سوره صف(الصف)، آیه ۱۱ · جزء ۲۸ · صفحه ۵۵۲
تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنفُسِكُمْ ذَٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ إِن كُنتُمْ تَعْلَمُونَ
به خدا و رسولش ایمان بیاورید و با اموال و جانهایتان در راه خدا جهاد کنید؛ این برای شما (از هر چیز) بهتر است اگر بدانید!
معنی کلمات و عبارات
«تُؤْمِنُونَ بِاللهِ وَ ...»: خبر مبتدای محذوف (هِیَ) است.
نزول
سال ۱۴ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ احدمرتبط با نزول
۳ هجرت · احد، نزدیک مدینه - غزوه ابواء یا ودان
14 بعثت · ودان / ابواء - غزوه عشیره
14 بعثت · عشیره - غزوه بواط
14 بعثت · بواط - غزوه سفوان یا بدر اولی
14 بعثت · سفوان / بدر اولی - تشریع اذان
14 بعثت · مدینه - سریه حمزه به سیف البحر
14 بعثت · سیف البحر - سریه سعد به خرار
14 بعثت · خرار - سریه عبیده بن حارث به رابغ
14 بعثت · رابغ
نکات آیه
۱ - ایمان، داراى مراتب و مراحل است. «یأیّها الذین ءامنوا ... تؤمنون باللّه و رسوله»
معناى «آمنوا» در آیه قبل، با معناى «تؤمنون» در این آیه مسلّماً متفاوت است; و گرنه تحصیل حاصل خواهد بود. بنابراین «آمنوا» ناظر به یک مرتبه (مرتبه نخست) از ایمان است و «تؤمنون» به مراتب دیگر آن اشاره دارد.
۲ - مؤمنان، باید بر ایمان خویش به خدا و رسول او پایدار باشند. «یأیّها الذین ءامنوا... تؤمنون باللّه و رسوله»
فعل مضارع «تؤمنون» افاده استمرار مى کند و بیانگر آن است که ایمان هاى مقطعى و متزلزل، فاقد ارزش است.
۳ - ایمان هاى متزلزل و مقطعى، فاقد ارزش در پیشگاه خداوند «یأیّها الذین ءامنوا ... تؤمنون باللّه و رسوله»
۴ - حضرت محمد(ص)، رسول خدا و پیام آور از جانب او «تؤمنون باللّه و رسوله»
۵ - لزوم جهاد پیوسته و مستمر در راه خداوند «و تجهدون فى سبیل اللّه»
فعل مضارع «تجاهدون» دلالت بر استمرار دارد.
۶ - ایمان پایدار به خدا و پیامبر(ص) و جهاد پیوسته و مستمر در راه خدا، تجارتى بس سودمند و بزرگ «هل أدلّکم على تجرة ... تؤمنون باللّه و رسوله و تجهدون فى سبیل اللّه»
۷ - ایمان استوار به خدا و رسول او و جهاد در راه خدا، رهایى بخش انسان از عذاب دردناک الهى «تنجیکم من عذاب ألیم . تؤمنون باللّه و رسوله و تجهدون فى سبیل اللّه»
۸ - ارزش جهاد، به این است که در راه خدا و براى جلب رضاى او باشد. «تجهدون فى سبیل اللّه»
قید «فى سبیل اللّه» بیانگر مطلب یاد شده است.
۹ - مؤمنان، موظف به جهاد با مال (کمک هاى اقتصادى و چشم پوشى از منافع مادى در راه دین)، همپاى جهاد با جان «و تجهدون فى سبیل اللّه بأمولکم و أنفسکم»
۱۰ - راه خدا و دین الهى، ارزشمندتر از جان و مال انسان ها است. «و تجهدون فى سبیل اللّه بأمولکم و أنفسکم»
۱۱ - فریضه جهاد با مال و جان، در جهت تأمین مصالح خود مجاهدان است. «و تجهدون ... ذلکم خیر لکم»
۱۲ - ظاهرنگرى و سست اندیشى، مایه دلخوشى انسان به مظاهر زندگى دنیایى و بى توجهى به جهاد و مصالح نهفته در آن «و تجهدون فى سبیل ... ذلکم خیر لکم إن کنتم تعلمون»
۱۳ - احکام و قوانین الهى، در جهت منافع و مصالح واقعى انسان ها است. «تؤمنون ... و تجهدون ... ذلکم خیر لکم»
۱۴ - ناآگاهى انسان ها، نسبت به بعضى از مصالح و منافع واقعى خود «ذلکم خیر لکم إن کنتم تعلمون»
۱۵ - کسب ارزش هاى واقعى، در پرتو علم و شناخت میسّر است. «ذلکم خیر لکم إن کنتم تعلمون»
۱۶ - مجاهدت مستمر مؤمنان با مال و جان خویش، مجراى تحقق اراده خداوند بر پیروزى جهانى اسلام و اللّه متمّ نوره ... و دین الحقّ لیظهره على الدین کلّه ... و تجهدون فى سبیل اللّه بأمولکم و أنفسکم برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که خداوند، پس از بیان اراده خویش مبنى بر غلبه اسلام بر سایر ادیان، مؤمنان را به جهاد با مال و جان خویش تشویق فرموده است.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تجارت سودمندزمینه غفلت از جهادمصالح مجاهداننقش مجاهدانزمینه تحصیل ارزشهااهمیت استقامت در ایماناهمیت تداوم جهادتداوم جهاداخلاص در جهادمنشأ پیروزی اسلاماهمیت جهاد مالیملاک ارزش جهادارزش دینملاک ارزش ایمانمصالح انسان هاآثار ایمان به محمدارزش مالآثار سطحی نگریزمینه دنیاطلبیجهل انسان هااستقامت در ایمانارزش سبیل اللهاهمیت رضایت خدافلسفه دینعوامل نجات از عذابفلسفه جهادمراتب ایمانتکلیف مؤمنانآثار جهادنبوت محمدآثار ایمان به خداایمان به محمدعذاب دردناکمجاری اراده خدافلسفه احکامآثار علمایمان به خدامراتب عذاب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۳)
- ایمان به خدای یگانه رکن اساسی اسلام+۵ آیه
- ایمان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، از ارکان اسلام+۷ آیه
- نقش بهرهمندیهای اقتصادی در معنویّت+۲ آیه
- ایمان، از اسباب امرزش الهی+۷ آیه
- ایمان به خدا و رسول، از جمله عوامل نجات از عذاب دردناک+۱ آیه
- دعوت الهی از مسلمانان برای تحکیم ایمان خود به خدا و پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
- دستیابی مجاهدان به مغفرت و امرزش الهی، در بهشت+۲ آیه
- برخورداری مجاهدان راه خدا، از مسکنهای پاکیزه+۲ آیه
- بهرهمندی مجاهدان، از باغ پوشیده از درخت، همراه با نهرهای جاری+۲ آیه
- ایمان به خدا، از عوامل ورود به بهشت+۲ آیه
- ایمان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، سبب ورود به بهشت+۱ آیه
- رستگاری مؤمنان جهادگر در اخرت، از پاداشهای الهی به انان+۳ آیه
- ایمان به پیامبر(صلی الله علیه واله) موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۳ آیه
- ایمان به خداوند، موجب برخورداری از پاداش الهی+۷ آیه
- جهاد در راه خدا، موجب برخورداری از ثواب الهی+۱۴ آیه
- استعاره تجارت برای طلب سود در انجام دادن طاعات و عبادات+۱ آیه
- استعاره خرید و فروش، در به دست اوردن بهشت، در مقابل جهاد در راه خدا+۲ آیه
- تجارت معنوی، یکی از اقسام تجارت+۲ آیه
- جهاد مؤمنان با مال و جان در راه خدا، زمینه پیروزی انان+۳ آیه
- جهاد با مال و جان، تضمینکننده خیرها و برکات، برای مؤمنان+۲ آیه
- جهاد در راه خدا، عامل جلب رحمت الهی+۷ آیه
- جهاد مؤمنان در راه خدا، موجب رستگاری انان+۴ آیه
- جهاد در راه خدا، سبب بهرهمندی از مغفرت و پاداش الهی+۶ آیه
- جهاد پیوسته در راه خدا با مال و جان، راهی برای رهایی انسان، از عذاب دردناک الهی+۱ آیه
- جهاد در راه خدا، تجارتی سودمند و ارزشمند برای مؤمنان+۳ آیه
- جهاد و دفاع در برابر کافران و مشرکان جنگافروز و متجاوز، امری واجب بر مسلمانان+۴ آیه
- لزوم جهاد با کافران جنگافروز، به منظور اعتلا و احیای دین خداوند+۹ آیه
- جهاد با مال، تجارتی سودمند برای مؤمنان+۲ آیه
- مؤمنان، موظّف به جهاد با مال (کمکهای اقتصادی در راه دین)+۲ آیه
- بهرهمندی مجاهدان از بهشت و نعمتهای ان، ثوابی از سوی خداوند برای انان+۲ آیه
- برخورداری مجاهدان از ثواب بزرگ و پاداش اخروی+۵ آیه
- بهشت، بهای شایسته برای مجاهدان+۶ آیه
- جهل انسان به مصالح و مفاسد خویش، بدون هدایت الهی+۲ آیه
- وجوب ایمان به خدا+۵ آیه
- وجوب ایمان به پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
- در راه خدا بودن، ملاک مشروعیّت جهاد+۹ آیه
- وجوب جهاد در راه خدا، با جان و مال+۳ آیه
- وجوب جهاد بر مؤمنان+۴ آیه
- مشروع بودن مالکیّت خصوصی+۱ آیه
- ایمان به خدا، مایه خیر و سعادت انسان+۱ آیه
- ایمان به خدا، موجب فلاح و رستگاری+۴ آیه
- ایمان به خدا، موجب نجات از عذاب+۱ آیه
- برخورداری مؤمنان به خدا، از پاداش الهی+۳ آیه
- بهشت و نعمتهای ان، ارزانی مؤمنان به خدا+۳ آیه
- دعوت خدا از مردم، برای ایمان اوردن به وی+۴ آیه
- جهل مؤمنان به خیر بودن جهاد در راه خدا+۱ آیه
- جهل مؤمنان، به خیر بودن ایمان به خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)
- اگاهی خداوند به خیر بندگان+۴ آیه
- علم و اگاهی، عامل مهم برای تشخیص خیر+۱ آیه
- علم و شناخت، راهی برای خیر بودن جهاد
- جهاد با مال و جان، از موارد خیر و سعادت انسان+۱ آیه
- دین اسلام، از موارد راه خدا+۹ آیه
- سؤال تقریری خداوند از مؤمنان، برای راهنمایی انان به تجارت سودبخش+۱ آیه
- ایمان به خدا، سبب نجات انسان از عذاب+۱ آیه
- ایمان به محمّد(صلی الله علیه واله)، سبب نجات انسان از عذاب دردناک خداوند+۲ آیه
- جهاد در راه خدا با مال و جان، سبب حفظ انسان از عذاب دردناک+۱ آیه
- علم و اگاهی، وسیله تشخیص ارزشهای برتر+۱ آیه
- راه خدا و دین الهی، ارزشمندتر از جان و مال انسانها
- ایمان به پیامبر صلی الله علیه و اله، از ارکان ایمان+۷ آیه
- ایمان به محمّد صلی الله علیه و اله، مایه خیر و سعادت انسان+۱ آیه
- ایمان به محمّد صلی الله علیه و اله، سبب نجات از عذاب+۱ آیه
- دعوت خدا از مردم، برای ایمان به محمّد صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۹ آیه
- جهاد در راه خدا، از موجبات مدح و ستایش خداووند از انسان مجاهد+۸ آیه
- ایمان موجب مغفرت و امرزش الهی+۶ آیه
- جهاد در راه خداوند، زمینه ساز برخورداری از مغفرت الهی+۶ آیه
- دستیابی مجاهدان راه خدا به مغفرت و امرزش الهی+۷ آیه
- مؤمنان، بهرهمند از مغفرت و امرزش الهی+۶ آیه
- وعده پاداش به مؤمنان، از سوی خدا+۱۳ آیه
- وجوب ایمان به خدا+۵ آیه
- وجوب ایمان به محمد صلی الله علیه و اله+۸ آیه
- وجوب جهاد در راه خدا، با جان و مال+۳ آیه
- وجوب جهاد، بر مؤمنان+۴ آیه