آیه ۸ سوره لیل

سوره لیل(الليل)، آیه ۸ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۵

معنی کلمات و عبارات
«إسْتَغْنَی»: خود را بی‌نیاز دانست. مراد بی‌نیاز از خدا، و مدد و یاری دنیوی، و اجر و پاداش اخروی یزدان جهان است (نگا: عبس / .
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - دسته اى از مردم، از صرف اموال خود در موارد لازم، بخل ورزیده و همواره درصدد ثروت اندوزى و غنى ساختن خویش اند. «و أمّا من بخل و استغنى» «بخل»; یعنى، دور نگه داشتن اندوخته ها، از مصارفى که منع آنها از آن شایسته نیست (مفردات). ۲ - حالت بخلورزى و ثروت اندوزى، ناپسند و نقطه مقابل تقوا است. «فأمّا من أعطى و اتّقى ... و أمّا من بخل و استغنى» صاحب «العین» گفته است: فعل «استغنى»، به معناى «به ثروت رسید» است. براساس این معنا، «استغناء»; یعنى، ثروت اندوزى و باب استفعال بودن آن، بر مبالغه در ثروت مندى دلالت دارد. ۳ - اعتماد به اموال خویش و احساس بى نیازى در برابر پاداش هاى موعودِ خداوند، خصلتى نکوهیده است. «و صدّق بالحسنى ... فأمّا من ... استغنى» مراد از «استغنى» - به قرینه جمله «صدّق بالحسنى» در آیات پیشین - ممکن است استغناى از «حسنى» (پاداش هاى نیک خداوند) باشد. بیان فرجام دشوار (العسرى) براى صاحبان این خصلت ها (در آیات بعد) بیانگر نکوهش آن خصلت ها است. ۴ - احساس بى نیازى از پاداش هاى موعود خداوند، زمینه بخل ورزى و ترک انفاق «فأمّا من أعطى ... و أمّا من بخل و استغنى» در برداشت یاد شده، عطف «استغنى» بر «بخل»، عطف سبب بر مسبب دانسته شده است.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۱)
  • بخلورزی، باعث انکار پاداش الهی+۱ آیه
  • بخلورزی، زمینهساز گرفتار شدن به سختی+۱ آیه
  • رسیدن به بینیازی، هدف بخیلان از بخلورزی
  • بینیازیطلبی، مایه بخلورزی ادمی
  • بخلورزی، از عوامل کیفر اخرتی و سقوط در جهنّم+۱ آیه
  • احساس بینیازی از خداوند، زمینهساز گرفتاری به اتش دوزخ+۱ آیه
  • بخل و انفاق نکردن مال در راه خدا، از عوامل ابتلا به اتش دوزخ+۲ آیه
  • حرمت بخلورزی و نکوهش شدید خداوند، از بخیلان+۵ آیه
  • حرمت تکذیب قیامت+۴ آیه
  • حرمت تکذیب پاداشهای الهی+۳ آیه
  • حرام بودن انباشتن و ثروت اندوزی با امساک از پرداخت واجبات مالی+۵ آیه
  • بخلورزی، موجب گرفتاری انسان به سختیها+۲ آیه
  • بخل و امساک مال، پیامد شقاوت و تیره بختی انسان+۴ آیه
  • احساس بی نیازی از خدا، مایه شقاوت انسان+۱ آیه
  • بخل، از عوامل پیدایش شقاوت+۱ آیه
  • ثروت اندوزی، موجب شقاوت و تیره بختی انسان+۱ آیه
  • بخل ورزی، از عوامل کیفر و سقوط در عذاب+۲ آیه
  • رفتار و کردار ادمی، سازنده شخصیّت وی+۵ آیه
  • قسم خداوند به روز، درباره تفاوت فرجام انفاقگران با تقوا و بخیلان زراندوز+۴ آیه
  • قسم خداوند به شب، درباره تفاوت فرجام انفاقگران با تقوا و بخیلان زراندوز+۴ آیه
  • کافران، مردمی بخیل+۴ آیه
  • اعتماد به اموال خویش و احساس بی نیازی در برابر پاداشهای موعود خداوند، خصلتی نکوهیده+۱ آیه
  • کارساز نبودن ثروت بخیلان و زراندوزان، هنگام سقوط و هلاکتشان+۱ آیه
  • بخیلان و زراندوزان، تکذیبگر پاداش الهی+۱ آیه
  • سوگند خداوند در تاکید بر فرجام سخت بخیلان مالاندوز، به سیطره شب و جلوه روز+۳ آیه
  • گرفتار شدن مالاندوزان تکذیبگر پاداشهای الهی، به ایندهای سخت و راههایی ناهموار+۱ آیه
  • بخلورزی و ثروتاندوزی، حالتی در برابر و رویاروی پرهیزگاری+۱ آیه
  • بخلورزی و مالاندوزی حاصل از ان به همراه تکذیب پاداشهای الهی، زمینهساز تکذیب حکم انفاق و خودداری از صرف مال در راه تزکیه نفس+۲ آیه
  • خوی ثروتاندوزی و احساس بینیازی، زمینهساز هلاکت و بهره نبردن از مال و ثروت در اخرت+۲ آیه
  • احساس بینیازی و غرور مالی، از عوامل مذمّت+۲ آیه
  • بخلورزی و ترک انفاق، باعث سرزنش و مذمّت+۴ آیه
واژه‌ها