سوره فتح(الفتح)، آیه ۲۵ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۴
هُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا وَصَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَالْهَدْيَ مَعْكُوفًا أَن يَبْلُغَ مَحِلَّهُ وَلَوْلَا رِجَالٌ مُّؤْمِنُونَ وَنِسَاءٌ مُّؤْمِنَاتٌ لَّمْ تَعْلَمُوهُمْ أَن تَطَئُوهُمْ فَتُصِيبَكُم مِّنْهُم مَّعَرَّةٌ بِغَيْرِ عِلْمٍ لِّيُدْخِلَ اللَّهُ فِي رَحْمَتِهِ مَن يَشَاءُ لَوْ تَزَيَّلُوا لَعَذَّبْنَا الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا
آنها کسانی هستند که کافر شدند و شما را از (زیارت) مسجد الحرام و رسیدن قربانیهایتان به محل قربانگاه بازداشتند؛ و هرگاه مردان و زنان با ایمانی در این میان بدون آگاهی شما، زیر دست و پا، از بین نمیرفتند که از این راه عیب و عاری ناآگاهانه به شما میرسید، (خداوند هرگز مانع این جنگ نمیشد)! هدف این بود که خدا هر کس را میخواهد در رحمت خود وارد کند؛ و اگر مؤمنان و کفّار (در مکه) از هم جدا میشدند، کافران را عذاب دردناکی میکردیم!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۹ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۴ رویداد)
- فتح مکهمرتبط با نزول
۸ هجرت · مکه - ماجرای ابوبصیر
19 بعثت · ساحل دریای سرخ - فتح خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه عبدالرحمن بن عوف به دومةالجندل
19 بعثت · دومةالجندل - سریه عبدالله بن رواحه به خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه ابوبکر به فزاره
19 بعثت · فزاره - سریه ابوقتاده به خضره
19 بعثت · خضره - سریه علی به فدک
19 بعثت · فدک - سریه بشیر بن سعد به فدک
19 بعثت · فدک - سریه غالب بن عبدالله به الکدید
19 بعثت · الکدید - غزوه وادیالقری
19 بعثت · وادیالقری - ارسال نامه به پادشاهان و سران
19 بعثت · مدینه - بیعت رضوان
19 بعثت · حدیبیه - بازگشت جعفر از حبشه
19 بعثت · مدینه / خیبر
نکات آیه
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱–۲۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۸–۲۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۸–۲۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۵ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۵ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۱–۲۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۴)
- خداوند، خواهان دور ماندن ساحت مؤمنان از هرلکّه ننگ و بد نامی
- عدم صدور فرمان جهاد با مشرکان مکّه، به دلیل احترام مؤمنان ساکن در این شهر
- مسجدالحرام، دارای حرمت ویژه و شایسته احترام+۷ آیه
- تعصّب جاهلی و غرور کافران مکّه، مایه بستن راه مسجدالحرام بر مؤمنان در حدیبیّه+۱ آیه
- تعصّب جاهلی و غرور کافران مکّه، مایه بستن راه مسجدالحرام بر مؤمنان در حدیبیه+۱ آیه
- تعصّبهای جاهلی در قلب مشرکان، زمینه استحقاق انان برای عذاب الهی+۳ آیه
- تهدید کافران صدر اسلام به عذاب و کیفر، از سوی خدا
- مشرکان عصر جاهلیّت، مردمی متعصّب+۱ آیه
- امکان گرفتاری به ننگ و عار ناخواسته، بر اثر جهل و نادانی
- تعصّب جاهلی کافران مکّه، سبب بستن راه مسجدالحرام بر مؤمنان در حدیبیّه+۱ آیه
- تعصّبهای جاهلی در قلب کافران، زمینه استحقاق انان برای عذاب الهی+۱ آیه
- اگاهی نداشتن مسلمانان صدر اسلام، به وجود مؤمنانی از زن و مرد در مکّه، تا قبل از فتح ان
- خداوند، خواهان دور ماندن ساحت مؤمنان، از هرگونه ننگ، حتّی از روی جهل
- صلح حدیبیّه، زمینه گرایش نیروهای فزونتری از مشرکان به ایمان
- مصونیّت مؤمنان مکّه از گزند جنگ، از پیامدهای برقراری صلح حدیبیّه
- صلح حدیبیّه، باعث رهایی مؤمنان ناشناخته شهر مکّه، از اسیب جنگ
- مصونیّت مؤمنان حاضر در واقعه حدیبیّه، از ننگ جاهلانه و ناخواسته نسبت به مؤمنان ناشناخته مکّه، در صورت وقوع جنگ، در سایه صلح حدیبیّه
