سوره فتح(الفتح)، آیه ۲۶ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۴
إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ فَأَنزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَىٰ رَسُولِهِ وَعَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَأَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوَىٰ وَكَانُوا أَحَقَّ بِهَا وَأَهْلَهَا وَكَانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمًا
(به خاطر بیاورید) هنگامی را که کافران در دلهای خود خشم و نخوت جاهلیّت داشتند؛ و (در مقابل،) خداوند آرامش و سکینه خود را بر فرستاده خویش و مؤمنان نازل فرمود و آنها را به حقیقت تقوا ملزم ساخت، و آنان از هر کس شایستهتر و اهل آن بودند؛ و خداوند به همه چیز دانا است.
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۹ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۴ رویداد)
- فتح مکهمرتبط با نزول
۸ هجرت · مکه - ماجرای ابوبصیر
19 بعثت · ساحل دریای سرخ - فتح خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه عبدالرحمن بن عوف به دومةالجندل
19 بعثت · دومةالجندل - سریه عبدالله بن رواحه به خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه ابوبکر به فزاره
19 بعثت · فزاره - سریه ابوقتاده به خضره
19 بعثت · خضره - سریه علی به فدک
19 بعثت · فدک - سریه بشیر بن سعد به فدک
19 بعثت · فدک - سریه غالب بن عبدالله به الکدید
19 بعثت · الکدید - غزوه وادیالقری
19 بعثت · وادیالقری - ارسال نامه به پادشاهان و سران
19 بعثت · مدینه - بیعت رضوان
19 بعثت · حدیبیه - بازگشت جعفر از حبشه
19 بعثت · مدینه / خیبر
نکات آیه
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱–۲۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۸–۲۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۸–۲۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۶ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۶–۲۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۶
روایات و احادیث
۲۳ - «عن جمیل قال سألت أباعبداللّه عن قول اللّه عزّوجلّ ... «و ألزمهم کلمة التقوى» قال هو الإیمان; [منبع: کافى، ج ۲، ص ۱۵، ح ۵; نورالثقلین، ج ۵، ص ۷۳- ، ح ۷۲.] جمیل مى گوید: از امام صادق(ع) درباره سخن خداوند عزّوجلّ: ...«و ألزمهم کلمة التقوى» سؤال کردم، حضرت فرمود: آن [کلمه تقوا] ایمان است».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۸)
- خدا، فرو فرستنده ارامش بر پیامبر(صلی الله علیه واله)و مؤمنان+۱ آیه
- نزول ارامش بر پیامبر(صلی الله علیه واله) پس از جلوگیری کافران مکّه از ورود حضرت به این شهر
- ایجاد روح ارامش در پیامبر(صلی الله علیه واله) و مؤمنان از سوی خداوند
- نزول ارامش بر مؤمنان پس از جلوگیری کافران مکّه از ورود پیامبر(صلی الله علیه واله)به این شهر
- خدا، پدید اورنده ارامش در قلب مؤمنان پس از صلح حدیبیّه
- مُلْزِم
- اطمینان و ارامش روح از راههای امداد به مجاهدان راه خدا+۴ آیه
- تعصّب جاهلی و غرور کافران مکّه، مایه بستن راه مسجدالحرام بر مؤمنان در حدیبیّه+۱ آیه
- تعصّب جاهلی و غرور کافران مکّه، مایه بستن راه مسجدالحرام بر مؤمنان در حدیبیه+۱ آیه
- تحمّل تعصّبهای کافران از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله) و مؤمنان، نیازمند ارامش خدادادی
- قلب جایگاه تعصّب ورزیدن
- جهل، زمینهساز پیدایش تعصّب
- کفر، زمینهساز تعصّبهای جاهلی
- تعصّبهای جاهلی در قلب مشرکان، زمینه استحقاق انان برای عذاب الهی+۴ آیه
- ارامش و بردباری، سلاحی کارامد در رویارویی با تعصّب جاهلانه
- ساحت پیامبر(صلی الله علیه واله) و مؤمنان راستین، مبرّا از لجاجت و تعصّبهای جاهلی
- پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، مظهر تقواپیشگی+۱ آیه
- مؤمنان، اهل تقوا و شایسته ان
- خداوند، عطاکننده تقوا+۱ آیه
- مشرکان عصر جاهلیّت، مردمی متعصّب+۱ آیه
- جهان افرینش، در احاطه علم گسترده خداوند
- خداوند، یاداورنده شرایط سخت مواجهه با کافران متعصّب جاهل
- تعصّب جاهلی کافران مکّه، سبب بستن راه مسجدالحرام بر مؤمنان در حدیبیّه+۱ آیه
- تعصّبهای جاهلی در قلب کافران، زمینه استحقاق انان برای عذاب الهی+۱ آیه
- ایجاد مصونیّت و مقاومت روحی در مؤمنان از سوی خدا، برای مقابله با هجوم جهل
- تثبیت روح تقوا در پیامبر(صلی الله علیه واله) و مؤمنان، در ماجرای فتح حدیبیّه، به اراده الهی
- دلداری خداوند به مؤمنان، در پی ممانعت مشرکان مکّه از ورود مسلمانان به مسجدالحرام و سخت گیری بر انان+۲ آیه
- ارامش روحی در سختیها، نعمت الهی و رمز موفقیّت+۴ آیه
- علم خداوند به احوال مسلمانان و نیاز انان، سبب اعطای ارامش به انان+۱ آیه
- شنوایی و علم گسترده خداوند، پشتوانه امداد مؤمنان+۲ آیه
- علم فراگیر خداوند، مبنای توفیق تقوا به بندگان شایسته
- خداوند، عالم به اشیا، قبل از تحقّق انها (علم ازلی)+۱ آیه
- خداوند، عالم به شایستگان ارامش و نیازمندان واقعی بهره مندی از ان+۱ آیه
- دانایی کامل خداوند، به تقواپیشگان
- همه مخلوقات و اشیا، در قلمرو علم و اگاهی خدا
- علیم / اسماوصفات+۶ آیه
- کافران، بازدارنده مؤمنان از ورود به مسجدالحرام، در پی اکنده شدن دل شان از خشم و تعصّب جاهلی+۱ آیه
- قلب، جایگاه تعصب و غیرت
- کفرورزی، زمینه ساز تعصّبهای جاهلی+۱ آیه
- کافران، مردمی متعصّب+۲ آیه
- امداد خداوند به پیامبراکرم صلی الله علیه و اله در حدیبیّه، با نزول سکینه و ارامش بر ان حضرت
- خداوند، ارامشبخش پیامبر صلی الله علیه و اله با نزول سکینه بر وی و مؤمنان+۱ آیه
- رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- تثبیت روح تقوا در پیامبر صلی الله علیه و اله، بر اثر شایستگی وی برای ان: ... فَاَنْزَلَ اللَّهُ سَکِینَتَهُ عَلی رَسُولِهِ وَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ وَ اَلْزَمَهُمْ کَلِمَهَ التَّقْوی وَ کانُوا اَحَقَّ بِها وَ اَهْلَها
- خشم و تعصّب جاهلانه کافران، موجب منع ورود محمّد صلی الله علیه و اله و مسلمانان به مکّه و اجرای مناسک حج+۱ آیه
- کفر و تعصّب جاهلی مشرکان مکّه، مایه بستن راه مسجدالحرام بر مؤمنان در حدیبیّه+۱ آیه
- امدادهای الهی، موجب تقویت روحیّه مسلمانان در جهاد+۵ آیه
- ایمان به خداوند، مقتضی اعتماد کامل به وعدههای او+۱ آیه