آیه ۵۶ سوره روم

سوره روم(الروم)، آیه ۵۶ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۱۰

وَقَالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَالْإِيمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِي كِتَابِ اللَّهِ إِلَىٰ يَوْمِ الْبَعْثِ فَهَٰذَا يَوْمُ الْبَعْثِ وَلَٰكِنَّكُمْ كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ

ولی کسانی که علم و ایمان به آنان داده شده می‌گویند: «شما بفرمان خدا تا روز قیامت (در عالم برزخ) درنگ کردید، و اکنون روز رستاخیز است، امّا شما نمی‌دانستید!»

معنی کلمات و عبارات
«الَّذینَ أُوتُوا ...»: مراد پیغمبران و فرشتگان و مؤمنان است. یا تنها مراد فرشتگان است (نگا: مؤمنون / - . «فِی کِتَابِ اللهِ»: در علم خدا. برابر قضا و قدر خدا. «کُنتُمْ لا تَعْلَمُونَ»: شما نمی‌دانستید که رستاخیز حق است و آن را به تمسخر می‌گرفتید.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - برخورداران از علم و ایمان، در قیامت، در مقابل اِعلام نظر کافران درباره درنگ کوتاه مدت شان در برزخ، اظهار مى دارند که درنگ شان، از روز مرگ تا برپایى قیامت بوده است.    و یوم تقوم الساعة ... ما لبثوا غیر ساعة ... و قال الذین أوتوا العلم ... لقد لبثتم ... إلى یوم البعث ۲ - ایمان و آگاهى، موهبتى خداوندى است. «و قال الذین أوتوا العلم و الإیمن» مجهول آورده شدن فعل «أوتوا» احتمال دارد به خاطر توجه دادن به این حقیقت باشد که علم و ایمان، موهبتى اند که انسان هایى از آن دو برخوردار مى شوند. اگرچه در آیه، بیانى درباره منشأ موهبت، به میان نیامده است، اما به دلیل اطلاع آنان از حقیقتى مانند زمان برزخ و قیامت، حکایت دارد که منشأ علم و ایمان خداوند است. ۳ - ارزش مندى و کارایى علم، به همراه بودن آن با ایمان است. «و قال الذین أوتوا العلم و الإیمن» ذکر «الإیمان» پس از «العلم» احتمال دارد به خاطر اشاره به این نکته باشد که علم، به تنهایى، دستاورد راهیابى به غیب را ندارد، بلکه وقتى همراه با ایمان شد، به حقایق غیب راه مى یابد. ۴ - مدت زمان اقامت انسان ها در برزخ، امرى مقدر و تعیین شده در کتاب الهى (لوح محفوظ) است. «لقد لبثتم فى کتب اللّه إلى یوم البعث» ۵ - رو در رویى گروه هاى مختلف انسان ها، در روز قیامت، امرى ممکن است.    و یوم تقوم الساعة یقسم المجرمون ... و قال الذین أوتوا العلم و الإیمن لقد لبثتم ... إلى یوم البعث ۶ - «یوم البعث» از نام هاى قیامت است. «إلى یوم البعث» ۷ - روز قیامت، روز برانگیخته شدن مردگان و احیاى آنها است. «فهذا یوم البعث» ۸ - صاحبان علم و ایمان، در قیامت، به پاسخگویى سخنان نادرست و خلاف واقع اقدام مى کنند.    یقسم المجرمون ما لبثوا غیر ساعة ... قال الذین أوتوا العلم و الإیمن لقد لبثتم ... إلى یوم البعث ۹ - کافران، در قیامت، از سوى مؤمنان عالِم، سرزنش مى شوند. «و قال الذین أوتوا العلم ... فهذا یوم البعث» «فاء» در «فهذا» فصیحه است و دلالت بر جمله اى مقدر مى کند که مى تواند چنین باشد: «اگر شما، منکر قیامت بودید، این هم قیامت!». «هذا» در این بیان - طبق گفته مفسران - براى توبیخ و سرزنش است. ۱۰ - مواجه شدن کافران با برپایى قیامت، ناگهانى و غافل گیرانه است. «یقسم المجرمون ... فهذا یوم البعث» «فاء» در «فهذا» فصیحه است و حکایت از شرط مقدر مى کند و مفید معناى مفاجات و ناگهانى بودن است. ۱۱ - در روز قیامت، حقانیت وقوع آن روز، و نادرستى انکار آن، به رخ منکرانِ قیامت کشیده مى شود. «فهذا یوم البعث و لکنّکم کنتم لاتعلمون» عبارت توبیخى «فهذا یوم البعث» قرینه است بر این که متعلق «لاتعلمون» حقانیت وقوع قیامت است. ۱۲ - کافران، از حقیقت روز قیامت و برانگیختگى مردگان در آن، همواره، در جهل و بى اطلاعى اند. «یقسم المجرمون ... فهذا یوم البعث و لکنّکم کنتم لاتعلمون» ۱۳ - کافران، از وقوع قیامت بى اطلاع اند و براى حضور در آن، آماده نیستند. «و یوم تقوم الساعة یقسم المجرمون ما لبثوا غیر ساعة ... و لکنّکم کنتم لاتعلمون»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
  • پایان برزخ، زمان برپایی قیامت+۲ آیه
  • نااگاهی مجرمان، درباره مدت توقف خود در عالم برزخ+۱ آیه
  • سوگند مجرمان در قیامت، برای اثبات مکث کوتاه خود در عالم برزخ و ردّ ان از سوی علمای با ایمان+۱ آیه
  • جهل همیشگی کافران از حقیقت روز قیامت و برانگیختگی مردگان در ان
  • مجرمان، در زمره ستمگران+۲ آیه
  • ناباوری به قیامت در دنیا، عامل بی حاصل شدن معذرت خواهی در روز قیامت+۱ آیه
  • درنگ و مهلت گناهکاران تا روز قیامت، سخن عالمان به انان، در قیامت+۱ آیه
  • قیامت، روز رستاخیز
  • برانگیختن مردگان در قیامت توسط خداوند+۳ آیه
  • تحقّق معاد و حیات مجدّد، در روز قیامت+۷ آیه
  • نکوهش مؤمنان عالِم از کافران، در قیامت
  • شناخت مؤمنان اگاه، از مدت زمان عالم برزخ+۱ آیه
  • تخطیه مجرمان در قیامت، از سوی مؤمنان اگاه+۱ آیه
واژه‌ها