندپذیری مشرکان حق ناپذیر پس از عذاب، مورد سؤال انکاری خدا+۵ آیه
  • پندپذیری مشرکان حق ناپذیر پس از عذاب، مورد سؤال انکاری خدا+۵ آیه
  • بازگشت اظهارکنندگان ایمان (با مشاهده عذاب) به کفر و شرک در صورت رفع عذاب از انان+۴ آیه
  • کاشف / اسماوصفات+۸ آیه
  • دفاع خداوند از پیامبر صلی الله علیه و اله، در برابر اتّهام جنون به ان حضرت، از ناحیه مشرکان+۷ آیه
  • دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله در مقابل اتّهام جنون به او+۵ آیه
واژه‌ها