سوره روم(الروم)، آیه ۳۱ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۰۷
مُنِيبِينَ إِلَيْهِ وَاتَّقُوهُ وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَلَا تَكُونُوا مِنَ الْمُشْرِكِينَ
این باید در حالی باشد که شما بسوی او بازگشت میکنید و از (مخالفت فرمان) او بپرهیزید، نماز را برپا دارید و از مشرکان نباشید...
معنی کلمات و عبارات
«مُنِیبِینَ»: برگردندگان. توبه کنندگان. مراد این است که اگر مردمان را به حال خود رها کنند، جز یکتاپرستی و آئین آسمانی را بر نمیگزینند. یا این که: باید توبه کرد و به سوی خدا یا دین او برگشت. حال (النَّاسِ) یا حال ضمیر مستتر در (أَقِمْ) است و جمع آمدن آن به خاطر معنی است. چرا که مخاطب پیغمبر و منظور امت او است (نگا: طلاق / . انگار در اصل چنین است: أَقِیمُوا وُجُوهَکُمْ مُنِیبِینَ. یا این که خبر فعل ناقص محذوفی است و در اصل چنین است: کُونُوا مُنِیبِینَ.
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - پابندى به فطرت دینى، همراه با اِنابه و بازگشت همواره به سوى خداوند، امرى لازم است. «فطرت اللّه الّتى ... منیبین إلیه»
«منیبین» حال براى ضمیر فاعلى فعل امر محذوف، یعنى «ألزموا» است. لازم به ذکر است که انابه، به معناى «رجوع مکرر در مکرر و مداوم» است.
۲ - لزوم ترس از خدا و برپایى نماز و پرهیز از هرگونه شرک «و اتّقوه و أقیموا الصلوة و لاتکونوا من المشرکین»
۳ - رویکرد به شرک، با سرشت و فطرت انسان ها، ناسازگار است. «فطرت اللّه الّتى فطر الناس علیها ... و لاتکونوا من المشرکین»
۴ - اقامه نماز و پرهیز از شرک، تجلى روح تقوا در آدمى است. «و اتّقوه و أقیموا الصلوة و لاتکونوا من المشرکین»
«تقوا» در لغت، حفظ خود از خطر، و در شریعت، حفظ خود از افتادن در گناه است. طبیعى است که مصداق حفظ خود از گناه، ترک محرّمات و انجام دادن واجبات است. ذکر اقامه نماز و پرهیز از شرک، مى تواند به منزله ذکر خاص بعد از عام و مفید نکته یاد شده باشد.
۵ - وجوب اقامه نماز، در مکه تشریع شده است. «و أقیموا الصلوة»
۶ - نماز، داراى جایگاهى والا در میان تکلیف هاى دینى است. «و اتّقوه و أقیموا الصلوة»
اختصاص به ذکر نماز از میان سایر عبادت ها و تکلیف ها، گویاى حقیقت یاد شده است.
۷ - تقواپیشگى و عبادت، همسوى با فطرت انسان ها است. «فأقم وجهک للدین حنیفًا فطرت اللّه الّتى فطرالناس علیها ... و اتّقوه و أقیموا الصلوة»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت انابهفطرت و شرکمکان تشریع نمازفطرت دینیوجوب نمازاهمیت عبادتبرپایی نمازفطرت انساناجتناب از شرکترس از خدانشانه های تقوااهمیت نمازواجباتاهمیت تقواآثار شرک
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۱)
- اختلافهای عقیدتی فرقههای مشرک، و خرسندی هر گروه به عقیده و باور خود+۳ آیه
- ایجاد اختلاف و چند دستگی در دین توحیدی، از سوی مشرکان صدر اسلام+۲ آیه
- دعوت خداوند از بندگان به انابه و بازگشت به درگاه الهی به مقتضای فطرت توحیدی+۱ آیه
- توحید، امری فطری و نهفته در سرشت انسان+۱ آیه
- شرک، زاییده جهل+۱ آیه
- پیدایش احزاب و گروههای دینی، پدیدهای منفی و ناصواب+۳ آیه
- فاصله گرفتن از دین فطری و حنیف، سبب پدید امدن احزاب دینی+۲ آیه
- ایجاد اختلاف در دین توحیدی، از موجبات پدید امدن احزاب دینی+۲ آیه
- جهل و نادانی، از اسباب پدید امدن احزاب و فرقههای دینی+۴ آیه
- گرایشهای شرکالود، از عوامل پیدایش گروهها و احزاب دینی+۲ آیه
- دلبستگی احزاب مشرک، به روش و ایین خویش+۱ آیه
- حرمت اختلاف در دین+۵ آیه
- لزوم تقوا پیشگی و اجتناب از مخالفت با دستورهای خداوند+۱ آیه
- حرمت سرور و خشنودی، به هر گونه ارا و اعتقادات ناحق+۲ آیه
- وجوب اقامه نماز
- لزوم پرهیز از اختلاف، در دین+۳ آیه
- اختلاف و تفرقه و گروه گروه شدن در دین، از صفات مشرکان+۲ آیه
- هواپرستی ظالمان از روی جهل، ریشه اختلاف در دین+۲ آیه
- شرکورزی، زاییده جهل و نااگاهی انسان+۲ آیه
- شرکورزی، عقیده و پنداری خلاف فطرت توحیدی انسان+۲ آیه
- دلبستگی احزاب مشرک، به روش و ایین خویش+۳ آیه
- اختلاف و چنددستگی مشرکان، در دین توحیدی+۴ آیه
- سرور و غرور مشرکان، از دین و ایین خود+۳ آیه
- شریک گرفتن برای خدا، مورد نهی او
- گرایش فطری انسانها به عبادت و پرستش افریدگار+۳ آیه
- خودپسندی و خودخواهی گروهی، عامل اختلاف در جامعه توحیدی+۳ آیه
- غرور و خودخواهی گروهی، از صفات احزاب و گروههای منحرف از توحید+۳ آیه
- فطرت توحیدی، مقتضی انابه و بازگشت به درگاه الهی+۱ آیه
- رعایت تقوا، زمینهساز اقامه نماز
- وجوب اقامه نماز
- وجوب اقامه نماز