آیه ۶۸ سوره قصص

سوره قصص(القصص)، آیه ۶۸ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۹۳

وَرَبُّكَ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ وَيَخْتَارُ مَا كَانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَتَعَالَىٰ عَمَّا يُشْرِكُونَ

پروردگار تو هر چه بخواهد می‌آفریند، و هر چه بخواهد برمی‌گزیند؛ آنان (در برابر او) اختیاری ندارند؛ منزه است خداوند، و برتر است از همتایانی که برای او قائل می‌شوند!

معنی کلمات و عبارات
«الْخِیَرَة»: حق انتخاب. گزینش. مراد این است که انسان در برابر حکم خدا، صاحب اختیار نبوده و حق چانه زدن ندارد (نگا: احزاب / ).
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - خداوند، توانا بر آفرینش هر چه بخواهد. «و ربّک یخلق ما یشاء» ۲ - پیامبر(ص)، مورد لطف و عنایت ویژه خداوند «و ربّک یخلق» اضافه در «ربّک» تشریفیه و بیانگر مطلب یاد شده است. ۳ - تعیین تکلیف براى خلق، در حیطه اختیار خداوند «و ربّک یخلق ما یشاء و یختار» جمله «یخلق مایشاء» بیانگر مشیت و اراده تکوینى خدا و جمله «یختار» بیانگر اراده تشریعى او است; یعنى، «و یختار للخلق ما یشاء». ۴ - انتخاب پیامبر، در قلمرو و اختیار خداوند است. «و ربّک یخلق ما یشاء و یختار» جمله «یختار» مى تواند اشاره به برگزیدن پیامبران از میان خلق باشد. ۵ - بشر، فاقد صلاحیت گزینش پیامبر و تشریع قانون براى مردم «و ربّک ... یختار ما کان لهم الخیرة» «خیرة» به معناى «تخیّر» (اختیار کردن) است; مانند «طیرة» که به معناى «تطیّر» مى باشد. ۶ - گزینش پیامبر و تبیین وظایف خلق، از شؤون ربوبیت خداوند است. «و ربّک یخلق ما یشاء و یختار» ۷ - اعتقاد به توحید و یگانگى خدا، مقتضى اعتقاد به عدم صلاحیت غیر او براى تشریع قانون و تعیین تکلیف براى خلق «و ربّک یخلق ما یشاء و یختار ما کان لهم الخیرة» ذیل آیه بیانگر آن است که کسانى که پنداشته بودند مى توانند قانون وضع نمایند و یا پیامبر تعیین کنند، ناخواسته به دامن شرک غلتیدند; زیرا تشریع قانون و انتخاب پیامبر، تنها در اختیار کسى است که ربوبیت داشته باشد و ربوبیت تنها از آنِ خداوند است. ۸ - اعتقاد به صلاحیت غیرخدا براى قانون گذارى، اعتقادى شرک آلود و ناسازگار با توحید ربوبى است. «و ربّک یخلق ... سبحن اللّه و تعلى عمّا یشرکون» ۹ - خدا، کمال مطلق و به دور از هر عیب و نقص «سبحن اللّه» ۱۰ - ساحت خداوند از داشتن انباز در آفرینش و تدبیر خلق منزه و برتر است. «و ربّک یخلق ... سبحن اللّه و تعلى عمّا یشرکون»
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۵)
  • گزینش انبیا، براساس مشیّت خداوند+۱ آیه
  • گزینش انبیا، تنها از جانب خداوند+۱ آیه
  • محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۳ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۵ آیه
  • منزّه بودن ساحت خداوند، از داشتن انباز و شریک در افرینش
  • حاکمیّت بلامنازع خدای یگانه، بر تمام موجودات+۳ آیه
  • تنزّه و برتری خداوند، از داشتن شریک در افرینش
  • نظم در جهان افرینش، گواه ربوبیّت خدای یگانه+۳ آیه
  • تدبیر خلق و تشریع قانون برای انان، در حیطه اختیار خدا
  • حق تشریع و قانونگذاری، تنها از انِ خدا+۴ آیه
  • خلقت موجودات جهان، پرتوی از ربوبیّت خدا+۴ آیه
  • خداوند، حقیقتی بلندمرتبه و بزرگتر از حدّ وصف+۳ آیه
  • افرینش و ایجاد، امری دایم و مستمرّ، از سوی خداوند+۷ آیه
  • افرینش و تداوم خلقت، براساس خواست و مشیّت الهی+۶ آیه
  • تنزیه خدا، از اتّخاذ شریک برای خود+۲ آیه
  • کینهورزیهای پنهان و اشکار مشرکان علیه پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • اگاهی خداوند به بغض و کینه پنهان و اشکار مشرکان، نسبت به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • دشمنی مشرکان با پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۷ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۲ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور پرسش از مشرکان، برای اثبات توانایی خداوند بر تغییر شب و روز، در صورت دایمی شدن ان از سوی خدا+۲ آیه
  • اگاهی خداوند از بغض و کینه پنهان و اشکار مشرکان نسبت به پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • مختار/ اسما و صفات+۲ آیه
  • افرینش موجودات، در قلمرو مشیّت خدا+۴ آیه
  • انتخاب پیامبران به پیامبری به مشیّت خدا+۱ آیه
واژه‌ها