سوره ضحی(الضحى)، آیه ۴ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۶
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۴ و ۵
محمد بن العباس بعد از چهار واسطه از عبدالله بن عباس نقل کند که گفت: بر رسول خدا صلی الله علیه و آله ممالکى که بعد از او از طرف اسلام و مسلمین گشوده خواهد شد، عرضه گردید. پیامبر مسرور و خوشحال شد سپس این آیات بر او نازل گردید. و نیز ابن عباس گوید که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: آنچه که باید بعد از من براى امت من از فتوحات و خیرات پیش آید. بر من عرضه شد و من از آن خوشحال و شادان گردیدم سپس این آیات بر من نازل شد. امام صادق علیهالسلام فرماید و جابر نیز گوید: علت نزول آیه ۵ چنین است، روزى رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم داخل خانه دخترش زهرا علیهاالسلام شد. دید ایشان چادرى از پشم و کرک و موى شتر در بر نموده و با یک دست آسیاب را براى آرد کردن میچرخاند و با دست دیگر طفل صغیرش را شیر میدهد. پیامبر چون دختر خود را بدین وضع دید، اشک از چشمان وى سرازیر گردید و به دخترش فرمود: اى دخترک عزیز من مرارت و زحمت دنیا را با یاد آورى. بهشت از یاد ببر، سپس آیه ۵ نازل گردید.
البرهان فی تفسیر القرآن. کتاب الاوسط از طبرانى و کتاب الدلائل از بیهقى و حاکم صاحب المستدرک. تفاسیر روض الجنان از خاصة و کشف الاسرار از عامه و تفاسیر ثعلبى و قشیرى از عامه.
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۵ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۱۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۴
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۳)
- برتری ارزشهای اخرتی بر متاع دنیایی+۲ آیه
- اخرت، جایگاهی به مراتب بهتر از دنیا برای پیامبر(صلی الله علیه واله)
- ممکن بودنِ جمع بین دنیا و اخرت و دستیابی به سعادت هردو+۳ آیه
- اخرت، جایگاهی به مراتب بهتر از دنیا برای پیامبر(صلی الله علیه واله)
- اخرت، جایگاهی به مراتب بهتر از دنیا برای پیامبر(صلی الله علیه واله)
- برتری پاداش اخرت بر دنیا
- اگاهی خداوند به خیر بندگان+۵ آیه
- سرای اخرت، بهتر از دنیا+۲ آیه
- خیر و برتری اخرت نسبت به دنیا، از سوی خداوند برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- خیر بودن اخرت برای پیامبر(صلی الله علیه واله)، امری مهم و مورد سوگند خداوند+۲ آیه
- جلوه خیر بودن اخرت برای پیامبر(صلی الله علیه واله)، در بهره مندی وی از عطایای الهی و رضایت ان حضرت+۱ آیه
- عطاهای رضایت بخش خداوند در اخرت، دلیل خیر و برتری زندگی اخرتی پیامبر(صلی الله علیه واله)، بر دنیای ان حضرت+۱ آیه
- دلداری پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند، با نزول ایات و برشمردن نعمتهای الهی بر وی، پس از قطع موقت وحی+۷ آیه
- بیان دوران سخت زندگی پیامبر(صلی الله علیه واله) و حمایتهای الهی از ان حضرت، ارامش بخش و مایه تسلاّی ایشان در برابر ازارهای مشرکان+۷ آیه
- رضایت محمّد(صلی الله علیه واله) از عطایای خداوند در قیامت، دلیل برتری زندگی اخرتی پیامبر(صلی الله علیه واله) در دنیای وی+۱ آیه
- سوگند خداوند به گسترش نور خورشید، برای برتری جهان اخرت بر دنیا+۱ آیه
- سوگند خداوند به شب، هنگام سیطره کامل تاریکی ان بر موجودات، برای بیان تاکید بر نوید اخرتی، بهتر از دنیا برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- ارامشبخشی خدا به پیامبر صلی الله علیه و اله، با یاداوری خیر بودن اخرت بر دنیا+۱ آیه
- حصول رضایت مطلق برای پیامبر صلی الله علیه و اله در اخرت+۱ آیه
- عطایای رضایتبخش خداوند در اخرت، دلیل برتری زندگی اخرتی پیامبر صلی الله علیه و اله بر دنیای ان حضرت+۱ آیه
- اخرت، جایگاهی به مراتب بهتر از دنیا برای پیامبر صلی الله علیه و اله
- نوید و بشارت خداوند به محمّد صلی الله علیه و اله، برای بهرهمندی وی از زندگی بهتر در اخرت+۱ آیه
- بهرهمندی پیامبر صلی الله علیه و اله از زندگی برتر در اخرت، مورد وعده خدا+۲ آیه