سوره لیل(الليل)، آیه ۱۱ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۵
وَمَا يُغْنِي عَنْهُ مَالُهُ إِذَا تَرَدَّىٰ
و در آن هنگام که (در جهنّم) سقوط میکند، اموالش به حال او سودی نخواهد داشت!
معنی کلمات و عبارات
«مَا یُغْنِی عَنْهُ»: چه سودی به حال او دارد؟ سودی به حال او ندارد. واژه (مَا) استفهامیّه و برای انکار، یا حرف نفی است. «تَردَّی»: پرت گردید. سقوط کرد. مراد سقوط در قبر یا سرنگون شدن به دوزخ است. هلاک شد و مرد.
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - ثروت بخیلان و زراندوزان، هنگام سقوط و هلاکتشان، کارساز نبوده و خطرى را برطرف نمى سازد. «و ما یغنى عنه ماله إذا تردّى»
«أغنى عنه»; یعنى، او را کافى بود (مفردات راغب) و «أغن عنى شَرَّک»; یعنى، شرّ خود را برگردان و بازدار (نهایه ابن اثیر). براساس این دو معنا جمله «ما یغنى عنه ماله»; یعنى، ثروتش او را بى نیاز نمى سازد و از او [خطرى را] باز نمى دارد. «تردّى» به معناى در معرض هلاکت قرار گرفتن است (مفردات راغب) و فعل «تردّى»; یعنى، سقوط کرد. (قاموس)
۲ - بخلورزى، و زراندوزى و تکذیب وعده هاى خداوند، زمینه ساز سقوط و هلاکت «و أمّا من بخل ... إذا تردّى»
۳ - ترک انفاق و تقوا، ساقط کننده انسان و مایه هلاکت اخروى او است. «فأمّا من أعطى و اتّقى ... و أمّا من ... إذا تردّى»
۴ - سقوط و هلاکت ثروتمندان بخیل در دنیا و آخرت، گواه بى ثمر بودن ثروت و واهى بودن احساس بى نیازى آنان از پاداش هاى الهى است. «استغنى ... و ما یغنى عنه ماله إذا تردّى»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۱ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۵–۱۱ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۵–۱۱ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۵–۱۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۲۱ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بی تأثیری ثروت بخیلانبی تأثیری ثروت ثروت اندوزانحتمیت هلاکت بخیلانحتمیت هلاکت ثروت اندوزانهلاکت اخروی بخیلانهلاکت دنیوی بخیلانبی ارزشی ثروتآثار بی نیازی از پاداشهای خداآثار تکذیب وعده های خداعوامل هلاکت اخرویآثار ترک انفاقآثار بی تقواییآثار ثروت اندوزیزمینه هلاکتآثار بخل
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
- بخلورزی، از عوامل کیفر اخرتی و سقوط در جهنّم+۱ آیه
- وعدههای الهی (بعث، عقاب و ثواب) مورد تکذیب مکذبان قیامت+۴ آیه
- سقوط در اتش جهنّم و کارساز نبودن اموال دنیایی در انجا، پیامد تکذیب وعدههای الهی+۱ آیه
- حرمت بخلورزی و نکوهش شدید خداوند، از بخیلان+۶ آیه
- حرمت بخلورزی+۵ آیه
- حرمت تکذیب پاداشهای الهی+۳ آیه
- حرام بودن انباشتن و ثروت اندوزی با امساک از پرداخت واجبات مالی+۴ آیه
- مشروع بودن مالکیّت خصوصی+۱ آیه
- بخل ورزی، از عوامل کیفر و سقوط در عذاب+۲ آیه
- اعتماد به اموال خویش و احساس بی نیازی در برابر پاداشهای موعود خداوند، خصلتی نکوهیده+۱ آیه
- بیثمر بودن ثروت در نجات از هلاکت و سقوط، برخاسته از سلطه کامل خداوند بر دنیا و اخرت+۱ آیه
- کارساز نبودن ثروت بخیلان و زراندوزان، هنگام سقوط و هلاکتشان+۱ آیه
- گرفتار شدن مالاندوزان تکذیبگر پاداشهای الهی، به ایندهای سخت و راههایی ناهموار+۱ آیه
- خوی ثروتاندوزی و احساس بینیازی، زمینهساز هلاکت و بهره نبردن از مال و ثروت در اخرت+۲ آیه
- احساس بینیازی و غرور مالی، از عوامل مذمّت+۲ آیه
- وعدههای الهی به ثواب و عقاب مورد تکذیب مکذّبان+۳ آیه