سوره قصص(القصص)، آیه ۶۹ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۹۳
وَرَبُّكَ يَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَمَا يُعْلِنُونَ
و پروردگار تو میداند آنچه را که سینههایشان پنهان میدارد و آنچه را آشکار میسازند!
معنی کلمات و عبارات
«تُکِنُّ»: پنهان میدارد (نگا: نمل / ).
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - پیامبر(ص)، مورد لطف و عنایت ویژه خداوند «و ربّک یعلم»
اضافه در «ربّک» تشریفیه و رساننده مطلب یاد شده است.
۲ - احاطه علمى خداوند، به اسرار درون و اعمال و گفته هاى آشکار انسان ها «و ربّک یعلم ما تکنّ صدورهم و ما یعلنون»
«إکنان «(مصدر «تکنّ») به معناى پنهان کردن و «إعلان» (مصدر «یعلنون») به معناى آشکار کردن است. بنابراین «ما تکنّ صدورهم»; یعنى، آنچه که سینه هاى آنان در خود پنهان مى کند و «ما یعلنون»; یعنى، آنچه که آشکار مى کنند. گفتنى است که «ما» در «یعلنون» شامل هم گفتار مى شود و هم کردار.
۳ - سینه ها، مخزن اسرار آدمیان «ما تکنّ صدورهم»
۴ - آگاهى همه جانبه به نهان و آشکار مردم، از شؤون ربوبیت خداوند «و ربّک یعلم ما تکنّ صدورهم و ما یعلنون»
تکیه بر وصف ربوبیت به جاى هر اسم یا وصف دیگر، بیانگر مطلب یاد شده است.
۵ - توطئه ها و کینه ورزى هاى پنهان و آشکار مشرکان علیه پیامبر(ص) «و ربّک یعلم ما تکنّ صدورهم و ما یعلنون»
با توجه به ارتباط این آیه با آیات پیشین - که درباره انواع بهانه جویى هاى کافران مى باشد - مى توان گفت که مراد آیه بیان مطلب یاد شده است.
۶ - علم همه جانبه خداوند به نهان و آشکار مردمان، دلیل انحصار حق تشریع و انتخاب پیامبر به او «و ربّک یخلق ما یشاء و یختار ... و ربّک یعلم ما تکنّ صدورهم و ما یعلنون»
برداشت یاد شده بر این اساس است که آیه در مقام بیان علت منحصر بودن حق قانون گذارى و حق برگزیدن پیامبر به خداوند باشد که در آیه قبل، از آن سخن به میان آمده است; یعنى، چون خداوند به نهان و آشکار انسان ها آگاهى کامل دارد; پس تنها او شایسته قانون گذارى براى ایشان است.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
کینه مشرکانجایگاه رازکینه علیه محمدنقش سینهحق تشریعرازهای انسانآثار علم غیب خداتوطئه مشرکانمنشأ تشریع احکامعمل انسان هاتوطئه علیه محمدفضایل محمدمشمولان لطف خداعلم غیب خداآثار ربوبیت خدااختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۵)
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۵ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۵ آیه
- ربوبیّت الهی، مقتضی بازپرسی از اعمال و رفتار ادمی در قیامت+۵ آیه
- ربوبیّت الهی، مقتضی نظارت دایمی و اگاهی کامل بر احوال و افکار و اعمال ادمیان+۲ آیه
- سینه ها، مخزن اسرار ادمیان+۶ آیه
- کینهورزیهای پنهان و اشکار مشرکان علیه پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- اگاهی خداوند به بغض و کینه پنهان و اشکار مشرکان، نسبت به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- دشمنی مشرکان با پیامبر(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
- اگاهی خداوند، به امور نفسانی و اسرار نهان انسانها+۹ آیه
- علم خداوند به اسرار و رازهای نهفته در درون و اندیشه های قلبی انسانها+۱۴ آیه
- قلب ادمی مخزن اسرار او+۱۲ آیه
- اگاهی خداوند از اسرار قلبها+۱۲ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۳ آیه
- توطیهها و کینهتوزیهای پنهان و اشکار مشرکان، علیه محمّد صلی الله علیه و اله
- اگاهی خداوند از بغض و کینه پنهان و اشکار مشرکان نسبت به پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه