سوره فتح(الفتح)، آیه ۸ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۱
إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ شَاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذِيراً
به یقین ما تو را گواه (بر اعمال آنها) و بشارتدهنده و بیمدهنده فرستادیم،
معنی کلمات و عبارات
«إِنَّآ أَرْسَلْنَاکَ ...»: (نگا: احزاب / ).
نزول
سال ۱۹ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۴ رویداد)
- فتح مکهمرتبط با نزول
۸ هجرت · مکه - ماجرای ابوبصیر
19 بعثت · ساحل دریای سرخ - فتح خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه عبدالرحمن بن عوف به دومةالجندل
19 بعثت · دومةالجندل - سریه عبدالله بن رواحه به خیبر
19 بعثت · خیبر - سریه ابوبکر به فزاره
19 بعثت · فزاره - سریه ابوقتاده به خضره
19 بعثت · خضره - سریه علی به فدک
19 بعثت · فدک - سریه بشیر بن سعد به فدک
19 بعثت · فدک - سریه غالب بن عبدالله به الکدید
19 بعثت · الکدید - غزوه وادیالقری
19 بعثت · وادیالقری - ارسال نامه به پادشاهان و سران
19 بعثت · مدینه - بیعت رضوان
19 بعثت · حدیبیه - بازگشت جعفر از حبشه
19 بعثت · مدینه / خیبر
نکات آیه
۱ - پیامبر(ص)، فرستاده الهى براى گواهى بر خلق و بشارت و انذار آنان «إنّا أرسلنک شهدًا و مبشّرًا و نذیرًا»
۲ - گواه بودن بر اعمال خلق و تبشیر و انذار آنان، از وظایف مهم پیامبر اسلام «إنّا أرسلنک شهدًا مبشّرًا و نذیرًا»
اهمیت وظایف یاد شده، از تخصیص یافتن به ذکر استفاده مى شود.
۳ - پیامبر(ص)، شهادت دهنده و تأکیدکننده بر درستى ادراکات عقلى و گرایش فطرى انسان* «إنّا أرسلنک شهدًا و مبشّرًا»
برداشت بالا بدان احتمال است که منظور از «شاهداً»، شهادت دادن به درستى ازرش هایى باشد که انسان با عقل و فطرت آن را درک کرده یا مى تواند درک کند. قرینه بر درستى این احتمال، تقدم «شاهداً» بر «مبشّراً و نذیراً» است; چه این که اول باید ارزش تبیین گردد; سپس بر اجراى آن تأکید شود.
۴- پیامبر(ص)، گواه و ناظر بر اعمال امت خویش در طول تاریخ «إنّا أرسلنک شهدًا»
در صورتى که مراد از «شاهداً» شهادت بر اعمال امت در قیامت باشد، از مطلق آمدن «شاهداً» گواهى و نظارت آن حضرت بر تمام اعمال امت استفاده مى شود.
۵- پیامبر(ص)، حتى پس از رحلت خود، داراى آگاهى و قدرت نظارت بر عملکرد امت خویش «إنّا أرسلنک شهدًا»
اگر منظور از «شاهداً» شهادت بر اعمال همه امت در صحنه قیامت باشد، مطلب بالا استفاده مى شود; زیرا که شهادت بدون آگاهى و نظارت فاقد اعتبار است.
۶ - رسولان الهى، خود بهترین گواه وصول هدایت به خلق و اتمام حجت بر آنان* «إنّا أرسلنک شهدًا»
«شاهداً» ممکن است نظر به شهادت بر اصل پیام رسانى به خلق و فرستادن رسول داشته باشد و قید محذوف از فعل «أرسلناک» استفاده مى شود.
۷ - فرستادن رسول و هدایت خلق، با بشارت و انذار - و نه قواى قهرى طبیعت، - نمودى از حکمت خداوند است.* «و للّه جنود ... و کان اللّه عزیزًا حکیمًا . إنّا أرسلنک شهدًا و مبشّرًا»
از آیه قبل، استفاده شد که خداوند مالک یگانه هستى و حاکم مطلق و شکست ناپذیر است و مى تواند خلق را به اجبار به سوى اهداف بایسته وا دارد; اما در این آیه، خداوند یادآورى کرده که حکمت او، اقتضا مى کند که این هدایت، را از طریق فرستادن رسول و ارائه الگو و بشارت و انذار، انجام پذیرد.
۸ - بشارت و انذار، دو نیاز ضرورى بشر، براى ره یابى به هدایت و انتخاب راه صحیح «إنّا أرسلنک ... و مبشّرًا و نذیرًا»
برداشت یاد شده بااستفاده از این نکته است که حقایق کتاب تشریع و محتواى رسالت پیامبران، منطبق بر نیازهاى واقعى بشر است و خداوند در این آیه به دو عنصر بشارت و انذار، به عنوان اصول رسالت پیامبر اشاره فرموده است.
۹ - نیاز انسان ها به الگوى الهى، براى ره یابى به هدایت* «إنّا أرسلنک شهدًا»
برداشت بالا بدان احتمال است که مراد از «شاهداً» الگو بودن و معیار متعالى ارزش ها قرار گرفتن باشد; به طورى که انسان ها هر چیزى را با مقایسه با او بسنجند و ارزش آن را بشناسند.
۱۰ - قرار دادن نیروى ناظر و بهره گیرى از بشارت و انذار، عناصر و مراحل ضرورى هدایت و تربیت «إنّا أرسلنک شهدًا و مبشّرًا»
بنابراین که منظور از «شاهداً» نظارت براى حسن اجرا و گواهى نهایى باشد; برداشت بالا استفاده مى شود.
