آیه ۲۷ سوره رعد

سوره رعد(الرعد)، آیه ۲۷ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۵۲

وَ يَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ لاَ أُنْزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِنْ رَبِّهِ قُلْ إِنَ اللَّهَ يُضِلُ مَنْ يَشَاءُ وَ يَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنَابَ

کسانی که کافر شدند می‌گویند: «چرا آیه (و معجزه) ای از پروردگارش بر او نازل نشده است؟!» بگو: «خداوند هر کس را بخواهد گمراه، و هر کس را که بازگردد، به سوی خودش هدایت می‌کند! (کمبودی در معجزه‌ها نیست؛ لجاجت آنها مانع است!)»

معنی کلمات و عبارات
«لَوْ لآ أُنزِلَ عَلَیْهِ آیَةٌ ...»: (نگا: یونس / ، رعد / . «أَنَابَ»: توبه کرد. برگشت.
نزول

سال ۱۹ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱۴ رویداد)
نکات آیه
۱- کفرپیشگان عصر بعثت ، مدعى نبود معجزه و آیتى بر حقانیّت رسالت پیامبر(ص) «و یقول الذین کفروا لولا أُنزل علیه ءایة من ربه» ۲- کافران خواستار معجزه اى - جز قرآن - براى باور به حقانیّت رسالت پیامبر(ص) و پذیرش توحید «و یقول الذین کفروا لولا أُنزل علیه ءایة من ربه» جمله «إن الله یضل من یشاء و یهدى ...» قرینه بر این است که کافران مشاهده معجزه از پیامبر(ص) را براى هدایت شدن و پذیرش رسالت پیامبر(ص) - که سرلوحه آن توحید است - مى خواستند ; یعنى، مى گفتند: اگر معجزه اى ارائه کنى، رسالت تو را مى پذیریم و به توحید مى گرویم. ۳- تبلیغات سوء کفرپیشگان عصر بعثت و جوسازیهاى آنان علیه پیامبر(ص) «و یقول الذین کفروا لولا أُنزل علیه ءایة من ربه» ۴- هدایت انسانها و گمراهى آنان ، به دست خدا و منوط به مشیّت اوست. «قل إن الله یضل من یشاء و یهدى إلیه من أناب» قیدها و خصوصیات هر یک از دو فعل «یضل» و «یهدى» قرینه بر وجود آنها براى دیگرى است. بنابراین مفاد جمله فوق چنین مى شود: «إن الله یضل عنه من یشاء و یشاء اضلال من لم ینب و یهدى إلیه من یشاء و یشاء هدایة من أناب ; خداوند گمراه مى کند از خویشتن کسى را که بخواهد و گمراهى کسى را مى خواهد که به درگاه او انابه نمى کند و گرایش به او ندارد. و هدایت مى کند به خود کسى را که بخواهد و هدایت کسى را مى خواهد که به درگاه او انابه کند و به او گرایش داشته باشد». ۵- انسان خود در هدایت و گمراهى خویش نقشى بسزا دارد. «إن الله یضل من یشاء و یهدى إلیه من أناب» ۶- گرایش داشتن آدمى به خدا زمینه ساز مشیّت الهى به هدایت وى و رهنمون ساختنش به پذیرش توحید و رسالت پیامبر(ص) «إن الله یضل من یشاء و یهدى إلیه من أناب» «انابة» (مصدر أناب) به معناى روى آوردن و بازگشتن است که به قرینه «إلیه» منظور از آن ، روى آوردن و بازگشت به خداست و از آن جا که این وصف پیش از هدایت یافتن مطرح شده است ، مراد از آن گرایش داشتن به خدا و گریزان نبودن از اوست. ۷- گرایش نداشتن آدمى به خدا ، زمینه ساز مشیّت الهى به گمراه ساختن او و هدایت نکردنش به توحید و رسالت پیامبر(ص) «إن الله یضل من یشاء و یهدى إلیه من أناب» ۸- آنان که زمینه هدایت ندارند ، با ارائه معجزات نیز هدایت نمى شوند و به توحید و رسالت پیامبر(ص) نمى گروند. «لولا أُنزل علیه ءایة من ربه قل إن الله یضل من یشاء» خداوند در پاسخ کسانى که هدایت یافتن خویش را منوط به آمدن معجزه کرده اند، مى فرماید: امر هدایت و ضلالت به دست خداست. این پاسخ در جواب ادعاى مذکور گویاى این حقیقت است که معجزات نمى توانند موجب هدایت کسى باشند ; بلکه مشیّت الهى است که آن را رقم مى زند. ۹- بى تأثیرى معجزات خاص و پیشنهادى کفرپیشگان در هدایت آنان ، دلیل اهدا نشدن آنها به پیامبر(ص) «لولا أُنزل علیه ءایة من ربه قل إن الله یضل من یشاء و یهدى إلیه من أناب» ۱۰- مشیّتهاى الهى قانون مند و منزّه از گزاف و بى دلیل بودن است. «یضل من یشاء و یهدى إلیه من أناب» آوردن «من أناب» به جاى «من یشاء» براى رساندن این حقیقت است که: گرچه امور به مشیّت خداوند رقم مى خورد، ولى مشیّت او گزاف نیست ; بلکه بر اساس قابلیتها اعمال مى شود. در امر هدایت و اضلال، مشیّت او به هدایت کسى است که به درگاه خدا روى آورد و مشیّت اضلال براى کسى است که از درگاهش روى برتابد.
