آیه ۱۰ سوره لیل

سوره لیل(الليل)، آیه ۱۰ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۵

معنی کلمات و عبارات
«الْعُسْرَی»: سختی و مشقّت. شدّت و محنت. خواری ناشی از عدم توفیق در اعمال صالحه (نگا: المیزان). عذاب دوزخ.
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - خداوند، بخیلان و زراندوزانى را که تکذیب گر پاداش هاى الهى اند، به آینده اى سخت دچار و راه گرفتارى به آن را برایشان هموار مى سازد. «فسنیسّره للعسرى» تعبیر «آسان ساختن» در این آیه، لزوماً تعبیرى استهزاآمیز نیست; زیرا مى توان گفت: مراد مهیّا ساختن زمینه درافتادن به فرجام سخت است. ۲ - دور شدن از آیین اسلام، جز سختى و مشقّت، دستاوردى نخواهد داشت. «فسنیسّره للیسرى ... فسنیسّره للعسرى» بنابر یک احتمال، مراد از «یسرى» در آیات پیشین، شریعت اسلام است. در آن صورت، مصداق «عسرى» نقطه مقابل آن; یعنى، دور شدن از اسلام خواهد بود. ۳ - گرفتارى به فرجام سخت، پیامد کردار ناروا است. «و أمّا من بخل و استغنى . و کذّب بالحسنى . فسنیسّره للعسرى» ۴ - فرجام نیک و بد، در اختیار خداوند است و زمینه هر دو را او فراهم مى سازد. «فسنیسّره للیسرى ... للعسرى» ۵ - فرجام هر کسى، وابسته به کردار او است. «فأمّا من أعطى ... فسنیسّره للیسرى . و أمّا من بخل ... فسنیسّره للعسرى» ۶ - بخلورزى و احساس بى نیازى از پاداش هاى الهى و تکذیب آن، مایه محرومیت از امدادهاى خداوند در دنیا و گرفتارى به فرجامى سخت در آخرت است. «و أمّا من بخل و استغنى . و کذّب بالحسنى . فسنیسّره للعسرى» مراد از «عسرى» - به قرینه آیه بعد - زمان سقوط و هلاکت است و بر دنیا و آخرت تطبیق مى کند. آیه «و إنّ لنا للآخرة و الاُولى» نیز مؤید تعمیم به آن دو است. ۷ - بى تقوایى و ترک انفاق، سوق دهنده انسان به سوى فرجامى سخت «فأمّا من أعطى و اتّقى ... و أمّا من ... فسنیسّره للعسرى» ۸ - خداوند، در تأکید بر تفاوت فرجام انفاق گران با تقوا و بخیلان زراندوز، به سیطره شب و جلوه روز و به ذات خویش، سوگند یاد کرده است. «و الّیل ... إنّ سعیکم لشتّى . فأمّا من أعطى ... للیسرى . و أمّا من بخل ... فسنیسّره للعسرى»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۹ - «عن أبى جعفر(ع) فى قول اللّه عزّوجلّ «...فسنیسّره للعسرى» قال: لایرید شیئاً من الشرّ إلاّ یسّره له; [منبع: کافى، ج ۴، ص ۴۷، ح ۵; تفسیر برهان، ج ۴، ص ۴۷۱- ، ح ۵.] از امام باقر(ع) درباره سخن خداى عزّوجلّ «فسنیسّره للعسرى»، روایت شده که فرمود: [هرکه بخل ورزد و خود را از خدا بى نیاز بیند و نیکوترین پاداش الهى را تکذیب کند]، درباره انجام دادن هیچ شرّى تصمیم نمى گیرد; جز آن که خداوند آن را براى او آسان مى سازد».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
  • بخلورزی، زمینهساز گرفتار شدن به سختی+۱ آیه
  • تکذیب پاداشهای الهی موجب افتادن در مشکلات+۱ آیه
  • وعدههای الهی (بعث، عقاب و ثواب) مورد تکذیب مکذبان قیامت+۴ آیه
  • فراهم امدن سختی و دشواری، پیامد تکذیب وعدههای الهی+۱ آیه
  • حرمت بخلورزی و نکوهش شدید خداوند، از بخیلان+۷ آیه
  • حرمت تکذیب قیامت+۳ آیه
  • حرمت بخلورزی+۶ آیه
  • حرمت تکذیب پاداشهای الهی+۳ آیه
  • بخلورزی، موجب گرفتاری انسان به سختیها+۲ آیه
  • تکذیب پاداشهای الهی، موجب گرفتاری انسان به سختیها+۱ آیه
  • بخل ورزی، از عوامل کیفر و سقوط در عذاب+۲ آیه
  • رفتار و کردار ادمی، سازنده شخصیّت وی+۵ آیه
  • قسم خداوند به روز، درباره تفاوت فرجام انفاقگران با تقوا و بخیلان زراندوز+۴ آیه
  • قسم خداوند به شب، درباره تفاوت فرجام انفاقگران با تقوا و بخیلان زراندوز+۴ آیه
  • کافران، مردمی بخیل+۴ آیه
  • سوگند خداوند در تاکید بر فرجام سخت بخیلان مالاندوز، به سیطره شب و جلوه روز+۳ آیه
  • خوی ثروتاندوزی و احساس بینیازی، زمینهساز هلاکت و بهره نبردن از مال و ثروت در اخرت+۲ آیه
  • احساس بینیازی و غرور مالی، از عوامل مذمّت+۲ آیه
  • بخلورزی و ترک انفاق، باعث سرزنش و مذمّت+۴ آیه
  • مُیسّر/ اسماوصفات+۶ آیه
  • تکذیب وعدههای خداوند، درپیدارنده سختی و دشواری+۱ آیه
واژه‌ها