سوره مدثر(المدثر)، آیه ۳۷ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۶
لِمَن شَاءَ مِنكُمْ أَن يَتَقَدَّمَ أَوْ يَتَأَخَّرَ
برای کسانی از شما که میخواهند پیش افتند یا عقب بمانند [= بسوی هدایت و نیکی پیش روند یا نروند]!
معنی کلمات و عبارات
«أَن یَتَقَدَّمَ»: قدم پیش نهد به سوی خیرات و طاعات. «یَتَأَخَّرَ»: عقب بکشد از خیرات و طاعات، یا از بدیها و زشتیها. معنی دیگر آیه: برای کسانی که از شما میخواهند به سوی خیرات و طاعات پیش بروند، و از بدیها و زشتیها کنار بکشند.
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - انسان، موجودى است مختار و با اراده. «لمن شاء منکم أن یتقدّم أو یتأخّر»
جمله «لمن شاء...» خبر مقدم و عبارت «أن یتقدّم...» مبتداى مؤخر است. این مبتدا و خبر، جمله اى خبرى و در مقام انشا است; مانند «فمن شاء فلیؤمن و من شاء فلیکفر»، (کهف، آیه ۲۹). بر این اساس مفاد آیه شریفه چنین است: هر کس خواست، پیش تازد و هر کس خواست، واپس رود.
۲ - پیشرفت و تکامل معنوى یا سقوط و انحطاط انسان، در دست خود او است. «لمن شاء منکم أن یتقدّم أو یتأخّر»
۳ - «دین دارى»، موجب پیشرفت و تکامل و «بى دینى»، موجب انحطاط و سقوط است. «لمن شاء منکم أن یتقدّم أو یتأخّر»
مقصود از تقدم و تأخر در آیه شریفه - به قرینه نظیر آن در آیه ۱۹ از سوره قبل (إنّ هذه تذکرة فمن شاء اتّخذ إلى ربّه سبیلاً) - ممکن است سبقت در اتخاذ راه خدا و عقب افتادن با تخلّف از آن باشد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۸–۴۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۲–۵۶ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۳۲–۳۷ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۳۲–۳۷ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۳۲–۳۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۲–۵۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۷
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار بی دینیاراده انسانآثار دینداریآسیب شناسی شخصیتعوامل انحطاطویژگیهای انسانعوامل تکاملاختیار انسانعوامل گمراهی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱)
- سبقت در کار خیر، کاری اختیاری برای انسان+۱ آیه