سوره روم(الروم)، آیه ۳۰ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۰۷
با گرایش کامل به دین حق روی آور؛ این فطرتی است که خدا مردم را بر آن آفریده است.
فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًا فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لَا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَٰلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ
پس روی خود را متوجّه آیین خالص پروردگار کن! این فطرتی است که خداوند، انسانها را بر آن آفریده؛ دگرگونی در آفرینش الهی نیست؛ این است آیین استوار؛ ولی اکثر مردم نمیدانند!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۰–۳۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۳۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۷–۴۷ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۶–۳۲ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۰
روایات و احادیث
۲۱ - «عن أبى عبداللّه(ع) فى قول اللّه تعالى «فأقم وجهک للدین حنیفاً» قال: قم فى الصلاة و لاتلتفت یمیناً و لا شمالاً; [منبع: تفسیر قمى، ج ۲، ص ۱۵۵; نورالثقلین، ج ۴، ص ۱۸۲، ح ۵۰.] از امام صادق(ع) درباره این سخن خداوند متعال «فأقم وجهک للدین حنیفاً» روایت شده است که فرمود: در حال نماز، ایستاده باش و به راست و چپ توجه نکن». ۲۲ - «عن أبى بصیر عن أبى عبداللّه(ع) قال: سألته عن قول اللّه عزّوجلّ: «فأقم وجهک للدین حنیفاً» قال: أمره أن یقیم وجهه للقبلة لیس فیه شىء من عبادة الأوثان خالصاً مخلصاً; [منبع: تهذیب الأحکام، ج ۲، ص ۴۳، ح ۱ (مسلسل ۱۳۳- ); نورالثقلین، ج ۴، ص ۱۸۲، ح ۵۲.] أبوبصیر گوید: از امام صادق(ع) درباره این سخن خداوند عزّوجلّ «فأقم وجهک للدین حنیفاً» سؤال کردم. فرمود: رسول اکرم(ص) را امر کرده است که روى خود را به طور خالص و بدون شرک و بت پرستى به سوى قبله کند». ۲۳ - «عن زرارة، قال: سألت أباعبداللّه(ع) عن قول اللّه عزّوجلّ «فطرت اللّه الّتى فطر الناس علیها» قال: فطرهم جمیعاً على التوحید; [منبع: کافى، ج ۲، ص ۱۲، ح ۳; نورالثقلین، ج ۴، ص ۱۸۲- ، ح ۵۵ و ۵۷ و ۶۱ و ۶۲.] از زراره روایت شده که گفت: از امام صادق(ع) درباره این سخن خداى عزّوجلّ «فطرت اللّه الّتى فطر الناس علیها» سؤال کردم. فرمود: خدا، انسان ها را بر فطرت توحید آفریده است». ۲۴ - «عن زرارة، قال: قلت لأبى جعفر(ع) أصلحک اللّه! قول اللّه عزّوجلّ فى کتابه «فطرت اللّه الّتى فطر الناس علیها» قال: فطرهم على التوحید عندالمیثاق على معرفته أنّه ربّهم...; [منبع: توحید صدوق، ص ۳۳۰، ب ۵۳، ح ۸; تفسیر برهان، ج ۳، ص ۲۶۲، ح ۱۵ و ۱۸.] زراره گوید: به امام باقر(ع) گفتم: أصلحک الله! معناى این سخن خداى عزّوجلّ «فطرت اللّه الّتى فطر الناس علیها» چیست؟ فرمود: خدا، مردم را بر عقیده توحید آفرید، آنگاه که با آنان، پیمان بست که او را به پروردگارى خود بشناسند...». ۲۵ - «عن عبداللّه بن سنان، عن أبى عبداللّه(ع) قال: سألته عن قول اللّه عزّوجلّ: «فطرت اللّه الّتى فطر الناس علیها» ما تلک الفطرة؟ قال: هى الإسلام...; [منبع: کافى، ج ۲، ص ۱۲، ح ۲; نورالثقلین، ج ۴، ص ۱۸۲- ، ح ۵۴.] عبداللّه بن سنان گوید: از امام صادق(ع) پرسیدم: «فطرتى را که خدا مى فرماید: «فطرت اللّه الّتى فطر الناس علیها» چیست؟ فرمود: آن فطرت، همان اسلام است (یعنى، تسلیم در برابر خدا)...». ۲۶ - «عن مسعدة، قال: ...قلت لأبى عبداللّه(ع) أفَضَلالاً کانوا قبل النبیین أم على هدًى؟ قال: لم یکونوا على هدًى کانوا على فطرة اللّه الّتى فطرهم علیها... و لم یکونوا لیهتدوا حتّى یهدیهم اللّه...; [منبع: تفسیر عیاشى، ج ۱، ص ۱۰۴، ح ۳۰۹; نورالثقلین، ج ۴، ص ۱۸۵، ح ۶۹.] مسعده گوید: ... به امام صادق(ع) گفتم: آیا قبل از آمدن پیامبران، مردم، بر طریق ضلالت بودند یا هدایت؟ فرمود: بر طریق هدایت نبودند. بلکه بر فطرتى بودند که خداوند، آنها را بر آن آفریده بود ... آنان، چنان نبودند که خودشان به هدایت دست یابند، مگر آنکه خدا هدایت شان مى کرد». ۲۷ - «عن بعض أصحابنا عن أحدهما قال: إنّ اللّه قضى الإختلاف على خلقه و کان أمراً قد قضاه فى علمه کما قضى على الأُمم من قبلکم و هى السنن و الأمثال یجرى على الناس، فجرت علینا کما جَرَت على الذین من قبلنا، و قول اللّه حقّ. قال اللّه: ...لاتبدیل...; [منبع: تفسیر عیاشى، ج ۲، ص ۳۰۷، ح ۱۳۴; بحارالأنوار، ج ۲۸، ص ۲۳۰، ح ۱۶.] از امام باقر(ع) یا امام صادق(ع) روایت شده است که فرمود: خداوند، در بین خلق، اختلاف را حتمى کرد و این امرى بود که در علم الهى بود. همان گونه که درباره امت هاى پیشین شما بود. آن، سنت ها و مثال هایى است که در میان مردم جارى است و بر ما نیز جارى است و سخن خداوند حق است که مى فرماید: ... لاتبدیل لخلق اللّه... .».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۶)
- قران و اسلام پاسخگوی همه نیازهای هدایتی بشر و حجّت تامّه پروردگار
- اسلام، دینی جاودانه
- اسلام، دینی فطری و هماهنگ با سرشت انسانها
- ایین اسلام، ایینی ثابت، استوار و قوامبخش+۳ آیه
- دین اسلام، ایینی معتدل و میانه+۲ آیه
- اندکی از مردم، اگاه به فطری بودن دین اسلام
- اگاهی اندکی از مردم به ثبات و عدم تغییر فطرت توحیدی
- اگاهی اندکی از مردم به استواری یگانهپرستی+۱ آیه
- نااگاهی بیشتر انسانها از استواری و سعادتبخشبودن ایین توحیدی و سستی و نادرستی شرک+۱ آیه
- نااگاهی بیشتر انسانها از هماهنگی دین اسلام با فطرت ادمی
- دعوت خداوند از بندگان به انابه و بازگشت به درگاه الهی به مقتضای فطرت توحیدی+۱ آیه
- خداوند، خالق و منشا افرینش انسان
- گرایش به خدای یگانه، نهادینه شده در فطرت انسان
- گرایش فطری انسان به دین الهی و توحید
- توحید، امری فطری و نهفته در سرشت انسان+۱ آیه
- جهل انسانها، مانع گرایش به توحید+۱ آیه
- اسلام، دینی جاودانه و همیشگی+۲ آیه
- شرک، زاییده جهل+۲ آیه
- فاصله گرفتن از دین فطری و حنیف، سبب پدید امدن احزاب دینی+۲ آیه
- ایجاد اختلاف در دین توحیدی، از موجبات پدید امدن احزاب دینی+۲ آیه
- جهل و نادانی، از اسباب پدید امدن احزاب و فرقههای دینی+۲ آیه
- گرایشهای شرکالود، از عوامل پیدایش گروهها و احزاب دینی+۲ آیه
- وجوب استقامت در دین+۲ آیه
- وجوب استقامت پیامبر(صلی الله علیه واله) در دین+۳ آیه
- لزوم اعتدال در دینداری و مستقیم بودن در ان، بدون هیچ انحرافی+۳ آیه
- امر خداوند به استقامت و توجّه همه جانبه، در دین+۱ آیه
- استقامت بر دین، مطابق فطرت، مورد امر و تاکید خداوند
- مسلمانان، موظّف به اقامه و اجرای دین و دستورات ان
- ثبات و بقای دین توحیدی، به دلیل هماهنگی ان با فطرت انسانی
- جهل اکثریّت مردم، به دین حق
- هماهنگی دین الهی، با فطرت و سرشت انسانها
- دین حنیف، استوار و پایدار+۱ آیه
- دین حنیف، معتدل و مطابق فطرت انسانی
- دعوت خداوند، به پیروی از دین حنیف+۳ آیه
- دین توحیدی و مطابق فطرت، دین قیّم و حافظ مصالح حیاتی انسانها+۳ آیه
- هماهنگی دین، با فطرت و سرشت انسانها
- گرفتاریها و مشکلات، بیدارکننده فطرت توحیدی انسانها
- امیختگی توجّه به خدا و توام بودن دین توحید با سرشت و فطرت انسان، از سنّتهای تغییرناپذیر الهی
- شرکورزی، زاییده جهل و نااگاهی انسان+۲ آیه
- شرکورزی، عقیده و پنداری خلاف فطرت توحیدی انسان+۲ آیه
- ضرورت رویکرد تمام عیار به دین، و اعراض از گمراهان
- گرایش فطری انسانها به عبادت و پرستش افریدگار+۲ آیه
- فطرت توحیدی، مقتضی انابه و بازگشت به درگاه الهی+۱ آیه
- فطرت انسانها، گرایش دهنده او به توحید
- فطرت انسانها، ثابت در نهاد انان و تغییرناپذیر
- اگاهی اقلّیّتی از مردم به تغییرناپذیری فطرت توحیدی
- اسلام، دینی هماهنگ با فطرت و سرشت ادمی
- علم و اگاهی، شرط راهیابی به دین، از راه فطرت+۱ آیه
- گرایش به خدای یگانه و توحید، نهادینه شده در فطرت انسان+۱ آیه
- جهل و نااگاهی اکثریّت انسانها به هماهنگی توحید و دین با فطرت ادمی
- وجود فطرت توحیدی در انسانها، حتّی کافران
- جامعیّت دین پیامبراکرم صلی الله علیه و اله و پاسخگویی به نیازهای هدایتی بشر، از ویژگی ان دین
- جاودانه بودن دین پیامبر صلی الله علیه و اله تا قیامت، از اختصاصات ان حضرت+۱ آیه
- «اقِم»+۲ آیه
- خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۳ آیه
- رویکرد تمامعیار و پایبندی به دین استوار اسلام، دستور خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه