آیه ۵۲ سوره شوری

سوره شوری(الشورى)، آیه ۵۲ · جزء ۲۵ · صفحه ۴۸۹

وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِّنْ أَمْرِنَا مَا كُنتَ تَدْرِي مَا الْكِتَابُ وَلَا الْإِيمَانُ وَلَٰكِن جَعَلْنَاهُ نُورًا نَّهْدِي بِهِ مَن نَّشَاءُ مِنْ عِبَادِنَا وَإِنَّكَ لَتَهْدِي إِلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ

همان گونه (که بر پیامبران پیشین وحی فرستادیم) بر تو نیز روحی را بفرمان خود وحی کردیم؛ تو پیش از این نمی‌دانستی کتاب و ایمان چیست (و از محتوای قرآن آگاه نبودی)؛ ولی ما آن را نوری قرار دادیم که بوسیله آن هر کس از بندگان خویش را بخواهیم هدایت می‌کنیم؛ و تو مسلّماً به سوی راه راست هدایت می‌کنی.

معنی کلمات و عبارات
«کَذلِکَ»: همان گونه که به پیغمبران وحی کرده‌ایم. به همان سه شکلی که به پیغمبران وحی کرده‌ایم. «رُوحاً»: مراد قرآن است که به انسانها حیات جاودانه می‌بخشد (نگا: انفال / ). یا مراد همه چیزهائی است که خدا بدو وحی فرموده است (نگا: نحل / . «الْکِتَابُ»: مراد قرآن است. «الإِیمَانُ»: ایمان. مراد تنها باور و تصدیق مجرّد نیست، بلکه مراد آگاهی کامل از ایمان و آشنائی به تفاصیل قوانین دینی است که با خود آورده است (نگا: بقره / . «نُوراً»: نور عظیمی.
نزول

سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۹ رویداد)
نکات آیه
۱ - وحى به پیامبراکرم(ص)، استمرار وحى بر انبیاى پیشین است. «و کذلک أوحینا إلیک» برداشت یاد شده بر این پایه مبتنى است که مشارٌالیه «ذلک»، مطلق وحى باشد (که از آیه قبل استفاده مى شود). ۲ - تحقق انواع سه گانه وحى (وحى بىواسطه، وحى از پس حجاب و نزول فرشته) براى پیامبراکرم(ص) «و ما کان لبشر أن یکلّمه اللّه إلاّ وحیًا أو ... و کذلک أوحینا إلیک» تعبیر به «کذلک» مى تواند ناظر به مفاد آیه پیشین باشد که راه ها و اقسام وحى را معین کرده بود. ۳ - قرآن، وحى خدا و نازل شده از عالم امر* «أوحینا إلیک روحًا من أمرنا» برداشت یاد شده بر این اساس است که مراد از «روحاً» قرآن باشد. در این صورت «من أمرنا» اشاره دارد به این که قرآن مخلوقى از جهان بالا و نازل شده از عالم امر است. ۴ - قرآن، حیات بخش جان انسان ها است. «کذلک أوحینا إلیک روحًا» به کارگیرى واژه «روح» به جاى «قرآن» یا «کتاب»، اشاره به جنبه حیات بخشى قرآن دارد. ۵ - روح القدس (جبرئیل)، واسطه وحى الهى براى پیامبراکرم(ص) بود. «کذلک أوحینا إلیک روحًا من أمرنا» برداشت یاد شده بر این پایه مبتنى است که مراد از «روحاً» فرشته وحى (جبرئیل) باشد. دراین صورت نصب «روحاً» مبتنى به اعتبار نزع خافض و به تقدیر «أوحینا إلیک بروح من أمرنا» است و یا به لحاظ عامل محذوف و به تقدیر «أوحینا إلیک بإرسالنا روحاً من أمرنا» مى باشد. ۶ - جبرئیل، موجودى از عالم امر* «أوحینا إلیک روحًا من أمرنا» قید «من أمرنا» مى تواند براى بیان این نکته باشد که «روح»، آفریده اى از عالم بالا و فرشته اى از عالم امر است. ۷ - پیامبراکرم(ص)، پیش از نزول وحى با کتاب هاى آسمانى و مفاهیم قرآن هیچ آشنا نبود. «ما کنت تدرى ما الکتب و لا الإیمن» ۸ - افزایش معرفت و ایمان پیامبر(ص) در نتیجه نزول وحى «ما کنت تدرى ما الکتب و لا الإیمن» پیامبر(ص) پیش از وحى از معارف توحیدى مطلع بود و به آن ایمان داشت . از این نکته استفاده مى شود که نزول وحى بر ایمان و معرفت آن حضرت افزوده بود. ۹ - قرآن، نور الهى در تاریکى هاى نادانى و موجب هدایت انسان از گمراهى است. «و لکن جعلنه نورًا نهدى به من نشاء من عبادنا» ۱۰ - هدایت انسان به وسیله وحى و قرآن، تابع مشیت الهى است. «نهدى به من نشاء» ۱۱ - پیامبر(ص)، بنده برگزیده خدا و بهره مند از هدایت ویژه قرآن «و لکن جعلنه نورًا نهدى به من نشاء من عبادنا» با توجه به لفظ «لکن» - که براى استدراک جمله قبل (ما کنت تدرى ما الکتاب و لا الإیمان) است - مى توان گفت که عبارت «من نشاء من عبادنا» گر چه عام است; ولى پیامبراکرم(ص) از مصادیق بارز آن مى باشد. به ویژه که در قسمت پایانى آیه شریفه آن حضرت را هدایتگر دیگر مردمان به راه حقیقت معرفى مى کند. ۱۲ - پیامبر(ص)، هدایت کننده انسان ها به صراط مستقیم «و إنّک لتهدى إلى صرط مستقیم» ۱۳ - پیروى از دستورات وحى و رهنمودهاى پیامبر(ص)، هیچگاه به خسران و گمراهى انسان نخواهد انجامید. «و إنّک لتهدى إلى صرط مستقیم» از تأکید خداوند بر نقش هدایت گرى پیامبر(ص)، این نکته استفاده مى شود که تعالیم وحى هیچ گاه به خسران و گمراهى انسان منتهى نخواهد شد. ۱۴ - پیامبر(ص)، نشان دهنده صراط مستقیم به انسان ها و خداوند توفیق دهنده آنان به حرکت در مسیر آن «نهدى به من نشاء من عبادنا و إنّک لتهدى إلى صرط مستقیم» تأمل در تفاوت دو هدایت، بیانگر معناى یاد شده است.
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۹)
  • نزول روح بر پیامبر(صلی الله علیه واله)، به فرمان و مشیّت خداوند
  • تاکید خداوند بر امکان پیامبری و دریافت وحی ازسوی بشر
  • ایمان، همانند نور، روشناییبخش و هدایتگر+۳ آیه
  • هدایت انسانها به وسیله نور ایمان تابع مشیّت الهی
  • اگاهی کامل محمّد(صلی الله علیه واله) از ابعاد تفصیلی ایمان در پرتو وحی
  • دعوت به صراط مستقیم، از اهداف تبلیغی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • ایمان، همچون نور روشناییبخش+۴ آیه
  • حیاتبخشی قران برای انسان، مانند روح نسبت به بدن
  • تشبیه قران و ایمان به نور
  • حیات بخشی قران برای انسان، مانند روح نسبت به بدن
  • تشبیه قران به نور
  • جبرییل، موجودی روحانی و غیر جسمانی+۵ آیه
  • جبرییل، واسطه وحی الهی به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
  • جبرییل، مامور ابلاغ وحی به پیامبران+۱ آیه
  • اگاهی نداشتن تفصیلی پیامبر(صلی الله علیه واله)، از ایمان و عقاید حق و اعمال صالح، پیش از نبوّتش
  • بیاطّلاع بودن پیامبر(صلی الله علیه واله) از تفصیل معارف و شرایع موجود در قران، پیش از نبوّتش
  • قران، حیات بخش جان انسانها
  • دین مستقیم، دین خداوند جهان+۱ آیه
  • تشبیه دین حق، به صراط مستقیم+۴ آیه
  • پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)، دعوت کننده راستین مردم به راه مستقیم+۲ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، هدایت کننده انسانها به صراط مستقیم+۲ آیه
  • سلوک صراط مستقیم، منوط به توفیق الهی و هدایتگری پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • نیاز پیمودن صراط مستقیم، به هدایت الهی
  • اللّه، هدف نهایی صراط مستقیم+۱ آیه
  • تنها راه خدا، صراط مستقیم و بدون هیچ انحراف+۱ آیه
  • پیامبراکرم(صلی الله علیه واله)، هدایتگر انسانها به صراط مستقیم الهی+۲ آیه
  • روح، از نامهای قران
  • نور، از اسما و صفات قران+۲ آیه
  • نورانیّت قران موجب هدایت بندگان بر اساس مشیّت خداوند
  • وحی، از نام های قران
  • تشبیه قران به نور
  • حیات بخشی قران برای دین مردم، مانند روح نسبت به بدن
  • ماموریّت پیامبر(صلی الله علیه واله) برای هدایت کفرپیشگان به وسیله قران+۱ آیه
  • اگاهی کامل پیامبر صلی الله علیه و اله، از ابعاد تفصیلی ایمان، در پرتو وحی
  • هدایت و دعوت به صراط مستقیم، از اهداف تبلیغی پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • جبرییل، واسطه وحی الهی به پیامبراکرم صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • نزول وحی، به واسطه جبرییل بر پیامبر صلی الله علیه و اله، به فرمان و مشیّت خداوند+۱ آیه
  • امتنان خداوند بر محمّد صلی الله علیه و اله به وسیله خطابهای بیانکننده نعمت به ان حضرت
  • / 5. ضمیر خطاب «ت»
  • «تَهدی»
  • «ماتَدری»
  • خطاب خاص خدا به محمد صلی الله علیه و اله با مراد خاص (محمد صلی الله علیه و اله)
  • امّی بودن (درس نخواندن و خط ننوشتن) پیامبر صلی الله علیه و اله، نشانه صداقت ان حضرت، در ادّعای رسالت خویش+۱ آیه
  • اگاهی نداشتن محمّد صلی الله علیه و اله از قران و تعلیمات ان، قبل از نزول قران
  • نااشنایی پیامبر صلی الله علیه و اله از معارف قران، پیش از نزول ان بر ایشان+۱ آیه
  • خداوند، مبدا علوم و اگاهیهای محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، بنده برگزیده خدا، برای بهرهمندی از هدایت ویژه قران
  • پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، هدایتگر انسانها به صراط مستقیم الهی+۴ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، بهرهمند از هدایت ویژه قران
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، تحت هدایت وحی الهی+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، عبد خدا و دارای مقامی والا در بندگی او
  • جبرییل، اورنده وحی از جانب خداوند برای پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، وظیفهدار هدایت انسانها به صراط مستقیم
  • هدایت انسان به وسیله وحی و قران، تابع مشیّت الهی
  • تشبیه ایمان به نور، در هدایت کردن مردم+۲ آیه
  • تشبیه قران به نور، برای هدایت مردم+۱ آیه
  • تشبیه ایمان به نور، با عنوان راه نجات مردم
  • ایمان، همچون نور روشناییبخش+۵ آیه
  • نور ایمان، موجب روشنایی و هدایتگری انسان+۳ آیه
  • هدایت انسانها به سوی نور خدا، تابع مشیّت او
  • قران، کتاب نور و هدایت برای بشر+۴ آیه
  • افاضه نور به بندگان، در انحصار خداوند+۲ آیه
  • خداوند، منشا نورانیّت قران+۲ آیه
  • هدایت مؤمنان از تاریکیها به نور، پرتوی از ولایت الهی بر انان+۱ آیه
  • فرستادن ملایکه برای ابلاغ وحی، منوط به تعلق مشیت الهی+۲ آیه
  • جبرییل، مامور ابلاغ وحی به پیامبران+۱ آیه
  • وحی و بعثت پیامبران، جریانی مداوم و پیوسته در تاریخ، تا زمان محمد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله دریافت کننده وحی الهی+۲ آیه
  • وحی الهی به پیامبر صلی الله علیه و اله دارای تمامی ویژگیهای وحی به پیامبران گذشته+۱ آیه
  • تحقّق روشهای سهگانه وحی (تکلّم بیواسطه، نزول فرشته و وحی از پس حجاب) برای پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • خداوند، مبدا و منشا وحی+۲ آیه
  • افزایش ایمان پیامبر صلی الله علیه و اله در نتیجه نزول وحی
  • وحی الهی، منشا علم پیامبر صلی الله علیه و اله در بسیاری از حقایق
  • وحی، راه شناخت حقایق و معارف الهی+۲ آیه
  • هدایت انسانها به وسیله وحی تابع مشیت الهی
  • هدایت به صراط مستقیم، همان هدایت به راه خدا+۱ آیه
  • هدایتگری پیامبر صلی الله علیه و اله به صراط مستقیم، در پی هدایت شدن وی در پرتو وحی الهی و به خواست و مشیّت او+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، هدایتگر مردم به صراط مستقیم+۵ آیه
  • هدایت یافتگی پیامبر صلی الله علیه و اله در پرتو وحی الهی+۲ آیه
واژه‌ها