سوره رعد(الرعد)، آیه ۳۳ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۵۳
أَفَمَنْ هُوَ قَائِمٌ عَلَىٰ كُلِّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ وَجَعَلُوا لِلَّهِ شُرَكَاءَ قُلْ سَمُّوهُمْ أَمْ تُنَبِّئُونَهُ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِي الْأَرْضِ أَم بِظَاهِرٍ مِّنَ الْقَوْلِ بَلْ زُيِّنَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوا عَنِ السَّبِيلِ وَمَن يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ
آیا کسی که بالای سر همه ایستاده، (و حافظ و نگهبان و مراقب همه است،) و اعمال همه را میبییند (، همچون کسی است که هیچ یک از این صفات را ندارد)؟! آنان برای خدا همتایانی قرار دادند؛ بگو: «آنها را نام ببرید! آیا چیزی را به او خبر میدهید که از وجود آن در روی زمین بیخبر است، یا سخنان ظاهری (و تو خالی) میگویید؟!» (نه، شریکی برای خدا وجود ندارد؛) بلکه در نظر کافران، دروغهایشان زینت داده شده، (و بر اثر ناپاکی درون، چنین میپندارند که واقعیتی دارد؛) و آنها از راه (خدا) بازداشته شدهاند؛ و هر کس را خدا گمراه کند، راهنمایی برای او وجود نخواهد داشت!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۹ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۴ رویداد)
- فتح مکهمرتبط با نزول
۸ هجرت · مکه - ماجرای ابوبصیر
19 بعثت · ساحل دریای سرخ - فتح خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه عبدالرحمن بن عوف به دومةالجندل
19 بعثت · دومةالجندل - سریه عبدالله بن رواحه به خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه ابوبکر به فزاره
19 بعثت · فزاره - سریه ابوقتاده به خضره
19 بعثت · خضره - سریه علی به فدک
19 بعثت · فدک - سریه بشیر بن سعد به فدک
19 بعثت · فدک - سریه غالب بن عبدالله به الکدید
19 بعثت · الکدید - غزوه وادیالقری
19 بعثت · وادیالقری - ارسال نامه به پادشاهان و سران
19 بعثت · مدینه - بیعت رضوان
19 بعثت · حدیبیه - بازگشت جعفر از حبشه
19 بعثت · مدینه / خیبر
نکات آیه
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۳۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۳۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۴۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۳ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۳ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۳ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۳ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۳ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۲–۳۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۳
روایات و احادیث
۲۱- «عن أبى الحسن الرضا(ع) قال: إعلم ... ان الله تبارک و تعالى ... قائم لیس على معنا انتصاب و قیام على ساق فى کبد کما قامت الأشیاء و لکن «قائم» یخبر أنه حافظ والله هو القائم على کل نفس بما کسبت... ; [منبع: کافى، ج ۱، ص ۱۲۱، ح ۲ ; نورالثقلین، ج ۲، ص ۵۰۸، ح ۱۴۲.] از امام رضا(ع) روایت شده است که فرمود: بدان که خداوند - تبارک و تعالى - ... قائم است نه به معناى ایستادن و در میان آسمان بر روى پا قرار گرفتن آن گونه که اشیا قیام دارند و ایستاده اند ; بلکه [خداوند ]قائم است، به این معنا مى باشد که او حافظ است و تنها خداوند است که حافظ هر فردى مى باشد با آنچه کسب کرده است».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۴)
- محروم بودن کافران از یار و یاور در برابر عذاب اخرت+۴ آیه
- گمراه شدگان، محروم از هر امداد در اخرت+۱ آیه
- مشرکان، محروم از امداد در عالم اخرت+۱ آیه
- شرک از عوامل محرومیت از امداد در اخرت+۱ آیه
- کفر، عامل محرومیّت از هر گونه امداد در اخرت+۴ آیه
- گمراهی عامل محرومیت از امداد الهی در اخرت+۱ آیه
- کافران، گرفتار عذاب دردناک در عالم اخرت+۵ آیه
- مشرکان، گرفتار عذابی مشقّتبارتر از عذاب دنیایی در عالم اخرت+۱ آیه
- محرومیّت کافران از یاری در اخرت+۴ آیه
- کافران مبتلا به عذابی مشقتبارتر در عالم اخرت+۱ آیه
- قوامبخشی به امور انسان از سوی خدا و ناتوانی بتها بر ان، حجّتی تام بر بطلان شرک و بتپرستی
- ناتوانی بتها در برابر پروردگار نگهبان و تدبیرکننده امور انسانها، احتجاج پیامبر(صلی الله علیه واله) بر ضدّ شرک و بتپرستی
- قایم علی کلّ نفس
- کافران، بدون یاور در برابر عذاب خداوند+۲ آیه
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۶ آیه
- مقایسه کردن، از روشهای تربیتی قران+۲ آیه
- جلوهگر شدن اعمال زشت، برای کافران+۱ آیه
- تزیین مکر و دروغهای مشرکان، از عوامل شرک کافران
