سوره ضحی(الضحى)، آیه ۵ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۶
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
شأن نزول: شأن نزول آیات ۴ و ۵
محمد بن العباس بعد از چهار واسطه از عبدالله بن عباس نقل کند که گفت: بر رسول خدا صلی الله علیه و آله ممالکى که بعد از او از طرف اسلام و مسلمین گشوده خواهد شد، عرضه گردید. پیامبر مسرور و خوشحال شد سپس این آیات بر او نازل گردید. و نیز ابن عباس گوید که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: آنچه که باید بعد از من براى امت من از فتوحات و خیرات پیش آید. بر من عرضه شد و من از آن خوشحال و شادان گردیدم سپس این آیات بر من نازل شد. امام صادق علیهالسلام فرماید و جابر نیز گوید: علت نزول آیه ۵ چنین است، روزى رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم داخل خانه دخترش زهرا علیهاالسلام شد. دید ایشان چادرى از پشم و کرک و موى شتر در بر نموده و با یک دست آسیاب را براى آرد کردن میچرخاند و با دست دیگر طفل صغیرش را شیر میدهد. پیامبر چون دختر خود را بدین وضع دید، اشک از چشمان وى سرازیر گردید و به دخترش فرمود: اى دخترک عزیز من مرارت و زحمت دنیا را با یاد آورى. بهشت از یاد ببر، سپس آیه ۵ نازل گردید.
البرهان فی تفسیر القرآن. کتاب الاوسط از طبرانى و کتاب الدلائل از بیهقى و حاکم صاحب المستدرک. تفاسیر روض الجنان از خاصة و کشف الاسرار از عامه و تفاسیر ثعلبى و قشیرى از عامه.
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۵ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۱۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵
روایات و احادیث
۷ - «عن حَرْب بن شریح البصرى قال: قلت لمحمد بن على(ع) أىّ آیة فى کتاب اللّه أرجى؟... قال: نقول: «و لسوف یعطیک ربّک فترضى» الشفاعة و اللّه الشفاعة و اللّه الشفاعة; [منبع: تفسیر فرات کوفى، ص ۵۷۱; بحارالأنوار، ج ۸- ، ص ۵۷، ح ۷۲.] از حرب بن شریح بصرى روایت شده که گفت: به امام باقر(ع) گفتم: کدامین آیه در کتاب خداوند امیدوارکننده تر است؟ ... فرمود: ما [اهلبیت] مى گوییم: آیه «و لسوف یعطیک ربّک فترضى»[ که مراد] شفاعت است; به خدا سوگند شفاعت است به خدا سوگند شفاعت است!».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۲)
- امیدوار ساختن پیامبر(صلی الله علیه واله) به برخوردار شدن از عطایای الهی
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۶ آیه
- دادن مقام شفاعت به پیامبر(صلی الله علیه واله)، اقتضای ربوبیّت خدا+۱ آیه
- عطایای خاصّ خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله) در اخرت، جلوه ربوبیّت خدا
- مقام بزرگ شفاعت در قیامت، از عطایای خدا به محمّد(صلی الله علیه واله)
- جلوه خیر بودن اخرت برای پیامبر(صلی الله علیه واله)، در بهره مندی وی از عطایای الهی و رضایت ان حضرت+۱ آیه
- عطاهای رضایت بخش خداوند در اخرت، دلیل خیر و برتری زندگی اخرتی پیامبر(صلی الله علیه واله)، بر دنیای ان حضرت+۱ آیه
- دلداری پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند، با نزول ایات و برشمردن نعمتهای الهی بر وی، پس از قطع موقت وحی+۷ آیه
- بیان دوران سخت زندگی پیامبر(صلی الله علیه واله) و حمایتهای الهی از ان حضرت، ارامش بخش و مایه تسلاّی ایشان در برابر ازارهای مشرکان+۷ آیه
- محمّد(صلی الله علیه واله) راضی از پاداشهای خداوند
- رضا به عطای خداوند، وعده الهی به پیامبر(صلی الله علیه واله)
- زندگی اخرتی پیامبر(صلی الله علیه واله)، همراه با عطای مداوم پروردگار و رضایت وی از عطای الهی
- حصول رضایت مطلق برای پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) در اخرت
- رضایت به عطای پروردگار، وعده خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)
- زندگی اخرتی پیامبر(صلی الله علیه واله)، همراه با عطای مداوم پروردگار و رضایت وی از عطای الهی
