آیه ۷ سوره روم

سوره روم(الروم)، آیه ۷ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۰۵

يَعْلَمُونَ ظَاهِراً مِنَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَ هُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ

آنها فقط ظاهری از زندگی دنیا را می‌دانند، و از آخرت (و پایان کار) غافلند!

معنی کلمات و عبارات
«ظَاهِراً مِّنَ الْحَیَاةِ الدُّنْیَا»: مراد این است که شناخت آنان درباره جهان سطحی و اندک است و برداشت ایشان از زندگی، مجموعه‌ای از خور و خواب و سرگرمیها و لذّات زودگذر است، و نمی‌دانند که دنیا پل آخرت، و مرحله مقدّماتی برای زندگی جاویدان و گسترده و نامحدود آن جهانی است.
نزول
نکات آیه
۱ - شناخت و آگاهى اکثریت مردم، محدود به مظاهر ناچیزى از زندگى دنیا است. «یعلمون ظهرًا من الحیوة الدنیا» نکره آوردن واژه «ظاهراً» به منظور تحقیر و بیان بى ارزش بودن ظاهر زندگى دنیا است. ۲ - اکثریت انسان ها، به جهان واپسین، بى توجّه و از آن غافل اند. «و لکنّ أکثر الناس ... و هم عن الأخرة هم غفلون» ۳ - سطحى نگرى و ظاهربینى نسبت به زندگى دنیا، در غفلت از آخرت، نقش دارد. «یعلمون ظهرًا من الحیوة الدنیا و هم عن الأخرة هم غفلون» مرجع ضمیر «هم» واژه «الناس» با وصف سطحى نگرى درباره دنیا است. آوردن وصفى دیگر (غفلت از آخرت) پس از صفت سطحى نگرى، با تکرار ضمیر «هم» مى تواند اشعارى به حقیقت یاد شده باشد. ۴ - زندگى دنیوى داراى ظاهر و باطن است. «یعلمون ظهرًا من الحیوة الدنیا» ظاهر، در برابر باطن است و دلالت مى کند که دنیا، علاوه بر ظاهر، باطن هم دارد. ۵ - درک عمیق و ژرف از حقیقت دنیا، امرى شایسته و لازم است. «یعلمون ظهرًا من الحیوة الدنیا» عبارت «یعلمون ظاهراً...» به قرینه «و لکنّ أکثر الناس لایعلمون» درصدد سرزنش و مذمت سطحى نگرى به دنیا و توجه نکردن به ژرفا و باطن آن است. بنابراین، شایسته است که انسان ها، تنها به ظواهر بسنده نکنند، بلکه براى درک باطن آن تلاش کنند. ۶ - ژرف نگرى درباره حیات دنیوى، زمینه توجّه به آخرت است. «یعلمون ظهرًا من الحیوة الدنیا و هم عن الأخرة هم غفلون» تقدیم صفت سطحى نگرى درباره دنیا بر صفت غفلت از آخرت، احتمال دارد به خاطر این واقعیت باشد که سطحى نگرى درباره دنیا، غفلت از آخرت را در پى دارد. بنابراین، ژرف نگرى درباره دنیا و توجه به باطن آن، در رویکرد به آخرت مى تواند نقش داشته باشد. ۷ - تردید در پیروزى رومیان پس از شکست آنان، برخاسته از سطحى نگرى و بى توجهى مردمان عصر بعثت به حقایق نهان زندگى دنیا است. «سیغلبون ... یعلمون ظهرًا من الحیوة الدنیا» نکته یاد شده بر این اساس است که «ال» در «الناس» عهد باشد و مراد از آن، مردمى باشند که درباره وعده خداوند به پیروزى رومیان شکست خورده تردید داشتند. ۸ - ارزیابى حوادث، صرفاً براساس معادلات مادى، نمودى از سطحى نگرى و ظاهربینى است. «سیغلبون ... وعد اللّه ... و لکنّ أکثر الناس لایعلمون . یعلمون ظهرًا من الحیوة الدنیا» از آیه قبل، چنین برمى آید که اکثر مردم زمان پیامبر(ص) پیروزى رومیان را از نظر معادلات مادى، ممکن نمى دانستند و حتى در وعده الهى تردید داشتند. در این آیه، خاستگاه این پندار، تبیین شده و گفته شده که سطحى نگرى آنان درباره دنیا باعث چنین ارزیابى شده است. ۹ - محدود شدن آگاهى، به ظاهر زندگى دنیا، همپایه جهل و نادانى است. «أکثر الناس لا یعلمون . یعلمون ظهرًا من الحیوة الدنیا» توصیف کسانى که در آیه سابق، جاهل و نادان قلمداد شدند، به کسانى که اطلاعاتى از ظواهر حیات دنیوى دارند، دلیل برداشت بالا است.
تفسیر (۸)
روایات و احادیث

