سوره کهف(الكهف)، آیه ۵۶ · جزء ۱۵ · صفحه ۳۰۰
وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَيُجَادِلُ الَّذِينَ كَفَرُوا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ وَاتَّخَذُوا آيَاتِي وَمَا أُنذِرُوا هُزُوًا
ما پیامبران را، جز بعنوان بشارت دهنده و انذار کننده، نمیفرستیم؛ اما کافران همواره مجادله به باطل میکنند، تا (به گمان خود،) حق را بوسیله آن از میان بردارند! و آیات ما، و مجازاتهایی را که به آنان وعده داده شده است، به باد مسخره گرفتند!
معنی کلمات و عبارات
«بِالْبَاطِلِ»: با کارهای بیهودهای چون پیشنهاد معجزههای دلخواه. بیهوده و بیخود. «لِیُدْحِضُوا»: تا از میدان به در کنند. تا نیست و نابود کنند. «بِهِ»: با جدال. «الْحَقَّ»: مراد هر آن چیزی است که پیغمبران با خود آوردهاند. یا مراد تنها قرآن است. «آیَاتِی»: مراد آیات قرآنی، یا اقوال و افعالی است که با آن پیغمبران تأیید و پشتیبانی شدهاند. «هُزُواً»: استهزاء. سخریّه. مصدر است و مهموزاللام و در معنی اسم مفعول به کار رفته است.
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- تنها وظیفه رسولان الهى، بشارت و انذار مردمان و آگاه ساختن آنان از فرجام کفر و ایمان است. «و ما نرسل المرسلین إلاّ مبشّرین و منذرین»
۲- الزامِ قهرىِ مردم به ایمان و استغفار، وظیفه پیامبران نیست. «و ما منع الناس أن یؤمنوا ... و ما نرسل المرسلین إلاّ مبشّرین و منذرین»
آیه قبل، از ایمان نیاوردن و استغفار نکردن مردم سخن گفت و این آیه، در جواب این پرسش است که: «پس مسؤولیت پیامبران در برابر هدایت مردم چیست؟». آیه مى گوید: که اجبارِ مردم به ایمان و استغفار، از حیطه مسؤولیت پیامبران خارج است و آن ها تنها، براى بشارت و انذار آمده اند.
۳- خداوند، تعیین کننده محدوده رسالت پیامبران است. «و ما نرسل المرسلین إلاّ مبشّرین و منذرین»
۴- بشارت و انذار و ایجاد بیم و امید، دو وسیله مهّمِ تبلیغ و دو عنصر ضرورى در هدایت انسان ها است. «و ما نرسل المرسلین إلاّ مبشّرین و منذرین»
۵- توجّه رهبران الهى به نداشتن مسؤولیتى در برابر کفر مردم پس از انجام وظیفه انذار و تبشیر، مایه عدم احساس ناتوانى و شکست در ایفاى وظیفه خویش است. «و ما منع الناس أن یؤمنوا ... و ما نرسل المرسلین إلاّ مبشّرین و منذرین»
۶- جدال و اشکال تراشى، با به کارگیرى روش هاى باطل و دستاویزهاى دروغین، از شیوه هاى مبارزه کافران با حق است. «و یجدل الذین کفروا بالبطل لیدحضوا به الحقّ»
۷- انکارِ رسولان الهى، بینشى متّکى به باطل و در جهت ستیز با حقیقت است. «و یجدل الذین کفروا بالبطل لیدحضوا به الحقّ»
۸- خارج کردن حق از صحنه، با باطل نشان دادن چهره آن، از شیوه هاى تبلیغاتى کفرپیشگان است. «و یجدل الذین کفروا بالبطل لیدحضوا به الحقّ»
«إدحاض» به معناى «إبطال» و «إزاله» است. «لیدحضوا به الحقّ» یعنى: «کفرپیشگان، با مجادله باطل، سعى در ابطال و ازاله حق دارند.». روشن است که حق، قابل ابطال نیست، لذا تعبیر «خروج از صحنه» و «باطل نمایى» در برداشت به کار رفته است.
۹- معارف و احکام ارائه شده به پیامبران، سراسر حق است. «و ما نرسل المرسلین ... و یجدل ... لیدحضوا به الحقّ»
توصیف برنامه پیامبران و بشارت و انذار آنان به «الحقّ» گویاى آن است که آنچه آنان مى گویند، همه، از حقّانیّت و تطبیق با واقعیّت هاى هستى برخوردار است.