- دلداری به پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند، با وعده عطای پیاپی بر وی تا رسیدن به رضای کامل+۱ آیه
- رضایت پیامبر(صلی الله علیه واله) در جهان اخرت، مرهون عطای مداوم پروردگار
- رضایت محمّد(صلی الله علیه واله) از عطایای خداوند در قیامت، دلیل برتری زندگی اخرتی پیامبر(صلی الله علیه واله) در دنیای وی+۱ آیه
- حصول رضایت مطلق برای پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) در اخرت
- اعطای مقام شفاعت به محمّد(صلی الله علیه واله) در قیامت از جانب خداوند، موجب رضایت وی
- مقام رضا، موقعیّتی رفیع و ارزشمند و وصول به ان، امری دشوار+۱ آیه
- محمّد(صلی الله علیه واله)، برخوردار از مقام شفاعت از سوی خداوند+۲ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، برخوردار از شفاعت گسترده در قیامت
- سوگند خداوند به گسترش نور خورشید، درباره اعطا به پیامبر(صلی الله علیه واله)در اخرت به میزان رضایت ان حضرت+۱ آیه
- اطمینان محمّد(صلی الله علیه واله) به عطایای الهی در اینده، با یاداوری دوران کودکی خود+۱ آیه
- خداوند، امیدوار کننده پیامبر صلی الله علیه و اله، به برخورداری از عطایای الهی
- محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۵ آیه
- دلداری پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی خدا به اعطای شفاعت در قیامت به ان حضرت
- دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله با وعده قطعی به بخشش پیاپی به ان حضرت، تا حدّ رضایت کامل در اخرت+۱ آیه
- رضایت به عطای پروردگار، وعده خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله
- دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، با وعده عطای پیاپی بر وی، تا رسیدن ان حضرت به رضایت کامل+۱ آیه
- حصول رضایت مطلق برای پیامبر صلی الله علیه و اله در اخرت+۱ آیه
- عطایای رضایتبخش خداوند در اخرت، دلیل برتری زندگی اخرتی پیامبر صلی الله علیه و اله بر دنیای ان حضرت+۱ آیه
- رضایت محمّد صلی الله علیه و اله دراخرت، مرهون عطای بیشمار پروردگار
- اعطای مقام شفاعت به محمّد صلی الله علیه و اله در قیامت، از جانب خداوند، موجب رضایت ان حضرت
- بشارت خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، به بهرهمندی ان حضرت از عطایای موجب رضایت ایشان، در پی زخم زبان مشرکان+۱ آیه
- عطا شدن مقام شفاعت به پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۲ آیه
- عطا شدن مقام شفاعت به پیامبر صلی الله علیه و اله از جانب خداوند، موجب خشنودی ان حضرت
- اعطای مقام شفاعت به پیامبر صلی الله علیه و اله، نشان توجه خاص پروردگار به او+۱ آیه
- اعطای مقام شفاعت به پیامبر صلی الله علیه و اله، برخاسته از ربوبیت خداوند+۳ آیه
- شفاعتگری، مقامی بس عظیم برای پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله
- اعطای مقام شفاعت به محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- زندگی پیامبر صلی الله علیه و اله در جهان اخرت، همراه با عطای مداوم پروردگار و سرشار از رضایت
- قسم خدا به روز روشن و شب تاریک، بر ادامه حمایت از محمّد صلی الله علیه و اله و لطف به او+۲ آیه
- اطمینان پیدا کردن محمّد صلی الله علیه و اله به عطاهای اینده، با یاداوری الطاف الهی در دوران کودکی به ان حضرت از سوی خدا+۱ آیه
- وعده خداوند به اعطای مقام شفاعت به پیامبر صلی الله علیه و اله در قیامت
- وعده قطعی خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، درباره بخشش پیاپی به ان حضرت تا حدّ رضایت کامل وی، در قیامت
- وعده الهی به پیامبر صلی الله علیه و اله، برای بهرهمندی وی از مقام شفاعت در قیامت
- نوید و بشارت خداوند به محمّد صلی الله علیه و اله، برای بهرهمندی وی از زندگی بهتر در اخرت+۱ آیه
- مُعْطی/ اسماوصفات+۲ آیه
- بهرهمندی پیامبر صلی الله علیه و اله از زندگی برتر در اخرت، مورد وعده خدا+۲ آیه
- وعده الهی به پیامبر صلی الله علیه و اله برای بهرهمندی وی از مقام شفاعت