۱۰ - «و سئل أبوعبداللّه(ع) عن قوله: «یعلمون ظاهراً من الحیاة الدنیا»؟ فقال: منه الزجر و النجوم; [منبع: تفسیر مجمع البیان، ج ۸، ص ۴۶۱; نورالثقلین، ج ۴، ص ۱۷۰، ح ۶.] در مجمع البیان آمده است که از امام صادق(ع) درباره معناى این سخن خداوند «یعلمون ظاهراً من الحیاة الدنیا» سؤال شد. فرمود: از جمله آنها (یعنى از جمله دانش هاى ظاهرى حیات دنیا) نوعى کهانت و استفاده از علم نجوم است.».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۱)
  • اخرت، به مراتب بهتر و پسندیدهتر از جاذبههای دنیایی
  • غفلت اکثریّت مردم از اخرت+۱ آیه
  • سطحینگری در زندگی، سبب غفلت از اخرت
  • فریبندگی ظاهر دنیا، سبب غفلت از اخرت+۱ آیه
  • اقلّیّتی از مردم، اگاه به باطن زندگانی دنیایی و امر اخرت+۱ آیه
  • سطحینگری اکثریّت انسانها+۱ آیه
  • غفلت و بیخبری اکثریّت انسانها از اخرت+۱ آیه
  • جهل به واقعیّت دنیا، زمینهساز حسگرایی و غفلت از اخرت+۱ آیه
  • عدم توجّه به حقیقت حیات دنیا، عامل باطل پنداشتن ان و غفلت از اخرت
  • حیات دنیایی، دارای ظاهر و باطن
  • شناخت و اگاهی اکثریّت مردم، محدود به مظاهر ناچیزی از زندگی دنیا+۱ آیه
  • سطحی نگری به حیات و زندگی دنیا، موجب غفلت از اخرت
  • نگرش سطحی به حیات دنیا، عامل باطل پنداشتن ان و دور شدن از حقیقت هدف خلقت ان+۱ آیه
  • ژرف نگری در شناخت اخرت، مانع غفلت از یاد ان+۲ آیه
  • محدودیّت شناخت اکثر مردم به مظاهر زندگی دنیا
  • شناخت سطحی به حیات دنیا، عامل بیهوده پنداری ان+۱ آیه
  • ژرف نگری درباره عالم افرینش، زمینه شناخت انسان از هدفمند بودن دنیا+۱ آیه
  • شناخت سطحی از دنیا، مایه غفلت از اخرت
  • محدودیّت شعور و شناخت انسان در دنیا و عالم مادّه+۲ آیه
  • شناخت سطحی به حیات دنیا، عامل بیهوده پنداری ان+۲ آیه
  • ژرف نگری در شناخت اخرت، مانع غفلت از یاد ان+۲ آیه
  • دنیاطلبی و انتخاب دنیا در برابر اخرت، از موانع شناخت و ادراک+۴ آیه
  • سطحی بودن علم اکثر انسانها از زندگی در دنیا
  • اگاهی اقلّیّتی از مردم به باطن زندگی دنیایی و امر اخرت+۱ آیه
  • سطحی نگری در زندگی، سبب غفلت از اخرت
  • فریبندگی ظاهر دنیا، سبب غفلت دنیاگرایان از اخرت+۱ آیه
  • غفلت و بی توجّهی اکثر انسانها، از جهان اخرت+۱ آیه
  • اندیشیدن در حقیقت دنیا و اخرت، مانع غفلت ادمی از اخرت+۳ آیه
  • نگرش عمیق در حقیقت دنیا و اخرت، از موانع غفلت از اخرت+۲ آیه
  • مقایسه دنیای گذرا و توجّه به حقیقت زندگی اخرتی، مانع غفلت از اخرت+۵ آیه
  • نیندیشیدن درباره هدفدار بودن افرینش جهان، زمینه انکار معاد+۱ آیه
واژه‌ها