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۶)
  • معجزات، ایات خدا برای مردم+۱۱ آیه
  • کافران، خواهان نزول ایاتی قابل مشاهده از سوی خدا برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
  • بهانه جویی مشرکان برای نزول ایهای جدید به رغم نزول همواره ایات از سوی خدا+۴ آیه
  • انابه به درگاه خداوند، سبب بهرهمندی از هدایت الهی+۳ آیه
  • مؤمنان از انابهکنندگان به درگاه خداوند+۱ آیه
  • اطمینان قلب با یاد خدا، فراهماورنده زمینه انابه+۱ آیه
  • ایمان به خدا، زمینهساز بازگشت به خدا و انابه به درگاه الهی+۱ آیه
  • تبلیغ سوء کافران، علیه پیامبر الهی(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • ذکر خدا، زمینه ساز برخورداری از هدایت+۲ آیه
  • ذکر و یاد خدا، دارای تاثیر در انابه کنندگان+۱ آیه
  • ارامش دل انابه کنندگان، با ذکر و یاد خدا+۱ آیه
  • سرور کافران از زندگانی دنیایی خود+۱ آیه
  • گمراه ساختن اعراض کنندگان از توبه، سنّت جاری الهی
  • هدایت توبه کنندگان به سوی خداوند، از سنّتهای او
  • بهانه جویی کافران، موجب پرسش انان از علّت عدم نزول معجزه خاصّ بر پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
  • بهانه جویی و برخورد عنادالود کافران نسبت به قران و پیامبر(صلی الله علیه واله)، باعث گمراهی انان+۲ آیه
  • کفر، باعث گمراهی و محرومیّت از هدایت الهی+۱ آیه
  • عملکرد انسانها، منشا واگذاشتن انان به حال خود و سرگردانی انان+۳ آیه
  • بهانه جوییهای پیاپی و گوناگون عربهای مشرک مکّه، در برابر پیامبر(صلی الله علیه واله) و قران+۶ آیه
  • اطمینان قلب با یاد خدا، فراهم اورنده زمینه انابه+۱ آیه
  • اطمینان قلب انابه کنندگان به درگاه خدا، زمینه برخورداری از هدایت خاص الهی+۱ آیه
  • کافران، خواهان نزول معجزات خاص از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • کفر به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، حرام و نکوهیده+۲ آیه
  • جوّسازی و تبلیغات سوء کفرپیشگان، علیه پیامبراکرم صلی الله علیه و اله+۳ آیه
  • درخواست مشرکان از پیامبراکرم صلی الله علیه و اله برای اوردن معجزهای غیر از قران+۶ آیه
  • بهانه جویی کافران صدر اسلام، با درخواست معجزهای جز قران، برای باور به حقّانیّت رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۴ آیه
  • تبلیغات سوء کفرپیشگان صدر اسلام و جوّسازیهای انان علیه محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • ضلالت مردم، در قلمرو اراده و مشیّت خداوند+۳ آیه
  • گرایش نداشتن ادمی به خدا (کفر)، زمینهساز مشیّت الهی به گمراه ساختن او+۱ آیه
  • مُضلّ/ اسماوصفات+۳ آیه
  • علم خداوند به بیتاثیری معجزات درخواستی کفرپیشگان معاند+۳ آیه
  • ارایه معجزات برای مردم، همگی از ایات و نشانههای یگانه پروردگار هستی+۱۱ آیه
  • تکذیب معجزات، پیامد کفر+۲ آیه
  • کفرپیشگان عصر بعثت- به رغم نزول پی در پی ایات و سورههای قران- خواستار نزول معجزهای دیگر، برای حقّانیّت رسالت پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • کافران، خواستار معجزهای جز قران+۲ آیه
  • بی تاثیری معجزات خاص و پیشنهادی کافران معاند، در هدایت انان، دلیل ارایه نشدن ان
  • امکان ارایه معجزات از سوی پیامبران، تنها با اذن خداوند+۳ آیه
  • مؤمنان، از انابهکنندگان به درگاه خداوند+۱ آیه
  • اطمینان قلب با یاد خدا، زمینهساز انابه مؤمنان+۱ آیه
  • ایمان به خدا، زمینه انابه و بازگشت مؤمنان به درگاه الهی+۱ آیه
  • انابه مؤمنان به پیشگاه الهی، مایه هدایت انان از سوی خداوند+۱ آیه
  • مؤمنان، از انابهکنندگان به درگاه خداوند+۱ آیه
  • مؤمنان، بهرهمند از هدایت الهی+۲ آیه
  • انابه و گرایش ادمی به خدا، زمینه ساز مشیت الهی به هدایت وی به توحید+۱ آیه
  • ذکر خدا، اطمیناناور و ارامشبخش قلب مؤمنان و زمینهساز هدایت به سوی خدا+۱ آیه
  • مؤمنان اهل انابه و ارامش یافته با ذکر خدا، مشمول هدایت ویژه خداوند+۱ آیه
واژه‌ها