۱۰- منکرانِ پیامبران، در طول تاریخ، آیات خداوند و انذارهاى رسولان الهى را به تمسخر و استهزا گرفتند. «و ما نرسل المرسلین ... واتخذوا ءایتى و ما أُنذروا هزوًا»
۱۱- تمسخر و استهزاى آیات الهى و انذارهاى پیامبر(ص) از روش هاى جدال باطل بوده است. «و یجدل الذین کفروا بالبطل لیدحضوا به الحقّ واتخذوا ءایتى و ما أُنذروا هزوًا»
۱۲- جدال به باطل و استهزا و تمسخر، از روش هاى ناپسند در برخورد با مسائل فکرى و عقیدتى است. «و یجدل الذین کفروا بالبطل لیدحضوا به الحقّ واتخذوا ءایتى و ما أُنذروا هزوًا»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۲–۵۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۷–۵۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۷–۸۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۵۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۵۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۵۳–۵۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار انذارهای رهبران دینیآثار بشارتهای رهبران دینیاستهزاهای مکذبان انبیااستهزای انذارهای محمدباطل نمایی حقبشارت فرجام ایمانذکر محدوده مسؤولیت رهبران دینیروش برخورد با عقیدهروش برخورد با فکرروش تبلیغ کافرانروش حق ستیزی کافرانمجادله باطلمنشأ تعیین رسالت انبیاموانع احساس ضعف رهبران دینیموانع ضعف در عمل به تکلیفناپسندی استهزاناپسندی مجادله باطلاستهزای انذارهای انبیاروش حق ستیزیحق ستیزی مکذبان انبیاحقانیت تعالیم انبیااستهزاگران آیات خدامجادله کافرانانذار از فرجام کفربشارتهای انبیاحقانیت دیناستهزاگران انبیااستهزای آیات خداابزار تبلیغآثار بشارتبشارت در تبلیغحق ستیزی کافرانانذار در تبلیغابزار هدایتآثار انذارمحدوده مسؤولیت انبیانفی اکراه در دینانذارهای انبیاتکذیب انبیاعقیده باطلعمل ناپسندافعال خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۹)
- ازاد بودن انسانها در انتخاب دین+۱ آیه
- ستمکار بودن استهزاگران به ایات خدا+۲ آیه
- استهزای ایات خدا، از سوی کافران+۵ آیه
- جدال به باطل و استهزای ایات الهی زمینه اعراض از ان+۱ آیه
- تمام شدن حجّت بر انسانها از سوی پیامبران+۳ آیه
- انسانها، مستحقّ کیفر الهی در صورت حقناپذیری پس از اتمام حجّت پیامبران+۳ آیه
- استهزای ایات الهی از سوی کافران+۸ آیه
- استهزای انذارهای انبیا از سوی کافران
- استهزای ایات الهی، از سوی کافران+۴ آیه
- استهزای انذارهای پیامبران، از سوی کافران
- استهزای ایات خدا و انذارهای او از مصادیق ستم+۱ آیه
- هشدار دادن مردم (به عواقب ناگوار مخالفت با اوامر الهی) از مسؤولیّتهای پیامبران+۴ آیه
- بشارت و انذار، از وظایف انبیا+۳ آیه
- محدودبودن دعوت و تبلیغ پیامبران به بشارت و انذار مردم+۱ آیه
- خداوند، مبعوثکننده پیامبران+۱ آیه
- حقّانیّت تعالیم انبیای الهی
- بشارت و انذار، سیره تبلیغی عموم پیامبران الهی+۳ آیه
- کافران، استهزاکننده انذارها و هشدارهای پیامبران
- پیامبران الهی، موظّف به انذار انسانها+۳ آیه
- استهزای انذارهای انبیا ازسوی کافران ستیزهجو
- جدال کافران با سخنان باطل خود، مانع بهرهمندشدن انان از انذارهای پیامبران+۱ آیه