۱۱ - ارائه الگوى کامل و استفاده از بشارت و تهدید، مراحل ضرورى هدایت و تربیت* «إنّا أرسلنک شهدًا و مبشّرًا و نذیرًا»
برداشت بالا بدان احتمال است که مراد از «شاهداً» ارائه الگوى کامل و ملاک واقعى ارزش ها باشد و نیز تقدم «شاهداً» و «مبشّراً» بر «نذیراً»، اشاره به ترتب واقعى و عملى داشته باشد.
تفسیر (۶)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
انذارهای انسان هاتداوم علم محمدتداوم نظارت محمدصحت ادراک عقلی انساننیاز به بشارتگواه فطرت انسانمراحل هدایتمراحل تربیتنیاز به الگوبشارت به انسان هازمینه هدایت به صراط مستقیمنظارت محمدگواهان مسلماناننیاز به انذارنقش الگوگواهان امتهابشارتهای انبیااتمام حجت با انبیاالگوی تربیتگواهی انبیاآثار بشارتگواهی محمدفلسفه نبوت محمدمنشأ بعثت انبیابشارتهای محمدبشارت در تربیتانذار در تربیتگواهان عملآثار انذارناظران عملنشانه های حکمت خداانذارهای انبیانیازهای انسانهدایتگری انبیاانذارهای محمداتمام حجت خدانیازهای معنوی انسانزمینه هدایتروش هدایترسالت محمد
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۶)
- تکریم پیامبر(صلی الله علیه واله) همسان با ایمان به وی+۱ آیه
- انذار مردم، از رسالتهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
- بشارتدهی، از وظایف تبلیغی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
- ایمان اوردن به خدا و رسولش و بزرگداشت وی، از اهداف بشارت و انذار پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- تسبیح و تنزیه خداوند، از اهداف بشارت و انذار+۱ آیه
- انذار از عذابهای خدا، روشی لازم در تبلیغ انبیا+۸ آیه
- بشارت به مخاطبان، از روشی مؤثّر در تبلیغ پیامبران الهی+۸ آیه
- ارایه الگوهای پسندیده، از روشهای تربیتی قران+۱ آیه
- انذار، از روشهای تربیتی قران+۱ آیه
- بشارت، شیوه کار امد در تربیت انسان+۴ آیه
- تسبیح خداوند از جانب مؤمنان، هدفی برای بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- مؤمنان، موظّف به حفظ احترام پیامبر(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
- بشارت دهی، از وظایف تبلیغی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
- ایمان به خدا، از دعوتهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
- رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله)، برای ایمان اوردن انسانها به خدا+۳ آیه
- تسبیح خدا در هر صبح و شام از سوی مردم، از اهداف رسالت پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، ناظر بر اعمال امّت خویش+۶ آیه
- گواهی پیامبر صلی الله علیه و اله در قیامت، بر اعمال امّت خود+۴ آیه
- حفظ احترام محمّد صلی الله علیه و اله، از وظایف مؤمنان+۴ آیه
- تکریم محمّد صلی الله علیه و اله، همسان با ایمان به وی+۱ آیه
- انذار انسانها، از وظایف و رسالتهای پیامبر صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- دعوت پیامبر صلی الله علیه و اله از مردم، برای ایمان به خویش+۴ آیه
- بشارت دادن به انسانها از اهداف رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- بشارتدهی به انسانها، از وظایف محمّد صلی الله علیه و اله+۴ آیه
- انذار از عذابهای خدا، از روشهای تبلیغی محمّد صلی الله علیه و اله+۸ آیه
- بشارت به مخاطبان، از روشهای تبلیغی پیامبر صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- رعایت ادب و احترام در مجلس پیامبر صلی الله علیه و اله، از حقوق ان حضرت+۵ آیه
- خطاب خاص خدا به محمد صلی الله علیه و اله با مراد خاص (محمد صلی الله علیه و اله)+۶ آیه
- رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۱۸ آیه
- ایمان به خدا و پیامبر صلی الله علیه و اله، از فلسفههای رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- بشارتدهی، از اهداف رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- تسبیح خداوند در همه اوقات، از فلسفههای رسالت پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- تعظیم و تکریم خداوند متعال، از اهداف رسالت پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- گواه بودن برای امّت اسلام، از فلسفههای بعثت پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- اگاهی پیامبر صلی الله علیه و اله از اعمال امت، حتّی پس از رحلتش
- محمّد صلی الله علیه و اله، گواه و ناظر اعمال انسان+۲ آیه
- ایمان، مستلزم رعایت ادب، هنگام معاشرت با پیامبر صلی الله علیه و اله+۴ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، فرستاده خدا و دارای مقام رسالت+۶ آیه
- پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله، ناظر و گواه بر اعمال مسلمانان+۷ آیه
- انذار مردم و بیم دادن ایشان، از وظایف پیامبر صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- بشارت دادن به مردم، از وظایف اساسی پیامبر صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- مُرسِل/ اسما و صفات+۷ آیه
- تسبیح خدا از جانب مؤمنان، از اهداف بعثت پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- مؤمنان، موظف به حفظ احترام پیامبر صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- وجوب حفظ احترام محمد صلی الله علیه و اله بر مؤمنان+۸ آیه
- بشارت دهی، از وظایف و واجبات تبلیغی پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه