سوره فاطر، آیه ۲۴ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۷
إِنَّا أَرْسَلْنَاكَ بِالْحَقِ بَشِيراً وَ نَذِيراً وَ إِنْ مِنْ أُمَّةٍ إِلاَّ خَلاَ فِيهَا نَذِيرٌ
ما تو را بحق برای بشارت و انذار فرستادیم؛ و هر امّتی در گذشته انذارکنندهای داشته است!
معنی کلمات و عبارات
«إِن مِّنْ أُمَّةٍ ...»: (نگا: یونس / ، نحل / ). «خَلا»: رفته است (نگا: بقره / و . آمده است (نگا: احقاف / ). «نَذِیرٌ»: مراد رسول یا نبی، و یا عالِم و دانشمند است (نگا: المصحف المیسّر، نمونه، روحالمعانی). یعنی یا پیغمبری در میان هر ملّتی برانگیخته شده است، و یا دعوت پیغمبران و سخنان ایشان به گوش آنان رسیده است.
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
۱ - پیامبراسلام(ص) فرستاده خداوند براى مردمان «إنّا أرسلنک»
۲ - تعالیم ارائه شده از سوى پیامبر(ص)، سراسر حق است. «إنّا أرسلنک بالحقّ»
برداشت یاد شده بر این اساس استوار است که «باء» در «بالحقّ» به معناى «مع» و حال براى ضمیر (ک) باشد. بر این مبنا، مقصود از «الحقّ» تعالیمى است که پیامبر(ص) به ابلاغ آنها مأمور بود. بنابراین جمله «إنّا أرسلناک بالحقّ»; یعنى، اى پیامبر! تو را همواره با تعالیمى که سراسر حق است، به سوى مردم فرستادیم.
۳ - فرستادن حضرت محمد(ص) به پیامبرى، ارسالى به جا و بایسته در نظام هدایتى بشر «إنّا أرسلنک بالحقّ»
برداشت یاد شده مبتنى بر این است که «بالحق» قید براى ارسال باشد; یعنى، «إنّا أرسلناک إرسالاً بالحقّ; اى پیامبر! تو را به سوى مردم به رسالت برانگیختیم و این ارسال بحق و بایسته بود».
۴ - مسؤولیت پیامبر(ص)، تبیین سر انجام نیک مؤمنان و عاقبت شوم کفرپیشگان است. «إنّا أرسلنک بالحقّ بشیرًا و نذیرًا»
۵ - بشارت و انذار، شیوه پیامبر(ص) در هدایت مردم «إنّا أرسلنک بالحقّ بشیرًا و نذیرًا»
۶ - تمامى امت هاى گذشته، از پیامبرانى بشارت دهنده و انذارگر برخوردار بودند. «و إن من أُمّة إلاّ خلا فیها نذیر»
۷ - اتمام حجت خداوند، بر تمامى انسان ها به وسیله پیامبران «و إن من أُمّة إلاّ خلا فیها نذیر»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تبیین فرجام مؤمنانتبیین فرجام کافرانانبیای اقوام پیشینحقانیت نبوت محمدحقانیت تعالیم محمدبشارتهای انبیابشارت در هدایتاتمام حجت با انبیاحسن فرجام مؤمنانانذار در هدایتبشارتهای محمدفرجام شوم کافرانانذارهای انبیاهدایتگری محمدنقش انبیاانذارهای محمدمحدوده مسؤولیت محمداتمام حجت خداتاریخ انبیاروش هدایترسالت محمد
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۹)
- اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله) بر کافران صدر اسلام+۲ آیه
- انذار، از شیوههای پیامبران در اتمام حجّت+۴ آیه
- انذار، از شیوههای محمّد(صلی الله علیه واله) در اتمام حجّت+۴ آیه
- امّتهای پیشین، در قلمرو انذارهای پیامبران الهی+۵ آیه
- هشدار دادن مردم (به عواقب ناگوار مخالفت با اوامر الهی) از مسؤولیّتهای پیامبران+۷ آیه
- برانگیختهشدن انبیا میان تمام امّتها+۸ آیه
- برانگیختهشدن انبیا میان تمام امّتها+۸ آیه
- بعثت پیامبران، برای اتمام حجّت خدا بر مردم+۶ آیه
- پیامبران الهی، انذاردهنده امّتهای پیشین+۶ آیه
- انذار مردم، از رسالتهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۷ آیه
- انذار از عذابهای خدا، روشی لازم در تبلیغ انبیا+۱۱ آیه
- بشارت به مخاطبان، از روشی مؤثّر در تبلیغ پیامبران الهی+۸ آیه
- رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله)، بر اساس حق و درستی+۱ آیه
- بشارت دهی، از وظایف تبلیغی پیامبر(صلی الله علیه واله)+۵ آیه
- حرمت مخالفت با انبیا+۷ آیه
- رسالت پیامبران برای اتمام حجّت خدا برای مردم+۶ آیه
- انذار انسانها، از اهداف رسولان الهی+۶ آیه
- رسالت پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) در تداوم رسالت پیامبران پیشین+۱ آیه
- فراگیری و جهان شمولی رسالت انبیا+۴ آیه
- جریان تاریخی رسالت انبیا در امّتهای پیشین+۸ آیه
- فرستادن پیامبران، سنّت جاری خداوند در میان امّتها+۵ آیه
- بهره مند ساختن امّتها از هدایتگران و پیامبران، سنّتی الهی+۲ آیه
- هشدار خدا به کافران، از فرجام شوم انان+۲ آیه
- پرهیز از تاسف بر سرنوشت شوم کفرپیشگان، توصیه و دلداری خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- انذارهای پیامبر صلی الله علیه و اله، نوعی اتمام حجّت+۳ آیه
- اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله بر مشرکان صدر اسلام+۱ آیه
- انذار انسانها، از وظایف و رسالتهای پیامبر صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- انذار از عذابهای خدا، از روشهای تبلیغی محمّد صلی الله علیه و اله+۸ آیه
- بشارت به مخاطبان، از روشهای تبلیغی پیامبر صلی الله علیه و اله+۸ آیه
- خطاب خاص خدا به محمد صلی الله علیه و اله با مراد خاص (محمد صلی الله علیه و اله)+۷ آیه
- رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- رسالت پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، در تداوم رسالت انبیای پیشین+۲ آیه
- انذار و هشداردهی، از فلسفههای رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
- بشارتدهی، از اهداف رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به اتمامحجّت بر مردم+۲ آیه
- انذار مردم و بیم دادن ایشان، از وظایف پیامبر صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- بشارت دادن به مردم، از وظایف اساسی پیامبر صلی الله علیه و اله+۶ آیه
- مُرسِل/ اسما و صفات+۱۱ آیه
- بشارت دهی، از وظایف و واجبات تبلیغی پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه