آیه ۱۰ سوره سجده

سوره سجده(السجدة)، آیه ۱۰ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۱۵

وَقَالُوا أَإِذَا ضَلَلْنَا فِي الْأَرْضِ أَإِنَّا لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ بَلْ هُم بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ كَافِرُونَ

آنها گفتند: «آیا هنگامی که ما (مردیم و) در زمین گم شدیم، آفرینش تازه‌ای خواهیم یافت؟!» ولی آنان لقای پروردگارشان را انکار می‌کنند (و می‌خواهند با انکار معاد، آزادانه به هوسرانی خویش ادامه دهند).

معنی کلمات و عبارات
«ضَلَلْنَا فِی‌الأرْضِ»: در زمین گم شدیم. مراد از گم شدن، جزو خاک شدن و در پهنه زمین پراکندن و پرتاب شدن است. «خَلْقٍ»: آفرینش. «بِلِقَآءِ رَبِّهِمْ کَافِرُونَ»: (نگا: یونس / و .
نزول
نکات آیه
۱ - کافران در حیات دوباره انسان، پس از ناپدید شدن اجزاى او در خاک، تشکیک کردند. «و قالوا أءذا ضللنا فى الأرض أءنّا لفى خلق جدید» ۲ - ترک شکر نعمت، موجب مبغوض خدا شدن است. «قلیلاً ما تشکرون . و قالوا» التفات از خطاب به غیبت، احتمال دارد به منظور القاى نکته یاد شده باشد. ۳ - در نظر کافران، حقیقت انسان، در جسم و اجزاى مادى، خلاصه شده است. «و قالوا أءذا ضللنا فى الأرض» ۴ - تردید در امکان معاد، به رغم مشاهده قدرت خدا در آفرینش هستى، برخاسته از بهره نگرفتن از ابزار شناخت و تعقل است. «جعل لکم السمع و ... و قالوا أءذا ضللنا فى الأرض أءنّا لفى خلق جدید» ذکر «و قالوا أءذا...» پس از بیان ناسپاسى انسان ها و یا کم سپاسى آنان در برابر نعمت قواى ادراکى اعطا شده از جانب خداوند، مى تواند بیان کننده این نکته باشد که انسان ها از نعمت قواى ادراکى، بهره نگرفتند. (ناسپاسى) و در نتیجه در مسأله معاد تردید روا داشتند. لازم به ذکر است که شکر نعمت قواى ادراکى به تناسب موضوع، به کاربردن آنها در راه شایسته و تعیین شده است. ۵ - از نظر کافران، پیوستن اجزاى پراکنده بدن مردگان، در قیامت، امرى مستبعد است. «و قالوا أءذا ضللنا فى الأرض أءنّا لفى خلق جدید» «ضللنا» دو معنا دارد: یکى دفن شدن در قبر و دیگرى، تبدیل به خاک شدن به گونه اى که از دیگر اجزاى خاک نتوان تمیز داد. طبق معناى دوم، اجزاى بدن انسان از هم جدا شده و در میان خاک ها پراکنده خواهد شد. بازآفرینى چنین حالتى، براى کافران، مستبعد بوده است. ۶ - کافران، در انکار معاد، تنها متکى بر استبعادند. «أءنّا لفى خلق جدید» ۷ - انکار لقاى پروردگار و نفى هرگونه مسؤولیت از انسان، انگیزه اصلى کافران در محال شمردن معاد است. «و قالوا أءذا ... بل هم بلقاء ربّهم کفرون» ۸ - بازگشت به سوى پروردگار و ملاقات با او، جلوه ربوبیت وى در مسیر تکامل انسان است. «بل هم بلقاء ربّهم کفرون» ۹ - کافران، نه تنها در معاد تردید دارند بلکه منکر صریح آن اند. «و قالوا أءذا ضللنا فى الأرض أءنّا لفى خلق جدید بل هم بلقاء ربّهم کفرون» احتمال دارد که «بل هم بلقاء ربّهم کافرون» ترقى از «أءذا ضللنا...» به جزم در نفى معاد باشد. لازم به ذکر است که مراد از «لقاء ربّ» در صورتى که معادل با معاد باشد، نکته یاد شده را مى رساند. ۱۰ - کافران نیز تحت تدبیر ربوبیت خداوندند. «بل هم بلقاء ربّهم کفرون» ۱۱ - معاد، عرصه رجوع و حضور در محضر خدا است. «أءنّا لفى خلق جدید بل هم بلقاء ربّهم کفرون»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۷)
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
  • انکار با لجاجت معاد، موجب ذلّت منکران در اخرت+۸ آیه
  • روح، امری مجرّد از مادّه و مستقلّ از بدن و باقی پس از مرگ+۲ آیه
  • سؤال انکارامیز کافران از معاد و حیات دوباره انسان بعد از مرگ+۵ آیه
  • سؤال انکارامیز کافران از حیات دوباره انسان، بعد از مرگ+۶ آیه
  • کفر و انکار قیامت، مانع سپاسگزاری ادمی از نعمتهای خدا+۱ آیه
  • کفرورزی، سبب ناسپاسی در برابر نعمتهای الهی+۵ آیه
  • کفر و انکار قیامت، مانع سپاسگزاری ادمی، در برابر نعمتهای خدا+۱ آیه
  • کافران، ناسپاس در برابر نعمتهای الهی+۵ آیه
  • تکذیب و انکار لقاءاللّه، گناهی موجب حسرت در قیامت+۲ آیه
  • قیامت، صحنه ملاقات همگان با خداوند+۲ آیه
  • کفر مشرکان به لقاءاللَّه، سبب انکار حیات مجددشان، پس از مرگ
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور پاسخگویی به شبهههای مردم، در چگونگی زنده شدن مردگان+۱ آیه
  • گرفته شدن جان کافران و مرگ انان به وسیله ملایکه+۱ آیه
  • ایجاد شبهه در امر معاد و استبعاد ان از سوی منکران رستاخیز، معلول غفلت از قدرت نامحدود خدا+۱ آیه
  • زنده شدن مردگانِ تبدیل به خاک شده، امری بعید، از دیدگاه منکران معاد+۳ آیه
  • استبعاد و انکار معاد، از سوی کافران مشرک+۵ آیه
واژه‌ها