سوره قمر(القمر)، آیه ۳۷ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۰
وَلَقَدْ رَاوَدُوهُ عَن ضَيْفِهِ فَطَمَسْنَا أَعْيُنَهُمْ فَذُوقُوا عَذَابِي وَنُذُرِ
آنها از لوط خواستند میهمانانش را در اختیارشان بگذارد؛ ولی ما چشمانشان را نابینا و محو کردیم (و گفتیم:) بچشید عذاب و انذارهای مرا!
معنی کلمات و عبارات
«رَاوَدُوهُ»: با او گفتگو کردند. «رَاوَدُوهُ عَن ضَیْفِهِ»: مراد این است که از لوط خواستند که از جانبداری مهمانان دست بردارد و ایشان را در اختیار آنان بگذارد، تا هر چه خواستند از اعمال منافی عفت نسبت بدیشان روا دارند (نگا: هود / ، حجر / ). «طَمَسْنَا»: از میان برداشتیم. محو و نابود کردیم (نگا: نساء / ، یونس / ، یس / ). «نُذُرِ»: (نگا: قمر / ).
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - جسارت قوم لوط تا سرحد تلاش، براى در اختیار گرفتن و آلوده ساختن میهمانان پیامبر خویش «و لقد رودوه عن ضیفه»
۲ - روح آلوده و فسادگر، افزون طلب و اشباع ناپذیر است.* «و لقد رودوه عن ضیفه»
با این که تمامى قوم لوط، مبتلا به فساد اخلاق بودند و براى انجام اعمال زشت و انحراف جنسى خویش، محدودیتى نداشتند; با این حال چشم از میهمانى تازه وارد بر پیامبرى که همواره در ستیز با ایشان بود، برنداشتند.
۳ - مردمان وارد بر قوم لوط، در معرض تجاوز و بدنامى * «و لقد رودوه عن ضیفه»
برداشت یاد شده بدان احتمال است که تعرض قوم لوط، نسبت به میهمانان پیامبرشان، ناشى از اخلاق عمومى آنان نسبت به همه تازهواردان بوده است.
۴ - لوط پیامبر(ع)، تنها و بدون پشتیبان در میان قوم فسادگر خویش «و لقد رودوه عن ضیفه»
از این که مخالفان لوط(ع) جرأت مراجعه به آن حضرت براى امرى ناشایست را پیدا کردند و کسى هم جز خداوند از ایشان حمایت نکرد، مطلب بالا استفاده مى شود.
۵ - تلاش لوط(ع) براى حمایت از میهمانانش در برابر قوم آلوده و فسادگر خویش «و لقد رودوه عن ضیفه»
«مراوده» به معناى تنازع میان دو فرد است که هر یک، خلاف خواست دیگرى را دنبال مى کند (مفردات راغب).
۶ - حمایت خداوند از لوط(ع) و میهمانان آن حضرت در برابر بدخواهى هاى قومش «و لقد رودوه عن ضیفه فطمسنا أعینهم»
۷ - مردان مصمم به تجاوز نسبت به میهمانان لوط، مورد انتقام الهى با کور شدن چشم هایشان «و لقد رودوه عن ضیفه فطمسنا أعینهم»
«طمس» (مصدر «طمسنا») به معناى محوکردن و از بین بردن است. بنابراین «طسمنا أعینهم»; یعنى، چشمانشان را از آنان گرفتیم و نابینایشان کردیم.
۸ - کور شدن چشم هاى متجاوزان قوم لوط، پیش درآمد عذاب الهى براى آنان «فذوقوا عذابى و نذر»
به کار رفتن واژه «ذوقوا»، ظاهراً کنایه از این است که این عذاب را بچشید تا عذاب اصلى بر سرتان فرود آید.
