آیه ۷۱ سوره قصص

سوره قصص(القصص)، آیه ۷۱ · جزء ۲۰ · صفحه ۳۹۴

قُلْ أَرَأَيْتُمْ إِن جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ اللَّيْلَ سَرْمَدًا إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ مَنْ إِلَٰهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُم بِضِيَاءٍ أَفَلَا تَسْمَعُونَ

بگو: «به من خبر دهید اگر خداوند شب را تا قیامت بر شما جاودان سازد، آیا معبودی جز خدا می‌تواند روشنایی برای شما بیاورد؟! آیا نمی‌شنوید؟!»

معنی کلمات و عبارات
«أَرَأَیْتُمْ»: چه می‌بینید و نظرتان چیست؟ مرا خبر دهید و به من بگوئید. «سَرْمَداً»: دائمی و همیشگی. ماندگار و پایدار.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - ارائه شیوه احتجاج با مشرکان، از سوى خدا به پیامبر(ص) «قل أرءیتم إن جعل اللّه علیکم الّیل سرمدًا ... من إله غیر اللّه ... أفلاتسمعون» ۲ - طرح پرسش هاى تنبه بخش و بیدار کننده، شیوه اى ارائه شده از سوى خدا به پیامبر(ص) در محاجه با مشرکان «قل أرءیتم إن جعل اللّه ... أفلاتسمعون» ۳ - خدا، قدرت مطلق و بلامنازع جهان آفرینش است. «قل أرءیتم إن جعل اللّه علیکم الّیل سرمدًا إلى یوم القیمة من إله غیر اللّه» مفاد آیه بالا، این است که اگر خدا چیزى را بخواهد، در تمام هستى کسى نیست که بتواند اراده او را نقض کند و برخلاف خواست او کارى انجام دهد. ۴ - نظام آفرینش، تحت اراده و تدبیر خداى یگانه است. «قل أرءیتم ... من إله غیر اللّه یأتیکم بضیاء» ۵ - توانایى خدا بر تاریک قرار دادن زمین و محروم ساختن مردم از روشنایى روز تا برپایى قیامت «أرءیتم إن جعل اللّه علیکم الّیل سرمدًا إلى یوم القیمة» ۶ - نقش تعیین کننده روشنایى روز در زندگى بشر «من إله غیر اللّه یأتیکم بضیاء» از اهداف مورد نظر در این آیه، بیان اهمیت روشنایى روز و وابستگى زندگى بشر به آن مى باشد. ۷ - خدا، تنها معبود شایسته پرستش «من إله غیر اللّه» ۸ - توجه به جریان منظم و سامان مند شب و روز، زمینه ساز شکل گیرى بینش توحیدى در انسان «قل أرءیتم إن جعل اللّه ... من إله غیر اللّه یأتیکم بضیاء» ۹ - نظام توالى شب و روز ویژه عالم دنیا است. «إن جعل اللّه علیکم الّیل سرمدًا إلى یوم القیمة» برداشت یاد شده با توجه به تقیید «سرمداً» به قید «إلى یوم القیامة» استفاده مى شود. ۱۰ - ایجاد روشنایى هم چون درخشش خورشید، خارج از توان غیر خداوند است. «من إله غیر اللّه یأتیکم بضیاء» تنوین در «ضیاء» اصطلاحاً تنوین تفخیم نامیده مى شود; یعنى، «ضیاء عظیم» و آن به درخشش بزرگ و خیره کننده خورشید اشاره دارد. ۱۱ - سرزنش مشرکان از سوى خدا به خاطر حق ناشنوایى شان «من إله غیر اللّه یأتیکم بضیاء أفلاتسمعون» ۱۲ - سپردن گوش جان به رهنمودهاى قرآن، مایه بیدار شدن انسان ها است. «من إله غیر اللّه یأتیکم بضیاء أفلاتسمعون» مفاد «أفلاتسمعون» این است که اگر خوب به رهنمودهاى قرآن گوش فرا دهید، از خواب غفلت بیدار شده و به راه توحید رهنمون خواهید شد. ۱۳ - شرکورزى، نشانه کرى و حق ناشنوایى است. «قل أرءیتم ... أفلاتسمعون»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۷)
  • خدا، پدید اورنده روز و روشنایی ان+۷ آیه
  • امد و رفت شب و روز، از ایههای خدا+۷ آیه
  • حقشنوی، شرط استفاده از ایات الهی+۱ آیه
  • احتجاج پیامبر(صلی الله علیه واله) با مشرکان برای اثبات توحید، به گردش شب و روز، بدون جاودانگی شب یا روز+۲ آیه
  • دعوت از عقل و وجدان برای داوری، با طرح پرسش، از شیوههای احتجاج+۵ آیه
  • خداوند، اله حقیقی و یگانه+۳ آیه
  • کافران، بدون یاور در برابر عذاب خداوند+۱ آیه
  • استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۱۲ آیه
  • تعلیم روش احتجاج به محمّد(صلی الله علیه واله) از سوی خداوند+۶ آیه
  • تفکّر و اندیشه در روز و روشنایی ان، راهی برای خداشناسی+۲ آیه
  • شب، از ایات الهی، برای صاحبان فکر و اندیشه+۳ آیه
