آیه ۷۱ سوره زخرف

سوره زخرف(الزخرف)، آیه ۷۱ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۹۴

يُطَافُ عَلَيْهِم بِصِحَافٍ مِّن ذَهَبٍ وَأَكْوَابٍ وَفِيهَا مَا تَشْتَهِيهِ الْأَنفُسُ وَتَلَذُّ الْأَعْيُنُ وَأَنتُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

(این در حالی است که) ظرفها (ی غذا) و جامهای طلائی (شراب طهور) را گرداگرد آنها می‌گردانند؛ و در آن (بهشت) آنچه دلها می‌خواهد و چشمها از آن لذت می‌برد موجود است؛ و شما همیشه در آن خواهید ماند!

معنی کلمات و عبارات
«صِحَافٍ»: جمع صَحْفَة، کاسه. ظرف. «أَکْوَابٍ»: جمع کُوب، لیوان. فنجان. جام. کوزه و تُنگ بی‌دسته (نگا: المصحف المیسّر).
نزول
نکات آیه
۱ - پذیرایى خادمان بهشتى از پرهیزگاران، با نوشیدنى هایى در جام هاى زرین «یطاف علیهم بصحاف من ذهب و أکواب» «صِحاف» (از ماده «صحف») به معناى گستردن و در این جا به معناى ظرف هاى بزرگ و وسیع است. «أکواب» نیز به معناى ظرف هاى آب است که دسته ندارند (منظور همان «جام» یا «قدح» است). گفتنى است که در آیه شریفه حذفى صورت گرفته است; بدین صورت: «یطاف علیهم بصحاف من ذهب و أکواب من ذهب...». ۲ - ظرف ها و جام هاى بهشتیان، از جنس طلا است. «یطاف علیهم بصحاف من ذهب و أکواب» ۳ - در بهشت، خوردن و آشامیدن از ظرف هاى طلا ممنوعیتى ندارد. «یطاف علیهم بصحاف من ذهب و أکواب » ۴ - دسترسى بهشتیان به طعام و نوشیدنى بدون هیچ گونه رنج و تلاش «یطاف علیهم بصحاف من ذهب و أکواب» از مجهول آمدن «یُطاف» استفاده مى شود که ظرف هاى غذا و جام هاى نوشیدنى، بدون تلاش بهشتیان در اختیار آنان قرار مى گیرد. ۵ - انسان، در بهشت به خوردن و آشامیدن نیاز دارد و از آن لذت مى برد. «یطاف علیهم بصحاف من ذهب و أکواب » ۶ - مأموران الهى، خدمت گذاران اهل تقوا و همسران آنان در بهشت «ادخلوا الجنّة أنتم و أزوجکم ... یطاف علیهم بصحاف من ذهب و أکواب» برداشت یاد شده با توجه به دو نکته است: الف) به قرینه آیه قبلى مى توان استفاده کرد که مرجع ضمیر «علیهم» پرهیزگاران و همسران آنانند. ب) از صیغه مجهول «یُطاف» مى توان استفاده کرد که خدمت گذاران بهشتیان، مأموران الهى اند. ۷ - تقوا، با بهره مندى از نعمت هاى مادى منافاتى ندارد. «ادخلوا الجنّة ... یطاف علیهم ... و فیها ما تشتهیه الأنفس» ۸ - تمامى زیبایى ها و لذت هاى مورد تمایل اهل تقوا، آماده براى آنان در بهشت «و فیها ما تشتهیه الأنفس و تلذّ الأعین» ۹ - تنها بهشت، محل تأمین تمامى خواسته ها و لذت هاى انسان «و فیها ما تشتهیه الأنفس» تقدیم «فیها» اشعار به این نکته دارد که تمایلات وجودى انسان، به طور کامل تنها در بهشت تأمین مى شود. ۱۰ - خواهش ها و کشش هاى درونى انسان، همراه با او حتى در بهشت و جهان آخرت «و فیها ما تشتهیه الأنفس» از این که انسان حتى در بهشت داراى شهوات و خواهش ها است، مطلب بالا استفاده مى شود. ۱۱ - منظره هاى زیبا و دلنشین بهشت، مسحورکننده چشم نظاره گران «و تلذّ الأعین» ۱۲ - لذت هاى چشم، از برجسته ترین لذت هاى انسان است.* «و تلذّ الأعین» برداشت یاد شده بنابراین احتمال است که «تلذّ الأعین» از باب ذکر خاص پس از عام بوده و براى بیان اهمیت لذت هاى چشم آورده شده باشد. ۱۳ - مؤمنان متقى، در بهشت جاویدان اند. «و أنتم فیها خلدون» ۱۴ - خوردن، آشامیدن، تجمل، زیبایى، داشتن همدم و همراهانى موافق، از مهم ترین جاذبه و دلبستگى هاى انسان و وسیله آزمون او «یطاف علیهم بصحاف ... و فیها ما تشتهیه الأنفس» برداشت یاد شده با توجه به دو نکته است: الف) موارد بالا در این آیات بیان شده و تخصیص به ذکر یافته است. ب) خداوند به اهل تقوا نوید داده است که اگر در این زمینه ها کنترل و تقوا داشته باشند و از حدود الهى نگذرند، در بهشت به همه آنها دست خواهند یافت. ۱۵ - نعمت هاى بهشتى، تمام ناشدنى و پایان ناپذیر «و فیها ما تشتهیه الأنفس و تلذّ الأعین و أنتم فیها خلدون» از جاودانگى تقواپیشگان در بهشت (أنتم فیها خالدون) و فراهم بودن تمامى خواسته ها و لذت هاى آنان (و فیها ما تشتهیه الأنفس)، استفاده مى شود که نعمت هاى پایان ناپذیر است.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۰)
  • نفس ادمی، دارای خواستهها و تمایلات+۱ آیه
  • ازادی بهشتیان، در بهرهمندی از تمامی خواهشهای درونی و لذّتهای چشم
  • پذیرایی خدمتکاران از بهشتیان+۲ آیه
  • براورده شدن تمام خواستهها و تمایلات بهشتیان+۱ آیه
  • زندگی جاودان در بهشت، بشارتی از جانب خداوند به بهشتیان+۱ آیه
  • اشتیاق شدید خدمتکاران بهشتی، برای خدمت به بهشتیان+۴ آیه
  • بهشت، دارای ظرفهای زرّین غذاخوری
  • کوزهها و جامهای شراب مخصوص، در بهشت+۳ آیه
  • منظرههای لذّتبخش برای چشم، در بهشت
  • تنها بهشت محلّ تامین تمامی خواستهها و لذّتها برای ادمی
  • چشمنوازی مناظر بهشت
  • نعمتهای بهشتی، تمامناشدنی و پایانناپذیر
  • تقوا، موجب برخورداری از پاداش الهی+۵ آیه
  • عبودیّت، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۵ آیه
  • بهشت و نعمتهای ان، از پاداشهای متقین+۴ آیه
  • لذّت بردن چشم، از مناظر زیبا و نعمتهای ابدی بهشت+۱ آیه
  • لذّت بردن چشم از دیدن مناظر زیبا در بهشت، از نعمتهای خداوند به مؤمنان+۱ آیه
  • پذیرایی خادمان بهشتی از پرهیزکاران و خانواده شان با نوشیدنیهایی در جامهای زرّین+۲ آیه
  • تمامی زیباییها و لذّتهای مورد تمایل اهل تقوا و خانواده شان، اماده برای انان در بهشت+۲ آیه
  • نیاز بهشتیان به خوردن در بهشت
  • پذیرایی از بهشتیان با خوردنیهایی در ظرفهای طلایی
  • چشم، ابزار درک زیبایی
  • بهره مندی بهشتیان، از مناظر زیبا در بهشت+۱ آیه
  • چشم، درک کننده لذّت زیبایی
  • ظرفها و جامهای بهشتیان، از جنس طلا
  • ممنوع نبودن خوردن و اشامیدن از ظرف طلا در بهشت
  • علاقه و تمایل طبیعی همه انسانها، به زیورالات طلا
  • وجود ظرفهای گوناگون، در بهشت+۱۰ آیه
  • استفاده از جام، برای پذیرایی بهشتیان+۱ آیه
  • استفاده از قدح، در پذیرایی از میهمانان بهشتی+۶ آیه
  • کاسه های بزرگ غذا، وسیله ای برای پذیرایی خادمان، از بهشتیان
  • بهشت، دارای ظرفهای زریّن غذاخوری
  • ظرفهای غذا، در بهشت
  • وجود کوزه های شراب، در بهشت برین+۸ آیه
  • استفاده خدمتکاران بهشت از کوزه های گوناگون، برای پذیرایی از بهشتیان+۷ آیه
  • لذّتهای چشم در بهشت، از برجستهترین لذّتهای انسان
  • وجود منظرههای لذّتبخش برای چشم، در بهشت
  • بهشت، محلّ تامین تمامی خواستهها و لذّتها برای ادمی
  • لذّت بردن با نگاه، از جمله پاداشهای بهشتیان+۱ آیه
  • نگاه بهشتیان به مناظر زیبا و دلنشین بهشت+۱ آیه
واژه‌ها