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
۹ - «عن أبى یزیدالحمار عن أبى عبداللّه... فلمّا دخلوا (أى دخلوا قوم لوط) أهوى جبرئیل بإصبعه نحوهم فذهبت أعینهم و هو قوله «فطمسنا أعینهم...»; [منبع: کافى، ج ۸، ص ۳۲۹، ح ۵۰۵; نورالثقلین، ج ۵، ص ۱۸۴، ح ۳۰.] ابى یزیدحمار از امام صادق(ع) روایت نموده است:... پس چون قوم لوط وارد خانه لوط(ع) شدند، جبرئیل با انگشت خود به سوى آنها نشانه گرفت که در اثر آن، چشم هایشان کور شد و این سخن خداوند است که فرمود: فطمسنا أعینهم...».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
افزون طلبی مفسداناهانت قوم لوطبدخواهی قوم لوطتجاوز به مهمانان لوطحامی لوطحامی مهمانان لوطزمینه عذاب قوم لوطصفات مفسدانمتجاوزان به مهمانان لوطکوری قوم لوطکوری متجاوزان به مهمانان لوطبی یاوری لوطاهانت به مهمانان لوطانتقام از قوم لوطتجاوزگری قوم لوطتلاش لوطافساد قوم لوطقوم لوط و مهمانان لوطمهمان نوازی لوطروش برخورد قوم لوطانتقام خدامشمولان حمایت خداقصه لوطتاریخ قوم لوط
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۸)
- هجوم تبهکاران قوم لوط به طرف جبرییل و فرشتگان میهمان لوط(علیه السلام) به قصد تعدّی به انان+۱۱ آیه
- تمثّل جبرییل و ملایکه همراه، به صورت انسان برای قوم لوط+۱۲ آیه
- هجوم تبهکاران قوم لوط به طرف جبرییل و فرشتگان میهمان لوط(علیه السلام) به قصد تعدّی به انان+۱۱ آیه
- تمثّل جبرییل، به صورت انسان برای لوط(علیه السلام)+۷ آیه
- کور شدن چشمان متعرّضان از قوم لوط به فرشتگان الهی، به وسیله جبرییل+۱ آیه
- مردانِ مصمّم به تجاوز نمودن به مهمانان لوط، مورد انتقام الهی، با کور شدن چشمهای انان+۱ آیه
- کوری چشمان متجاوزان قوم لوط، پیش از امدن عذاب الهی بر انان+۱ آیه
- اقدام قوم لوط به ارضای شهوات خویش، از راه لواط+۲ آیه
- طامس عیون الاعداء / اسماوصفات+۱ آیه
- اسانی قران در بیان و نقل داستانها و واقعیّتهای تاریخی، دارای تاثیری فزونتر در خاطره توده ها+۴ آیه
- قران، بیانگر کیفر تکذیبگران و همجنس بازان قوم لوط در صبحگاهان، با روش ساده، جهت عبرت گرفتن ایندگان+۴ آیه
- قوم لوط، خواهان تسلیم میهمانان لوط، جهت تعرّض به انان+۳ آیه
- اگاهی یافتن قوم لوط به هشدارهای لوط(علیه السلام)، درباره نزول عذاب بر انان+۱ آیه
- تاکید خداوند به چشیدن عذاب، از سوی قوم لوط+۲ آیه
- کور شدن چشمهای متجاوزان قوم لوط، پیش درامد عذاب الهی برای انان
- کوری چشم قوم لوط، با اشاره جبرییل
- لواط، عملی حرام و بسیار زشت+۷ آیه
- ارتکاب عمل لواط، درپیدارنده عذاب الهی+۵ آیه
- پرهیز از اهانت و تعرّض به مهمان دیگران از اداب معاشرت+۶ آیه
- کیفر دیدن قوم لوط از سوی ملایکه عذاب+۹ آیه
- لزوم اجتناب از بیحرمتی مهمان، در حضور میزبان+۳ آیه
- لزوم حفظ حرمت مهمان و پرهیز از بیحرمتی به او+۳ آیه
- حمایت خداوند از لوط علیه السلام و مهمانان ان حضرت، در برابر بدخواهیهای قومش+۱ آیه
- مردان مصمم به تجاوز نسبت به مهمانان لوط، مورد انتقام الهی با کور شدن چشمهایشان از سوی همان مهمانان+۱ آیه
- مهمانان لوط علیه السلام وسیله عذاب قوم لوط+۷ آیه
- تمثّل میکاییل و دیگر فرشتگان همراه به صورت انسان، برای قوم لوط+۱۲ آیه
- هجوم تبهکاران قوم لوط به طرف میکاییل و دیگر فرشتگان مهمان لوط علیه السلام، به قصد تعدّی به انان+۶ آیه
- میکاییل، مامور عذاب و هلاکت قوم لوط+۷ آیه