  • گردش شب و روز، از نشانههای قدرت خداوند برای صاحبان عقل و اندیشه+۵ آیه
  • نظم در جهان افرینش، گواه ربوبیّت خدای یگانه+۶ آیه
  • گردش شب و روز برای اسایش و تلاش انسانها، نشانگر الوهیّت خدای یگانه+۳ آیه
  • تعقّل و ژرفاندیشی، زمینه روی اوردن به توحید+۵ آیه
  • توحید، باوری مطابق عقل+۵ آیه
  • سرشت توحیدی بشر، نیازمند تذکّر و تنبّه+۹ آیه
  • ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۷ آیه
  • مطلوبیّت تفکّر و اندیشیدن، در حقایق+۱۰ آیه
  • خداوند، افریدگار و خالق روز+۷ آیه
  • توجّه دادن مردم به شناخت خدا و دوری از شرک، از اهداف سؤال محمّد(صلی الله علیه واله) از مشرکان+۴ آیه
  • ایجاد زمینه تفکّر و پندپذیری، از فلسفه های سؤالات محمّد(صلی الله علیه واله)+۲ آیه
  • تفاوت شب و روز و گردش ان دو، از دلایل توحید و بطلان شرک+۳ آیه
  • امد و رفت شب و روز، از ایه های خدا و شایسته تفکّر+۹ آیه
  • احتجاج پیامبر(صلی الله علیه واله) با مشرکان، برای اثبات توحید به گردش شب و روز+۱ آیه
  • شرکورزی، زاییده جهل و نااگاهی انسان+۱ آیه
  • مشرکان، اشخاصی کوردل، حق ناشنوا و محروم از شناخت حقایق
  • وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۶ آیه
  • قوّه شنوایی، از ابزار شناخت حسّی و راهی برای ادراکات عقلی انسان+۱ آیه
  • سرزنش مشرکان از سوی خدا به خاطر حق ناشنوایی انان
  • ناتوانی غیر خدا بر ایجاد روز، در صورت اراده خدا بر ثابت قرار دادن شب
  • تاخیر و مهلت در عذاب از سوی خداوند نسبت به بندگان، از اثار فضل ایشان+۲ آیه
  • بیداری فطرت خفته انسانها با طرح سؤال، راهی برای تبلیغ و دعوت به توحید+۷ آیه
  • احتجاج با مشرکان، راهی برای بیدار ساختن فطرت توحیدی مشرکان+۵ آیه
  • دعوت مردم به خداشناسی با طرح سؤال عامل بیداری فطرت انان+۲ آیه
  • قدرت مطلق و بلامنازع خداوند، در جهان افرینش+۱ آیه
  • قیامت، روز برپایی مردم نزد خدا+۱ آیه
  • احتجاج پیامبر صلی الله علیه و اله با مشرکان برای اثبات توحید، به قدرت خدا بر جاودانه ساختن شب یا روز+۱ آیه
  • تعلیم روش احتجاج به پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، از جانب خداوند+۴ آیه
  • ایجاد زمینههای تفکّر و پذیرش خدای یگانه و تعالیم و موعظههای الهی، از اهداف سؤال پیامبر صلی الله علیه و اله از مشرکان+۲ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور پرسش از مشرکان، برای اثبات توانایی خداوند بر تغییر شب و روز، در صورت دایمی شدن ان از سوی خدا+۲ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله مامور احتجاج با مشرکان+۵ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور بیدار کردن فطرت توحیدی مشرکان+۵ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظّف به ابلاغ رهنمود خداوند به مشرکان، در اثبات توحید و نفی شرک+۴ آیه
  • وظیفه پیامبر صلی الله علیه و اله در توجه دادن مردم به فطرت توحیدی و بیدار کردن ان+۵ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور برانگیختن داوری وجدان مشرکان بر چگونگی فرجام انان در صورت نزول عذاب الهی+۳ آیه
  • نکوهش خدا از مشرکان، به علت حق ناشنوی انان+۱ آیه
  • توبیخ مشرکان از جانب خدا به سبب نادیده گرفتن نشانههای توحید در نظام شب و روز+۱ آیه
  • تفکّر در نعمتهای الهی، توصیه خدا به انسانها+۱ آیه
  • تسخیر روز برای بهره بردن انسانها، جلوهای از نعمتهای بی شمار خداوند+۲ آیه
  • نقش تعیینکننده نور و روشنایی روز، در زندگی بشر
  • نور، نعمتی ارزشمند، از سوی خداوند+۲ آیه
  • خلقت روشنایی و نور برای روز از سوی خداوند، شایسته شکرگزاری برای او+۲ آیه
  • توانایی خداوند بر تاریک قراردادن زمین و محروم ساختن مردم از نور و روشنایی روز تا برپایی قیامت
  • ایجاد نور و روشنایی برای بشر، خارج از توان غیر خداوند
  • نور و روشنایی روز، تفضّلی از سوی خداوند بر بندگان+۱ آیه
  • روشنایی نور، نعمتی الهی و درخور شکر و سپاس+۳ آیه
واژه‌ها