سوره فیل(الفيل)، آیه ۱ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۱
أَلَمْ تَرَ كَيْفَ فَعَلَ رَبُّكَ بِأَصْحَابِ الْفِيلِ
آیا ندیدی پروردگارت با فیل سواران [= لشکر ابرهه که برای نابودی کعبه آمده بودند] چه کرد؟!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
۱۱ - عن أبى عبداللّه عن أبیه عن أبائه(ع) قال: لمّا ظهرت الحبشة بالیمن وَجَّهَ یکسوم ملک الحبشة بقائدین من قُوّاده یقال لأحدهما أبرهة و الآخر أرباط فى عشرة من الفِیَلَةِ کلّ فیل فى عشرة آلاف لِهَدْم بیت اللّه الحرام ... فقتل أبرهة أرباط و استولى على الجیش فلمّا قارب مکّة ... أقبلت الطیر الأبابیل فى منقار کلّ طائر حجر و فى رجلیه حجران فکان الطائر الواحد یقتل ثلاثة من أصحاب أبرهة ... و قد قصّ اللّه تبارک و تعالى نبأهم فقال سبحانه: ألم تر کیف فعل ربّک بأصحاب الفیل; [منبع: کنزالفوائد کراجکى، ص ۸۱; بحارالأنوار، ج ۱۵، ص ۱۴۱، ح ۷۲.] امام صادق از پدرانش(ع) نقل کرده است: چون حبشیان بر یمن پیروز شدند، پادشاه حبشه به نام «یکسوم» دو نفر از فرماندهان خود به نام هاى «ابرهه» و «ارباط» را به همراه ده فیل - که همراه هر فیل ده هزار نیرو بود - براى منهدم کردن خانه خدا [به مکّه] فرستاد ... ابرهه، ارباط را به قتل رساند و خود مسلّط بر نیروها شد. پس چون به مکّه نزدیک شد ... آن پرندگان پى درپى آمدند و در منقار هر یک از آنها، یک سنگ و در پاهایشان دو سنگ بود. هر پرنده اى سه نفر از اصحاب ابرهه را مى کشت ... خداى تبارک و تعالى داستان آنان را نقل کرده، فرموده است: ألم تر کیف فعل ربّک بأصحاب الفیل».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۲۰)
- ابابیلِ سرکوب کننده اصحاب فیل، نشانه قدرتمندی خدا+۳ آیه
- درهم کوبیده شدن اصحابفیل با ابابیل، از ایاتخدا+۲ آیه
- لزوم دقّت نظر در حدّ مشاهده عینی ایات خدا+۱ آیه
- خداوند، بر هم زننده نقشه اصحاب فیل برای تخریب کعبه با فرستادن دستههای پرندگان (طیراًابابیل)+۳ آیه
- نابودی اصحاب فیل با انداختن سنگریزه از سوی دستههای پرندگان (طیراً ابابیل) امری خارقالعاده از طرف خداوند+۴ آیه
- نابودی اصحاب فیل با دستههای پرندگان (طیراًابابیل) نشانه قدرت خداوند+۳ آیه
- سجیل (سنگ گل)، سلاح دستههای پرندگان (طیراً ابابیل) برای نابودی اصحاب فیل+۲ آیه
- ماموریت دستههای پرندگان (طیراً ابابیل) برای نابودی اصحاب فیل از سوی خدا+۲ آیه
- نابودکردن اصحاب فیل، ماموریّت الهی برای دستههایی از پرندگان+۱ آیه
- هدف قرار گرفتن اصحاب فیل با سجّیل (سنگ گل) از سوی پرندگان+۲ آیه
- تصمیم اصحاب فیل بر تخریب کعبه+۱ آیه
- باطل شدن مکر اصحاب فیل در تهاجم به کعبه از سوی خداوند+۱ آیه
- تشبیه بدنهای هلاک شده اصحاب فیل، به کاه خورده شده+۲ آیه
- نقشه اصحاب فیل برای تخریب کعبه+۱ آیه
- خنثیسازی توطیه اصحاب فیل برای تخریب کعبه، مقتضای ربوبیت پروردگار+۱ آیه
- ناکامی اصحاب فیل در توطیه خود برای تخریب کعبه+۱ آیه
