سوره مزمل(المزمل)، آیه ۱ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۴
معنی کلمات و عبارات
«الْمُزَّمِّلُ»: جامه به خود پیچیده. گویا پیغمبر اسلام در وقت نزول وحی اغلب با جامهای خود را میپوشاند. در اینجا پیغمبر گرامی با همان حالتی مخاطب قرار میگیرد که به هنگام وحی پیدا میکرد، و چنین ندائی هم برای ملاطفت با او است؛ نه معاتبت. اشارهای هم به این دارد که هر مؤمنی که در دل شبها جامه به خود پیچیده است، بلند شود و خودسازی کند و اندوختهای بیندوزد. صورت اصلی این واژه (مُتَزَمِّل) و از باب تفعّل است.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - نزول وحى بر پیامبر(ص)، به هنگامى که آن حضرت جامه اى به خود پیچیده بود. «یأیّها المزّمّل»
«تزمُّل» (مصدر «مزّمّل») به معناى پیچیدن جامه و پارچه اى بر خویشتن است.
۲ - نزول وحى بر پیامبر(ص)، به هنگام دل آزردگى و تألّمات روحى آن حضرت، در راستاى رسالت «یأیّها المزّمّل»
برداشت یاد شده از مجموع آنچه مفسران درباره شأن نزول این آیات ذکر کرده اند، استفاده مى شود; مثلاً پیامبر(ص) به وقت دریافت اولین وحى، احساس ناراحتى کرده، به حضرت خدیجه فرمود: مرا جامه اى بپوشان و یا آن حضرت به وقت شنیدن تهمت کهانت، جنون و سحر درباره خود، احساس ناراحتى کرده به استراحت پرداخت.
۳ - پیامبر(ص)، مورد لطف و عنایت ویژه خداوند «یأیّها المزّمّل»
خطاب به پیامبر(ص) در حال استراحت و جامه به خود پیچیده - به جاى خطاب با عنوان رسول و بنى - مى تواند گویاى حقیقت یاد شده باشد.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱–۵ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱–۵ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۱۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱
روایات و احادیث
۴ - «عن الکلبىّ عن أبى عبداللّه(ع) قال: قال لى: کم لمحمّد اسم فى القرآن؟ قال: قلت: إسمان أو ثلاث فقال: یا کلبىّ له عشرةُ أسماء ... و «یا أیّها المزّمّل»...; [منبع: بصائرالدرجات صفار، ص ۵۱۲، ح ۲۶; بحارالأنوار، ج ۱۶، ص ۱۰۱، ح ۳۹.] از کلبى روایت شده که گفت: امام صادق(ع) به من فرمود: براى محمد(ص) چند اسم در قرآن هست؟ گفتم دو یا سه اسم، فرمود: اى کلبى! براى آن حضرت ده اسم است...[و از جمله آن اسامى ]«...المزّمّل» است...».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۳)
- شبزندهداری، از عوامل مؤثّر در ایجاد روحیّه و پایداری در برابر مشکلات+۳ آیه
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۳ آیه
- دستور خداوند به عبادت شبانه و توجّه به خدا، در جهت پرورش و اماده شدن پیامبر(صلی الله علیه واله) برای دریافت قران+۵ آیه
- ماموریّت پیامبر(صلی الله علیه واله) برای تلاوت قران، همراه با ترتیل+۱ آیه
- ترتیل قران در نیمه شب، فراهمکننده زمینه دریافت وحی الهی برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
- ماموریّت پیامبر(صلی الله علیه واله) به قرایت قران، همراه با تانّی و تامّل در نماز+۲ آیه
- تلاوت قران در نماز شب، ماموریّت پیامبر(صلی الله علیه واله)از طرف خدا+۴ آیه
- وجوب نماز شب و تهجّد بر پیامبر(صلی الله علیه واله)، افزون بر واجبات دیگر+۶ آیه
- نماز شب، از مصادیق اشکار تهجّد+۱۰ آیه
- وجوب نماز شب و تهجّد بر پیامبر(صلی الله علیه واله) افزون بر واجبات دیگر+۶ آیه
- بهپاخواستن پیامبر(صلی الله علیه واله) در دو سوم یا نصف یا یک سوم از شب برای تهجّد، از وظایف او+۴ آیه
- مامور بودن پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) به تهجّد و نماز شب+۹ آیه
- بیدار شدن از خواب در دل شب برای تهجّد و قرایت قران، توصیه خداوند به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
- توصیه خداوند به خواب اندک محمّد(صلی الله علیه واله) در شب+۱ آیه
- تهجّد و شب زنده داری پیامبر(صلی الله علیه واله)، موجب سهل شدن رسالت ان حضرت+۵ آیه
- عبادت و نیایش شبانه، زمینه ساز سخن استوار و ثابت+۵ آیه
- اشتغالات روزانه، مانع عبادت کامل و پیراسته از کاستی+۲ آیه
- شب هنگام، زمانی مناسب برای عبادت و راز و نیاز به درگاه الهی+۹ آیه
- ماموریّت پیامبر(صلی الله علیه واله) برای قرایت قران، همراه با ترتیل+۱ آیه
- ترتیل قران در نیمه شب، فراهم کننده زمینه دریافت وحی الهی برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- نزول وحی بر پیامبر صلی الله علیه و اله در هنگام پیچیده بودن جامه بر ان حضرت+۱ آیه
- وجوب تهجّد و نماز شب بر محمّد صلی الله علیه و اله، از اختصاصات ان حضرت+۴ آیه
- سختی امر دعوت و تبلیغ پیامبراکرم صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- دستور خداوند به عبادت شبانه و توجّه به خدا، در راستای تربیت و اماده شدن محمّد صلی الله علیه و اله برای دریافت وحی+۱ آیه
- بیدار شدن از خواب در دل شب، برای تهجّد و قرایت قران، توصیه خدا به محمّد صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- وجوب تهجّد و نماز شب بر پیامبر صلی الله علیه و اله، افزون بر واجبات دیگر+۵ آیه
- محمد صلی الله علیه و اله مورد خطاب تکریمی خداوند با خطاب «یاایها المزمل»
- خطاب خاص خدا به محمد صلی الله علیه و اله با مراد خاص (محمد صلی الله علیه و اله)+۳ آیه
- مخاطب قرار گرفتن محمد صلی الله علیه و اله به خطاب مهرجویانه، از سوی خداوند+۴ آیه
- توصیه خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله برای خوابیدن کوتاه در شب و استفاده از فراغت روزانه برای خواب و استراحت+۲ آیه
- توصیه خداوند به خوابیدن کوتاه پیامبر صلی الله علیه و اله در شب+۱ آیه
- دستور عبادت به پیامبر صلی الله علیه و اله برای پیروزی بر مشکلات رسالت+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور عبادت شبانه، جهت اماده شدن برای دریافت قران+۱ آیه
- مجاز بودن پیامبر صلی الله علیه و اله به عبادت نیمی از شب یا بیشتر یا کاستن از نیمی از شب به مقدار کمی+۱ آیه
- رسول خدا صلی الله علیه و اله نیازمند خواب و استراحت+۲ آیه
- عظمت و سنگینی وحی برای پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
- ماموریّت پیامبر صلی الله علیه و اله برای قرایت قران در نمازهای شبانه خود، همراه با تامّل و تانّی در ان+۱ آیه
- مامور بودن پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله به تهجّد و نماز شب+۹ آیه
- وجوب شبزندهداری و نماز شب و تهجّد بر پیامبر صلی الله علیه و اله+۵ آیه
- مامور بودن پیامبراکرم صلی الله علیه و اله به تهجّد و نماز شب+۷ آیه
- تهجد و قیام شبانه پیامبر صلی الله علیه و اله زمینه ساز دریافت وحی+۱ آیه
- ترتیل قران در نیمه شب، فراهمکننده زمینه دریافت وحی الهی برای پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
- تهجّد و عبادتهای شبانه پیامبر صلی الله علیه و اله زمینهساز نزول وحی بر ان حضرت+۱ آیه