- جدال و اشکالتراشی با بهکارگیری روشهای باطل، از شیوههای مبارزه کافران با حق+۲ آیه
- نابودی حق، هدف جدالکنندگان به باطل+۱ آیه
- جدالکنندگان به باطل، استهزاگران ایات الهی و انذارهای پیامبران
- جدال به باطل، از شیوههای مبارزه با انبیا+۱ آیه
- بشارت و انذار، از وظایف اصلی پیامبران الهی+۵ آیه
- جدال باطل کافران و استهزای انان، از عوامل اسیبزننده به تبلیغات پیامبران الهی
- انذار از عذابهای خدا، روشی لازم در تبلیغ انبیا+۳ آیه
- بشارت به مخاطبان، از روشی مؤثّر در تبلیغ پیامبران الهی+۳ آیه
- جدال با روشهای باطل، از شیوههای مبارزه کافران با حق
- تمسخر و استهزای ایات الهی و انذارهای پیامبر(صلی الله علیه واله) از روشهای جدال باطل
- جدال باطل، از شیوههای مبارزه با انبیا+۱ آیه
- نابودی حق، هدف جدالکنندگان به باطل
- جدال با روشهای باطل، از شیوههای مبارزه کافران با حق
- حقستیزی، عامل جدالهای باطل از سوی کافران+۱ آیه
- استهزای وعید عذاب الهی، امری حرام و ناروا+۷ آیه
- جدال و اشکالتراشی، با بهکارگیری روشهای باطل و دستاویزهای دروغین، از شیوههای حقستیزی کافران+۱ آیه
- درگیری و ستیز مداوم حق و باطل، در طول تاریخ+۱ آیه
- معارف و احکام ارایه شده به پیامبران، براساس حق+۱ آیه
- حرمت استهزای ایات الهی+۴ آیه
- استهزای وعید عذاب الهی، حرام و ناروا+۸ آیه
- حرمت کفر به ایات الهی+۵ آیه
- حرمت کفر به انبیا و پیامبران الهی+۲ آیه
- ازادی انسانها، در انتخاب دین+۱ آیه
- انذار انسانها، از اهداف رسولان الهی+۲ آیه
- بشارت از وظایف و اهداف مشترک رسالت پیامبران+۴ آیه
- خداوند، منشا رسالت انبیا+۱ آیه
- مجادله کافران، برای شکست حق
- کفر، ظلم و کافران، مردمی ستم پیشه+۱ آیه
- جدال به باطل برای نابودی حق، در پی دارنده عذاب+۱ آیه
- استهزای قران از جانب مجادله گران کفرپیشه
- هشدار خداوند به استهزا کنندگان قران+۶ آیه
- اعراض کافران از قران+۳ آیه
- کوردلی و محرومیت از فهم حقایق، پیامد کفر+۲ آیه
- اعراض کافران، از ایات و حقایق قران+۱ آیه
- جدال و به کارگیری روشهای باطل، شیوه کافران، در مبارزه با حق+۲ آیه
- لجاجت کافران با جدال، اشکال تراشی و به کارگیری روشهای باطل و دستاویزهای دروغین در برخورد با تعالیم و رسالت انبیا و ایات الهی+۱ آیه
- لجاجت و اصرار بر کفر در برابر انذارهای پیامبر(صلی الله علیه واله)موجب کوری باطنی+۳ آیه
- لجاجت کافران مانع استغفار انان پیش از عذاب استیصال+۱ آیه
- عناد و لجاجت کافران مانع از ایمان انها و رهیابی به حق+۳ آیه
- اصرار بر کفر و شرک از سر حق ستیزی موجب سنگینی گوش جهت شنیدن حقایق+۳ آیه
- لجاجت و مجادله گری کافران در کفر و تمسخر ایات الهی موجب محرومیّت از هدایت+۱ آیه
- ظلم بر خویشتن، زمینه لجاجت انسان در نپذیرفتن ایات الهی+۱ آیه
- مجادلهگری و تمسخر ایات الهی، مانع شنیدن حقایق هدایتگر+۱ آیه
- لجاجت و اشکال تراشی با بهکارگیری روشهای باطل، از شیوههای مبارزه کافران با حق
- مُرسِل/ اسما و صفات+۱ آیه
- ستمکار بودن استهزا گران ایات و معجزات الهی+۱ آیه
- استهزای معجزات و ایات خدا، از سوی کافران+۶ آیه
- تعجیل نکردن خداوند در نزول عذاب بر کفر پیشگان، برخاسته از غفران الهی+۱ آیه