- تعلیم روش احتجاج به محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۱ آیه
- تدبیر انسانها با اماده ساختن علل و اسباب ان از ناحیه خدا، دلیل انحصار الوهیّت به خدا+۱ آیه
- خودفریبی و مکر مشرکان، مانع گرایش انان به توحید
- اعتقاد مردم به وجود خداوند، در عصر جاهلیّت+۳ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله) موظّف به بیان حرمت و زشتی اعمال و رسوم جاهلیّت+۲ آیه
- حرام و ناروا بودن ممانعت، از راه خدا+۱ آیه
- ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۲ آیه
- مکر کافران، عامل بازداشته شدن انان از دین خدا
- ممانعت از راه خدا، موجب عقوبت و کیفر الهی+۱ آیه
- دین اسلام، از موارد راه خدا
- ادّعای مشرکان مبنی بر وجود شریک برای خدا، سخنی سطحی و به دور از واقعیّت
- سؤال انکاری خداوند از مشرکان، در مورد یکسان نبودن خدای عالم و ناظر با خدایان پنداری انان
- یکسان بودن خداوند اگاه و ناظر بر اعمال مردم با بتها و شریکان موهوم، مورد سؤال انکاری خدا
- یکسان بودن خداوند اگاه و ناظر بر اعمال مردم با بتها و شریکان موهوم، مورد پرسش انکاری خدا
- سؤال توبیخی و انکاری خداوند از مشرکان، در مورد یکسان نبودن خدای عالم و ناظر با خدایان پنداری انان
- شرکورزی به خدای یگانه، موجب گمراهی ادمی+۱ آیه
- شرک، باعث محروم شدن از امداد الهی+۲ آیه
- ایین شرک، مرامی اراسته شده برای مشرکان+۱ آیه
- زیبانمایی عقاید و اعمال نادرست، در نظر انسانها، عامل شرکورزی+۱ آیه
- اعتقاد مشرکان جاهلی به شریک و همتا داشتن خداوند+۱ آیه
- مشرکان، در شمار کافران
- مشرکان، مستحقّ کیفر و عذاب خداوندی+۳ آیه
- مشرکان، اشخاصی گمراه
- حق ناپذیری و لجاجت مشرکان، در عقیده شرک الود خویش+۱ آیه
- مشرکان، گرفتار عذابی مشقّت بارتر از عذاب دنیایی در اخرت+۱ آیه
- تزیین و تسویلات نفسانی، مانع شناخت و موجب گمراهی+۱ آیه
- محرومیّت گمراهان، از هدایتهای الهی+۶ آیه
- استمرار گمراهی کافران حق ناپذیر، جلوه کیفردهی خداوند+۳ آیه
- گرفتار شدن گمراهان به عذاب دنیایی و اخرتی+۲ آیه
- معبودان باطل، ناتوان از حفظ گمراهان در برابر عذابهای الهی+۱ آیه
- زیبا جلوه داده شدن مکر و نیرنگ برای کافران، مایه گمراهی انان
- مکرها و خودفریبیهای مشرکان، زمینه ساز گمراهی انان
- عملکرد انسانها، منشا واگذاشتن انان به حال خود و سرگردانی انان+۷ آیه
- مکرها و خودفریبیهای مشرکان، در اتّخاذ خدایان دروغین، زمینه ساز تعلّق اراده الهی به گمراهی انان
- ناتوانی مردم از هدایت افراد گمراه شده، بدون درخواست خداوند+۶ آیه
- تعدّد معبودان باطل مشرکان+۱ آیه
- معبودان باطل، عاجز از دفع عذاب، از پیروان خود+۱ آیه
- قیّومیّت و قایم به ذات بودن، از صفات معبود راستین+۱ آیه
- ناتوانی مخلوقات از هدایت گمراه شدگان به دست خداوند+۴ آیه
- مصونیّت نداشتن گمراهان، از عذاب دنیوی و اخروی+۱ آیه
- گرفتار شدن گمراهان به عذاب های سخت دنیا و اخرت+۱ آیه
- زیبا پنداشتن اعمال باطل، موجب گمراهی از راه حق
- جلوه گر شدن اعمال زشت، برای کافران+۱ آیه
- بیداری فطرت خفته انسانها با طرح سؤال، راهی برای تبلیغ و دعوت به توحید+۱ آیه
- جلوه گری و تزیین توطیه و مکر کافران، در نظر انان
- محرومیّت کافران، از شفاعت، در قیامت+۱ آیه
- مشرکان، از زمره کافران
- ناتوانی بتها در برابر پروردگار تدبیرکننده امور انسانها، احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله بر ضدّ شرک و بتپرستی
- تعلیم روش احتجاج به پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، از جانب خداوند+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله مامور احتجاج با مشرکان+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به تبیین براهین توحیدی و اثبات یگانگی خداوند، با ابطال وجود خدایان دروغین+۱ آیه
- مُضلّ/ اسماوصفات+۷ آیه
- شریک پنداشتن برای خدا و پرستش معبودهای دروغین، مرامی نشیت گرفته از مکر و حیله
- مکر و خودفریبی مشرکان، زمینهساز گمراهی انان
- تزیین مکر کافران، عامل شرک و گمراهی انان
- عذاب دنیایی مکّاران، به فرمان خداوند+۱ آیه
- عذاب شدید، کیفر نیرنگبازان و مکّاران+۱ آیه
- خودفریبیهای مشرکان، در اتّخاذ خدایان دروغین، زمینهساز گمراهی انان
- وضوح بطلان نامگذاری معبودان باطل، با اوصاف خدایی
- دستاوردهای همه نفوس در دست قدرت خداوند
- ناتوانی غیر خدا از هدایت، در صورت عدم تعلق مشیت او به ان+۵ آیه
- هدایت انسانها، به دست خدا و در اختیار او+۶ آیه
- تنها خداوند، قادر بر هدایت عمومی و همگانی انسانها
- کفر، از عوامل منع هدایت الهی
- مکر و نیرنگ، از موجبات منع هدایت الهی
- هدایت ستیزان، مورد تهدید و نکوهش خداوند