سوره رعد(الرعد)، آیه ۳۴ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۵۳
لَّهُمْ عَذَابٌ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْآخِرَةِ أَشَقُّ وَمَا لَهُم مِّنَ اللَّهِ مِن وَاقٍ
در دنیا، برای آنها عذابی (دردناک) است؛ و عذاب آخرت سختتر است؛ و در برابر (عذاب) خدا، هیچ کس نمیتواند آنها را نگه دارد!
معنی کلمات و عبارات
«أَشَقُّ»: سختتر و دارای مشقّت و رنج بیشتر (نگا: سجده / ، زمر / ، غاشیه / ). «وَاقٍ»: حفظ کننده. نگاهدارنده.
نزول
سال ۱۹ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۴ رویداد)
- فتح مکهمرتبط با نزول
۸ هجرت · مکه - ماجرای ابوبصیر
19 بعثت · ساحل دریای سرخ - فتح خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه عبدالرحمن بن عوف به دومةالجندل
19 بعثت · دومةالجندل - سریه عبدالله بن رواحه به خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه ابوبکر به فزاره
19 بعثت · فزاره - سریه ابوقتاده به خضره
19 بعثت · خضره - سریه علی به فدک
19 بعثت · فدک - سریه بشیر بن سعد به فدک
19 بعثت · فدک - سریه غالب بن عبدالله به الکدید
19 بعثت · الکدید - غزوه وادیالقری
19 بعثت · وادیالقری - ارسال نامه به پادشاهان و سران
19 بعثت · مدینه - بیعت رضوان
19 بعثت · حدیبیه - بازگشت جعفر از حبشه
19 بعثت · مدینه / خیبر
نکات آیه
۱- کافران ، مشرکان ، گمراهان و آنان که پیامبران را به مسخره مى گیرند ، به عذابهاى سخت دنیوى و اخروى گرفتار خواهند شد. «لهم عذاب فى الحیوة الدنیا و لعذاب الأخرة أشق»
مراد از ضمیر در «لهم» - به قرینه آیه ۳۱ و ۳۲ - کافران، مشرکان ، استهزاگران و گمراهان مى باشد.
۲- عذابهاى اخروى در مقایسه با عذابهاى دنیوى ، سخت تر و سهمگین تر است. «و لعذاب الأخرة أشق»
«أشق» اسم تفضیل از مصدر «شقّ» است و «شقّ» به معناى سخت و دشوار بودن مى باشد.
۳- هیچ کس نمى تواند از نزول عذاب الهى جلوگیرى کند. «و ما لهم من الله من واق»
«واق» اسم فاعل از «وقایة» است و «وقایه» به معناى مصون داشتن و محافظت کردن است. مقصود از «من الله» به قرینه جمله هاى قبل «من عذاب الله» است.
۴- معبودهاى اهل شرک ، ناتوان از رهانیدن آنان از عذابهاى الهى «و ما لهم من الله من واق»
چون روى سخن با مشرکان است ، مصداق مورد نظر براى «واق» معبودهاى اهل شرک مى باشد.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۳۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۳۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۴۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۴ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۴ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۲–۳۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۴
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهل عذاب دنیویعذاب گمراهانشدت عذاب دنیوینجات از عذابهای خداعذاب استهزاگران انبیااهل عذاب اخرویسختی عذاب اخرویشدت عذاب اخرویعجز معبودان مشرکانحتمیت عذابهای خداعذاب مشرکانعجز انسان هاعذاب کافرانمراتب عذاب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۲)
- محروم بودن کافران از یار و یاور در برابر عذاب اخرت+۴ آیه
- گمراه شدگان، محروم از هر امداد در اخرت+۱ آیه
- مشرکان، محروم از امداد در عالم اخرت+۱ آیه
- شرک از عوامل محرومیت از امداد در اخرت+۱ آیه
- کفر، عامل محرومیّت از هر گونه امداد در اخرت+۴ آیه
- گمراهی عامل محرومیت از امداد الهی در اخرت+۱ آیه
- استهزاگران انبیا، گرفتار عذابی مشقّتبارتر از عذاب دنیایی در اخرت+۱ آیه
- کافران، گرفتار عذاب دردناک در عالم اخرت+۵ آیه
- مشرکان، گرفتار عذابی مشقّتبارتر از عذاب دنیایی در عالم اخرت+۱ آیه
- عذاب اخرت، سخت و مشقتبارتر در مقایسه با عذاب دنیایی+۱ آیه
- محرومیّت کافران از یاری در اخرت+۴ آیه
- کافران مبتلا به عذابی مشقتبارتر در عالم اخرت+۱ آیه
- کافران، بدون یاور در برابر عذاب خداوند+۲ آیه
- ابتلای استهزاگران انبیا به عذابهای سخت دنیایی و اخرتی+۱ آیه
- حرام و ناروا بودن ممانعت، از راه خدا+۱ آیه
- کفر، باعث گرفتاری به عذاب شدید در دنیا+۲ آیه
- ممانعت از راه خدا، موجب عقوبت و کیفر الهی+۱ آیه
- شرک، باعث محروم شدن از امداد الهی+۲ آیه
- مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۱ آیه
- مشرکان، گرفتار عذابی مشقّت بارتر از عذاب دنیایی در اخرت+۱ آیه
- استمرار گمراهی کافران حق ناپذیر، جلوه کیفردهی خداوند+۴ آیه
- گرفتار شدن گمراهان به عذاب دنیایی و اخرتی+۲ آیه
- معبودان باطل، ناتوان از حفظ گمراهان در برابر عذابهای الهی+۱ آیه
- معبودان باطل، عاجز از دفع عذاب، از پیروان خود+۱ آیه
- عذاب خدا، کیفری بس شدید+۲ آیه
- مشقّت بار بودن عذاب اخرت در مقایسه با عذاب دنیا
- مصونیّت نداشتن گمراهان، از عذاب دنیوی و اخروی+۱ آیه
- کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۵ آیه
- گرفتار شدن گمراهان به عذاب های سخت دنیا و اخرت+۱ آیه
- محرومیّت کافران، از شفاعت، در قیامت+۲ آیه
- عذاب دنیایی مکّاران، به فرمان خداوند+۱ آیه
- عذاب شدید، کیفر نیرنگبازان و مکّاران+۱ آیه