- ماجرای اصحاب فیل و هلاکت انان بهوسیله سنگریزههای پرندگان، مایه عبرت و دقت+۳ آیه
- قصّه اصحاب فیل، مایه تسلّی پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- قصّه اصحاب فیل، نشانه قدرت و ایه الهی و امری خارقالعاده+۴ آیه
- قطعی و معروف بودن سرگذشت اصحاب فیل در دوران پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- نابودی اصحاب فیل با پرتاب سنگریزه از سوی گروههایی از پرندگان+۳ آیه
- نابود شدن خارقالعاده اصحاب فیل بسان کاه ریز شده از سوی خداوند+۳ آیه
- نابودی اصحاب فیل، مقدمهای برای اُلفت و پیوستن قریش به یکدیگر+۱ آیه
- نابودی اصحاب فیل، باعث از میان رفتن ترس و وحشت قریش در سفرهای بازرگانی+۳ آیه
- هلاکت اصحاب فیل، باعث از میان رفتن ترس قریش از انان+۳ آیه
- نابودی اصحاب فیل از سوی خداوند، زمینهای مناسب برای تجارت تابستانی و زمستانی قریش در کمال امنیّت+۲ آیه
- نابودی اصحاب فیل، رفع مانعی از سوی خدا برای فراهم اوردن روزی قریش و نجات انان از گرسنگی+۴ آیه
- ایجاد محیط اُلفت و ارامش برای عبادت خدا، در پی نابودی اصحاب فیل+۳ آیه
- امتنان خداوند بر قریش با نابودی اصحاب فیل و ایجاد امنیّت اقتصادی برای سفرهای بازرگانی انان+۵ آیه
- حرم الهی، محیطی امن برای ساکنان ان+۳ آیه
- امداد الهی، سبب درامان ماندن مکّه و ساکنان ان در حمله اصحاب فیل+۳ آیه
- متلاشی شدن بدنهای اصحاب فیل، همانند کاه خردشده+۱ آیه
- تشبیه بدنهای خُرد شده اصحاب فیل، به برگ گیاه جویده شده+۱ آیه
- تبدیل اصحاب فیل به صورت برگ گیاه جویده شده، بر اثر سنگْبارانِ دستههایی از پرندگان+۲ آیه
- ابابیل، نازلکننده عذاب خداوند بر اصحاب فیل+۲ آیه
- قدرتنمایی خدا، در به هلاکت رساندن اصحاب فیل با گروههای پرنده+۴ آیه
- خنثی شدن توطیه اصحاب فیل، به وسیله پرندگان+۴ آیه
- نابودی اصحاب فیل به جهت الفت یافتن قریش برای اقامت مکّه با احساس امنیّت در سفرهای تجاری تابستانی و زمستانی+۲ آیه
- تاریخ، از منابع شناخت و تعقل+۵ آیه
- ضرورت مطالعه تاریخ پیشینیان و عبرتاموزی از فرجام انان+۱ آیه
- امنیّت بخشیدن به سفرهای تجاری قریش، دلیل هلاکت اصحاب فیل+۴ آیه
- تجارت قریش، عامل انس و الفت انها در اقامت به مکّه+۴ آیه
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۱ آیه
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۳ آیه
- اجساد متلاشی شده اصحاب فیل، همانند کاه خورد شده+۱ آیه
- تفکّر، عامل عبرت گرفتن از فرجام اقوام پیشین+۵ آیه
- امنیّت در مکّه، قابل تامّل و اندیشه+۹ آیه
- اهمیّت مطالعه و تفکّر در تاریخ، برای عبرت گرفتن از ان+۵ آیه
- درهم کوبیده شدن اصحاب فیل با ابابیل، درخور تفکّر و اندیشه+۴ آیه
- هشدار خداوند به حرمتشکنان کعبه، از عذاب سخت+۳ آیه
- تهدید کافران صدر اسلام به عذاب و کیفر، از سوی خدا+۴ آیه
- استفاده سپاه ابرهه از فیل در جنگ و هجوم خود
- پاسداری از کعبه و حفظ ان، از جمله وظایف جنود الهی+۴ آیه
- مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۲ آیه
- استفاده ابرهه و لشکریانش از فیل، برای سواری و حمل و نقل در حمله به کعبه
- تبدیل اصحاب فیل همانند خار و خاشاک از جانب خداوند، در پی نابودی انان به وسیله ابابیل+۳ آیه
- تبدیل اصحاب فیل همانند خاشاک، فرجام حیله و مکر انان+۱ آیه
- تشبیه اصحاب فیل به خار و خاشاک، پس از نابودی انها به وسیله ابابیل، و فرمان خداوند، به منظور عبرت گیری+۲ آیه
- نابودی اصحاب فیل و تبدیل شدن انان به همانند خار و خاشاک، موجب الفت و همبستگی قریش+۲ آیه
- کیفر و هلاکت اصحاب فیل، از اثار تدبیر خدا برای حفظ کعبه+۵ آیه
- کیفر گناهکاران و ظالمان در دنیا، از سوی خداوند+۳ آیه
- تشبیه عذاب و هلاکت اصحاب فیل به خاشاک و کاه خورده شده حیوان+۱ آیه
- هلاکت اصحاب فیل، عامل از میان رفتن خوف قریش+۳ آیه
- استمرار اسایش قریش با هلاکت اصحاب فیل+۴ آیه
- خداوند، تامین کننده امنیّت راه سفرهای زمستانی قریش، با نابود کردن اصحاب فیل+۲ آیه
- هلاکت اصحاب فیل و تامین امنیّت سفرهای زمستانی و تابستانی قریش، زمینه ساز تامین معاش انان+۳ آیه
- فراهم امدن زمینه مناسب از جانب خداوند برای سفرهای زمستانی و تابستانی قریش، حجّتی کامل بر لزوم روی اوردن انان به عبادت خداوند+۲ آیه
- امن شدن سفرهای تابستانی و زمستانی قریش، پس از هلاکت اصحاب فیل+۸ آیه
- پرسش تقریری خدا از پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره هلاکت اقوام نیرومند و حاکمان قدرتمند+۵ آیه
- ماجرای اصحاب فیل و هلاکت و درهم کوبیده شدن انان با پرندگان ابابیل، مورد پرسش تقریری خداوند از پیامبر(صلی الله علیه واله)+۴ آیه
- ابابیل و پرندگان هلاک کننده اصحاب فیل، دارای شعور و ادراک+۲ آیه
- شکست اصحاب فیل، در توطیه خود برای تخریب کعبه، از ایات الهی+۲ آیه
- شکست و نابودی اصحاب فیل، مقدمه ای برای به هم پیوستن و اُلفت قریش+۲ آیه
- شکست اصحاب فیل، نعمتی الهی برای قریش+۲ آیه
- شکست اصحاب فیل و اشفته ساختن نقشه های انان، به وسیله پرندگانی کوچک، نشانه ای از قدرت خداوند+۳ آیه
- شکست اصحاب فیل، مانع گرفتاری قریش به فقر اقتصادی و گرسنگی فراگیر و جانفرسا+۴ آیه
- شکست و نابودی اصحاب فیل، باعث ایجاد محیطی مناسب برای عبادت خدا+۳ آیه
- شکست اصحاب فیل، زمینه ای مناسب برای رونق تجارت قریشیان+۳ آیه
- تاریخ و حوادث ان، منبعی برای پندگیری و شناخت حقایق+۵ آیه
- دعوت خداوند از انسانها، برای عبرت اموزی+۲ آیه
- تفکّر درباره چگونگی سرکوب کردن اصحاب فیل، نشانه قدرتمندی خدا و عبرت اموز+۳ آیه
- تفکّر زمینه عبرت گرفتن از فرجام اقوام پیشین+۵ آیه
- نابودی اصحاب فیل از سوی ابابیل (گروههایی از پرندگان) با پرتاب سنگریزه+۴ آیه
- نابودی اصحاب فیل با سنگ گلین+۳ آیه
- فاعل / اسماوصفات+۳ آیه
- هجوم ابرهه با سپاهیانی از فیل سواران، برای تخریب کعبه
- فیل، از ابزار مورد استفاده در جنگ