- مانع شدن مشرکان کفرپیشه مکّه، از اجرای عمره حدیبیّه، به وسیله پیامبر(صلی الله علیه واله) و مؤمنان
- به همراه داشتن تعدادی قربانی از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)و مؤمنان، در عمره حدیبیّه
- لزوم احتیاط برای حفظ نفوس و اجتناب از قتل ناحق، حتّی در میدان جهاد
- دلداری خداوند به مؤمنان، در پی ممانعت مشرکان مکّه از ورود مسلمانان به مسجدالحرام و سخت گیری بر انان+۲ آیه
- حفظ جان مؤمنانِ ناشناخته مکّه، با تدبیر صلح حدیبیّه، پرتوی از رحمت الهی
- تدبیر صلح حدیبیّه، به جهت حفظ جان مؤمنان ناشناخته مکّه و منع مسلمانان از کشتن ایشان و ایجاد فرصت اسلام اوردن برای مشرکان، جلوه رحمت الهی
- ایمان، عامل برخورداری از رحمت خداوند+۱ آیه
- بهره مندی زنان با ایمان، از رحمت الهی+۱ آیه
- تساوی زنان و مردان مؤمن، در حقوق انسانی و حق حیات+۱ آیه
- تساوی زنان و مردان مؤمن، در حقوق انسانی و حق حیات+۱ آیه
- زن مؤمن، دارای احترامی همسان با مرد مؤمن، در دنیا و اخرت+۱ آیه
- جلوگیری از زیارت کعبه و مسجد الحرام، موجب عذاب دردناک الهی+۱ آیه
- کافران، بازدارنده مسلمانان از زیارت کعبه و مسجد الحرام+۱ آیه
- جواز قربانی شتر، در مراسم حج+۴ آیه
- جواز قربانی کردن شتر، در مراسم حج+۴ آیه
- دردناک بودن، از اوصاف عذاب+۱ آیه
- حضور مؤمنان در بین مشرکان مکّه مانع از عذاب انان
- کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۲ آیه
- مبتنی ساختن عقیده، رفتار و سخن بر علم، لازم و ضروری+۱ آیه
- قربانی حیوان در قربانگاه، دارای اهمّیّتی ویژه در اعمال عبادی عمره
- عمره مفرده و زیارت خانه خدا، مورد اهتمام خداوند+۱ آیه
- کافران، بازدارنده مؤمنان از ورود به مسجدالحرام، در پی اکنده شدن دل شان از خشم و تعصّب جاهلی+۱ آیه
- به همراه داشتن تعدادی قربانی از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)و مؤمنان در عمره حدیبّیه
- مکّه، محل ذبح قربانی در عمره
- کفرورزی، زمینه ساز تعصّبهای جاهلی+۱ آیه
- کافران، مردمی متعصّب+۲ آیه
- به همراه داشتن تعدادی قربانی از سوی محمد صلی الله علیه و اله و مؤمنان در عمره حدیبیه
- مانع شدن مشرکان کفرپیشه مکّه از انجام دادن عمره به وسیله پیامبر صلی الله علیه و اله و مؤمنان در سفر حدیبیه
- تهیّه قربانی از سوی محمّد صلی الله علیه و اله و مسلمانان برای ورود به مکّه
- خشم و تعصّب جاهلانه کافران، موجب منع ورود محمّد صلی الله علیه و اله و مسلمانان به مکّه و اجرای مناسک حج+۱ آیه
- مردان مؤمن مکه قبل از صلح حدیبیه، دارای شرایطی دشوار و ناگزیر از تقیه شدید
- مردان مؤمن اما ناشناخته در میان کافران مکه، قبل از صلح حدیبیه
- بی اطلاعی مهاجران و انصار، از وجود مردان مؤمن در میان مکیان، قبل از صلح حدیبیه
- تدبیر صلح حدیبیه از جانب خداوند، به منظور حفظ جان مردان مؤمن ناشناخته
- مردان مؤمن، دارای ارج و حرمتی همسان با زن مؤمن
- مسلمانان، مصمّم به زیارت مسجد الحرام، در جریان سفر حدیبیه و قربانی نمودن در ان جا
- باز داشتن مؤمنان از ورود به مسجد الحرام، گناهی بزرگ و کفرامیز
- مذمّت خداوند از کافران، به علت جلوگیری از ورود مؤمنان به مسجدالحرام
- کفر و تعصّب جاهلی مشرکان مکّه، مایه بستن راه مسجدالحرام بر مؤمنان در حدیبیّه+۱ آیه
- بهرهمندی از رحمت الهی، منوط به مشیّت او
- تعلّق مشیّت الهی، به حمایت از مؤمنان ناشناخته مکّه
- مؤمنان ناشناخته در مکّه، سبب عدم تعلّق مشیّت الهی به عذاب کافران مکّه
- خداوند، خواهان دور ماندن ساحت مؤمنان، از هرگونه ننگ و اسیب، حتّی از روی جهل
- جهل و نااگاهی مؤمنان، از وجود زنان و مردانی مؤمن در مکّه، قبل از فتح ان
- مانع شدن کافران مکّه از انجام دادن عمره مؤمنان، در حدیبیه
- برخورداری مؤمنان از رحمت خدا+۱ آیه
- نحر و یا ذبح قربانی در حج دارای مکانی خاصّ+۱ آیه