سوره مزمل(المزمل)، آیه ۵ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۴
معنی کلمات و عبارات
«قَوْلاً ثَقِیلاً»: سخن سنگین. مراد قرآن است. سنگین، دو معنی دارد: الف - دارای رزانت لفظ و متانت معنی (نگا: قاسمی). ب - دارای تکالیف و وظائف و اوامر و نواهی سنگین بر دلها، و مشکل از نظر تبلیغ مقاصد و تبیین محتوا.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - قرآن، حاوى مطالب و مضامینى گران سنگ و ارائه دهنده تکالیفى گران بار براى بشر «إنّا سنلقى علیک قولاً ثقیلاً»
در این که مقصود از «قول» و ثقیل بودن آن چیست; مفسران چند احتمال بیان کرده اند. مهم ترین آنها، دو احتمال زیر است: ۱- قرآن کریم (نظر بیشتر مفسّران); سنگین بودن آن یا به لحاظ محتوا و مضامین و یا به لحاظ عمل و اجرا و یا هر دو است. ۲- مطلق سخن سنگین; ولى ممکن است مقصود، فرمان به تبلیغ علنى دین باشد; چون این آیات در مرحله آغازین بعثت (در مکه) نازل شده و در این مرحله، تبلیغ دین کارى بس دشوار و سنگین بوده است.
۲ - دریافت وحى (قرآن) و تبلیغ آن، امرى بس سنگین و گران بار براى پیامبر(ص) «إنّا سنلقى علیک قولاً ثقیلاً»
۳ - بالا بردن توان پیامبر(ص) براى به دوش گرفتن مسؤولیت سنگین و گران بار رسالت، فلسفه توصیه خداوند به آن حضرت مبنى بر شب زنده دارى و تلاوت قرآن «قم الّیل ... و رتّل القرءان ترتیلاً . إنّا سنلقى علیک قولاً ثقیلاً»
برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که جمله «إنّا سنلقى...» در مقام تعلیل براى «قم اللیل...» است; یعنى، به شب زنده دارى بپرداز; زیرا به زودى سخنى گران بار بر تو القا خواهیم کرد.
۴ - تأثیر شب زنده دارى و تلاوت قرآن، در بالا بردن توان انسان ها براى به دوش گرفتن مسؤولیتى سنگین (همچون تبلیغ دین و هدایت گمراهان) «قم الّیل ... و رتّل القرءان ترتیلاً . إنّا سنلقى علیک قولاً ثقیلاً»
۵ - لزوم خلوت با خدا و راز و نیاز به درگاه او و انس بیشتر با قرآن، براى رهبران و مبلغان دینى «قم الّیل ... و رتّل القرءان ترتیلاً . إنّا سنلقى علیک قولاً ثقیلاً»
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۵ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۱۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت تلاوت قرآن رهبراناهمیت تلاوت قرآن مبلغان دیناهمیت تهجد رهبراناهمیت تهجد مبلغان دیناهمیت مناجات رهبراناهمیت مناجات مبلغان دینزمینه تحمل مشکلات تبلیغزمینه تقویت محمدزمینه رسالت محمدزمینه مسؤولیت پذیریسنگینی تعالیم قرآنسنگینی دریافت وحیعظمت تعالیم قرآنفلسفه تلاوت قرآن محمدفلسفه تهجد محمدآثار تهجدآثار تلاوت قرآناهمیت قرآنوحی به محمد
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
- شبزندهداری، از عوامل مؤثّر در ایجاد روحیّه و پایداری در برابر مشکلات+۴ آیه
- مُلْقی
- دستور خداوند به عبادت شبانه و توجّه به خدا، در جهت پرورش و اماده شدن پیامبر(صلی الله علیه واله) برای دریافت قران+۵ آیه
- دستور نماز شب به پیامبر(صلی الله علیه واله) در جهت تربیت و اماده شدن ان حضرت برای دریافت قران+۴ آیه
- ترتیل قران در نیمه شب، فراهمکننده زمینه دریافت وحی الهی برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
- تاثیر تلاوت قران در بالا بردن توان انسانها برای بهدوش گرفتن مسیولیّتهای سنگین+۱ آیه
- دستور خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله) برای تهجّد و قیام در شب، به منظور مهیّا شدن جهت تلقّی وحی+۱ آیه
- تهجّد و شب زنده داری پیامبر(صلی الله علیه واله)، موجب سهل شدن رسالت ان حضرت+۵ آیه
- گفتگو با خدا در هنگام شبانه، سخنی محکم و استوار+۱ آیه
- عبادت و نیایش شبانه، زمینه ساز سخن استوار و ثابت+۵ آیه
- قران، حاوی مطالب و سخنان گران سنگ
- عبودیت محمد(صلی الله علیه واله) برای خدا، سبب کسب لیاقت برای نزول قران+۷ آیه
- قران، کتابی ثقیل و گرانسنگ
- قول، از اسما و صفات قران+۳ آیه
- ترتیل قران در نیمه شب، فراهم کننده زمینه دریافت وحی الهی برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- عبودیّت محمّد(صلی الله علیه واله) برای خدا، سبب کسب لیاقت، جهت نزول قران بر وی+۷ آیه
- دستور خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله برای تهجد و قیام در شب، به منظور مهیّا شدن، جهت دریافت وحی+۱ آیه
- خطاب خاص خدا به محمد صلی الله علیه و اله با مراد خاص (محمد صلی الله علیه و اله)+۱ آیه
- مخاطب قرار گرفتن محمد صلی الله علیه و اله به خطاب مهرجویانه، از سوی خداوند+۱ آیه
- دستور عبادت به پیامبر صلی الله علیه و اله برای پیروزی بر مشکلات رسالت+۱ آیه
- اقامه نماز از جانب پیامبر اسلام صلی الله علیه و اله زمینه تلقّی وحی از سوی پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- عظمت و سنگینی وحی برای پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- تکذیب نزول وحی، از سوی مشرکان مکه+۱ آیه
- تهجد و قیام شبانه پیامبر صلی الله علیه و اله زمینه ساز دریافت وحی+۱ آیه
- ترتیل قران در نیمه شب، فراهمکننده زمینه دریافت وحی الهی برای پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- تهجّد و عبادتهای شبانه پیامبر صلی الله علیه و اله زمینهساز نزول وحی بر ان حضرت+۱ آیه
- عظمت و گرانباری وحی و تعالیم ان