- بی تاثیری استفاده از فیل، در پیروزی سپاه ابرهه+۱ آیه
- نابودی فیلها همراه با سواران انها با حمله پرندگان ابابیل، حادثه ای خارق العاده و شایسته تفکّر و یاداوری+۳ آیه
- هلاکت فیلها و سواران انها و تبدیل شدن شان به علف جویده شده، بر اثر قهر الهی+۱ آیه
- نابودی اصحاب فیل از سوی خدا، برای اطعام به قریش و نجات انان از گرسنگی+۲ آیه
- شکست اصحاب فیل، مانع گرفتار شدن قریش به فقر اقتصادی و گرسنگی فراگیر و طاقت فرسا+۴ آیه
- شکست و نابودی اصحاب فیل به فرمان خداوند، موجب الفت و همبستگی قریش+۲ آیه
- شکست اصحاب فیل، موجب امنیّت قریش و از میان برنده زمینه تهاجم دیگران به مکّه+۳ آیه
- امتنان خداوند بر قریش با نابودی اصحاب فیل و ایجاد امنیت اقتصادی برای سفرهای بازرگانی انان+۳ آیه
- نابودی اصحاب فیل از سوی خداوند، زمینه ای مناسب برای تجارت تابستانی و زمستانی قریش در کمال امنیّت+۳ آیه
- از هم پاشیده شدن نظام زندگی و شیوه امرار معاش قریش در صورت پیروزی ابرهه و سپاه فیل+۱ آیه
- نابودی اصحاب فیل، مایه استحکام پیوند قریش با شهر مکّه و ادامه زندگی انان در ان شهر+۱ آیه
- نابودی اصحاب فیل، باعث از بین رفتن ترس و وحشت قریش، در سفرهای بازرگانی خود+۳ آیه
- نابودی اصحاب فیل، مقدّمه ای برای الفت و پیوستن قریش به یکدیگر+۱ آیه
- نابودی اصحاب فیل، باعث از بین رفتن ترس و وحشت قریش، در سفرهای بازرگانی+۳ آیه
- نابودی اصحاب فیل به امر خداوند، زمینه ای مناسب برای تجارت تابستانی و زمستانی قریش در کمال امنیّت+۲ آیه
- نابودی اصحاب فیل، زمینه ای برای فراهم شدن روزی قریش و نجات انان از گرسنگی+۴ آیه
- مواجه شدن کاروانهای تجارتی قریش با خطر جدّی، بر اثر هجوم اصحاب فیل به مکّه+۴ آیه
- نقل داستان اصحاب فیل و کیفر دیدن انان، برای عبرت و تدبر
- امنیّت کاروان تجاری قریش، پس از شکست و نابودی سپاه ابرهه، نعمتی قابل یاداوری+۸ آیه
- تشبیه اجساد متلاشی شده اصحاب فیل به کاه+۱ آیه
- ناکامی ابرهه و سپاه فیل سوار وی، در تخریب کعبه+۱ آیه
- کعبه، وسیله اتّحاد و اعتبار قریش+۳ آیه
- نقش کعبه، در امنیّت و سفرهای تجاری قریش+۳ آیه
- شکست اصحاب فیل، مانع گرفتاری قریش به گرسنگی فراگیر و جان فرسا+۲ آیه
- توجّه به دوران گرسنگی و ناامنی قریش مایه عبرت+۴ آیه
- نابودی اصحاب فیل، با سنگهایی از جنس گِل+۲ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۱ آیه
- دعوت خدا از پیامبر صلی الله علیه و اله برای مطالعه و تفکّر، در چگونگی هلاکت اصحاب فیل+۱ آیه
- فروریختن سنگهای گلین بر سر اصحاب فیل، سبب مرگ انان+۱ آیه
- توطیه و مکر فیلسواران سپاه ابرهه، علیه کعبه و مکّه+۱ آیه
- نابودی مکر و نیرنگ فیلسواران سپاه ابرهه، با هجوم دستهای از ابابیل به سوی انان+۱ آیه
- سرکوب فیل سواران مهاجم ابرهه به وسیله پرندگان، نشانه اراده قاطع خداوند، در دفاع از مکه+۱ آیه
- قدرت نمایی خداوند در سرکوب مهاجمین به مکه توسط پرندگان ابابیل+۳ آیه