آیه ۴ سوره ضحی

سوره ضحی(الضحى)، آیه ۴ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۶

وَ لَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَكَ مِنَ الْأُولَى

و مسلّماً آخرت برای تو از دنیا بهتر است!

معنی کلمات و عبارات
«الآخِرَةُ»: پایان کار. اواخر زندگی. «الأُولَی»: آغاز کار. اوائل زندگی.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۴ و ۵

محمد بن العباس بعد از چهار واسطه از عبدالله بن عباس نقل کند که گفت: بر رسول خدا صلی الله علیه و آله ممالکى که بعد از او از طرف اسلام و مسلمین گشوده خواهد شد، عرضه گردید. پیامبر مسرور و خوشحال شد سپس این آیات بر او نازل گردید. و نیز ابن عباس گوید که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: آنچه که باید بعد از من براى امت من از فتوحات و خیرات پیش آید. بر من عرضه شد و من از آن خوشحال و شادان گردیدم سپس این آیات بر من نازل شد. امام صادق علیه‌السلام فرماید و جابر نیز گوید: علت نزول آیه ۵ چنین است، روزى رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم داخل خانه دخترش زهرا علیهاالسلام شد. دید ایشان چادرى از پشم و کرک و موى شتر در بر نموده و با یک دست آسیاب را براى آرد کردن می‌چرخاند و با دست دیگر طفل صغیرش را شیر می‌دهد. پیامبر چون دختر خود را بدین وضع دید، اشک از چشمان وى سرازیر گردید و به دخترش فرمود: اى دخترک عزیز من مرارت و زحمت دنیا را با یاد آورى. بهشت از یاد ببر، سپس آیه ۵ نازل گردید.

البرهان فی تفسیر القرآن. کتاب الاوسط از طبرانى و کتاب الدلائل از بیهقى و حاکم صاحب المستدرک. تفاسیر روض الجنان از خاصة و کشف الاسرار از عامه و تفاسیر ثعلبى و قشیرى از عامه.

نکات آیه
۱ - جهان آخرت براى پیامبر(ص)، داراى مزایایى فراوان تر از دنیا است. «و للأخرة خیر لک من الأُولى» ۲ - خداوند، با نوید آخرتى بهتر از دنیا براى پیامبر(ص)، آن حضرت را به تداوم عنایت هاى خویش و نبود هیچ بغض و نفرتى نسبت به او، مطمئن ساخت. «ما ودّعک ... و للأخرة خیر لک من الأُولى» ۳ - افراد متروک و مبغوض خداوند، در جهان آخرت محروم تر از وضع دنیایى خویش خواهند بود. «و للأخرة خیر لک من الأُولى» این آیه مى تواند تعلیل براى آیه قبل باشد; یعنى، چون آخرت تو بهتر از دنیاى تو است، پس بدان که خداوند تو را مبغوض نداشته است. ۴ - خیر دنیا و آخرت، به دست خداوند است. «ربّک ... و للأخرة خیر لک من الأُولى» ۵ - قرآنْ پیشاپیش، رهایى پیامبر(ص) را از روى گردانى و خشم خداوند تا پایان عمر آن حضرت، خبر داده است. «و للأخرة خیر لک من الأُولى» مراد از «آخرت» و «اُولى» چه دنیا و آخرت باشد و چه آغاز و فرجام زندگانى دنیوى پیامبر(ص) - چنانچه برخى از مفسران احتمال داده اند - آیه شریفه سلامت کامل پیامبر(ص) را، از هرگونه انحراف که به خشم خداوند بینجامد، پیشگویى کرده است.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
  • برتری ارزشهای اخرتی بر متاع دنیایی+۲ آیه
  • اخرت، جایگاهی به مراتب بهتر از دنیا برای پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • ممکن بودنِ جمع بین دنیا و اخرت و دستیابی به سعادت هردو+۳ آیه
  • اخرت، جایگاهی به مراتب بهتر از دنیا برای پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • اخرت، جایگاهی به مراتب بهتر از دنیا برای پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • برتری پاداش اخرت بر دنیا
  • اگاهی خداوند به خیر بندگان+۵ آیه
  • سرای اخرت، بهتر از دنیا+۲ آیه
  • خیر و برتری اخرت نسبت به دنیا، از سوی خداوند برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • خیر بودن اخرت برای پیامبر(صلی الله علیه واله)، امری مهم و مورد سوگند خداوند+۲ آیه
  • جلوه خیر بودن اخرت برای پیامبر(صلی الله علیه واله)، در بهره مندی وی از عطایای الهی و رضایت ان حضرت+۱ آیه
  • عطاهای رضایت بخش خداوند در اخرت، دلیل خیر و برتری زندگی اخرتی پیامبر(صلی الله علیه واله)، بر دنیای ان حضرت+۱ آیه
  • دلداری پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند، با نزول ایات و برشمردن نعمتهای الهی بر وی، پس از قطع موقت وحی+۷ آیه
  • بیان دوران سخت زندگی پیامبر(صلی الله علیه واله) و حمایتهای الهی از ان حضرت، ارامش بخش و مایه تسلاّی ایشان در برابر ازارهای مشرکان+۷ آیه
  • رضایت محمّد(صلی الله علیه واله) از عطایای خداوند در قیامت، دلیل برتری زندگی اخرتی پیامبر(صلی الله علیه واله) در دنیای وی+۱ آیه
  • سوگند خداوند به گسترش نور خورشید، برای برتری جهان اخرت بر دنیا+۱ آیه
  • سوگند خداوند به شب، هنگام سیطره کامل تاریکی ان بر موجودات، برای بیان تاکید بر نوید اخرتی، بهتر از دنیا برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • ارامشبخشی خدا به پیامبر صلی الله علیه و اله، با یاداوری خیر بودن اخرت بر دنیا+۱ آیه
  • حصول رضایت مطلق برای پیامبر صلی الله علیه و اله در اخرت+۱ آیه
  • عطایای رضایتبخش خداوند در اخرت، دلیل برتری زندگی اخرتی پیامبر صلی الله علیه و اله بر دنیای ان حضرت+۱ آیه
  • اخرت، جایگاهی به مراتب بهتر از دنیا برای پیامبر صلی الله علیه و اله
  • نوید و بشارت خداوند به محمّد صلی الله علیه و اله، برای بهرهمندی وی از زندگی بهتر در اخرت+۱ آیه
  • بهرهمندی پیامبر صلی الله علیه و اله از زندگی برتر در اخرت، مورد وعده خدا+۲ آیه
واژه‌ها