آیه ۳ سوره مسد

سوره مسد(المسد)، آیه ۳ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۳

سَيَصْلَى نَاراً ذَاتَ لَهَبٍ

و بزودی وارد آتشی شعله‌ور و پرلهیب می‌شود؛

معنی کلمات و عبارات
«سَیَصْلَی»: به آتش داخل خواهد شد و بدان خواهد سوخت (نگا: نساء / ، ابراهیم / ، إسراء / ). «ذَاتَ لَهَبٍ»: زبانه‌کش و مشتعل (نگا: مرسلات / ).
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

شأن نزول: شأن نزول آیات ۱ تا ۵

«شیخ طوسى» گویند: رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم مردم را جمع کرد و گفت: خداوند مرا به سوى شما عموماً و به سوى قریش خصوصاً مبعوث نموده است و اگر این بعثت مرا بپذیرید، مالک عرب و عجم شده و آن‌ها را به تصرف خویش خواهید درآورد، گفتند: بعثت تو براى چیست؟ گفت: براى آنست که به شما بگویم، بگوئید: لا اله الّا اللّه و انّى رسول اللّه، ابولهب که در آن میان بود. گفت: تبّا لهذا من دین اللّه، سپس این سوره نازل گردید.

صاحب مجمع البیان از سعید بن جبیر و او از ابن عباس نقل نماید که گفت: روزى پیامبر بالاى کوه صفا رفت و فرمود: یا صباحاه قریش به او روى آوردند. گفتند: چه شده است؟ فرمود: اگر به شما خبر بدهم که دشمن در صبح یا در شب در کمین شما است. از من باور می‌دارید یا نه؟ گفتند: بلى باور مى کنیم سپس فرمود: بدانید که من نذیر و ترساننده شما هستم از عذابى که به علت گمراهى و جهالت در جلو روى شما قرار گرفته است. ابولهب گفت: تبا لک، براى همین موضوع ما را به اینجا خوانده اى؟ طبرى صاحب جامع البیان از طریق اسرائیل از ابواسحق و او از مردى از همدان که به او یزید بن زید مى گفتند: روایت کند که زن ابولهب اغلب خار و خاشاک را جمع می‌کرد و جلو راه پیامبر مى گذاشت و راه را بر او مسدود مى ساخت چنان که ابن المنذر نیز در تفسیر خود از عکرمة مانند آن را روایت نموده است.

نکات آیه
۱ - ابولهب در آخرت، به آتش گرفتار شده و در آن باقى خواهد ماند. «سیصلى نارًا» «صلى النار»; یعنى، به سختى گرفتار حرارت آتش شد (قاموس). «صلاة» (ریشه «یصلى» در نظر زجّاج) در اصل بر ملازمت دلالت دارد (لسان العرب). بنابراین «یصلى النار»، بیانگر خلود است. ۲ - آتش دوزخ، داراى شعله اى عظیم و زبانه اى هولناک است. «نارًا ذات لهب» «لهب»; یعنى، زبانه آتش و یا شعله ور شدن آن هر گاه از دود خالى باشد (قاموس). نکره بودن «لهب»، بر عظمت و هولناکى آن دلالت دارد. ۳ - قیامت، نزدیک و گرفتارى ثروتمندان مخالف دین به آتش دوزخ، حتمى است. «سیصلى» حرف «سین» در «سیصلى» در تهدید به کار رفته و بر حتمى بودن دلالت دارد (کشاف). در تفاوت «سین» و «سوف» گفته شده است: «سین» بر استقبال نزدیک دلالت دارد. ۴ - ثروت و مقام، مانع گرفتارى به شعله هاى آتش جهنم نیست. «ما أغنى عنه ماله و ما کسب . سیصلى نارًا ذات لهب» ۵ - گرایش نیافتن ابولهب به اسلام تا آخر عمر، از پیشگویى هاى قرآن «سیصلى نارًا ذات لهب»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
  • زیانکاری ابولهب در دنیا و اخرت و بیاثر بودن امکانات مادّی وی در رهاییاش از خسارت+۲ آیه
  • خبر دادنِ خداوند از دوزخی شدن ابولهب و مردن وی بر کفر+۲ آیه
  • تهدید ابولهب از سوی خداوند مبنی بر افکندن وی در شعلههای سوزان دوزخ+۱ آیه
  • امّجمیل، مورد نکوهش خداوند+۲ آیه
  • عذاب امّجمیل با اتش شعلهور دوزخ در حال هیزمکشی و داشتن گردنبندی بافته شده از لیف خرما+۲ آیه
  • تهدید شدید ابولهب از جانب خداوند، به ورود در اتش دوزخ+۱ آیه
  • تهدید امّجمیل (همسر ابولهب) از ناحیه خدا، به ورود ذلّتبار در اتش دوزخ+۲ آیه
  • جهنّم، دارای شعلههای سوزان+۲ آیه
  • تهدید شدید خداوند به ابولهب، جهت هلاکت و ورود به اتش دوزخ+۱ آیه
  • ابولهب، گرفتار زبانههای هولناک اتش دوزخ+۱ آیه
  • ورود امّجمیل (همسر ابولهب) در اتش جهنّم، با افکنده شدن طنابی به گردن او+۲ آیه
  • نار (اتش) از نامهای جهنّم
  • اذیّت کردن پیامبر(صلی الله علیه واله)، حرام و گناهی بزرگ در پیشگاه خداوند+۷ آیه
  • درافتادن همسر ابولهب به اتش جهنّم، با ریسمانی بافته شده از الیاف خرما بر گردن وی+۳ آیه
  • بی اثر بودن امکانات مادّی ابولهب در رهایی وی از نابودی و کیفر+۲ آیه
  • گرفتار شدن امّ جمیل به عذاب شعلهور دوزخ، با اویزان بودن گردنبندی از لیف خرما بر گردن او+۲ آیه
  • ازار و ایذای محمّد صلی الله علیه و اله از جانب امّ جمیل (همسر ابولهب)+۲ آیه
  • دشمنی ابولهب با پیامبر صلی الله علیه و اله سبب دوزخی شدن وی+۱ آیه
  • گزارشهای غیبی از گذشته و اینده، جلوهای از اعجاز قران+۲ آیه
  • همسر ابولهب، امّجمیل، مورد نکوهش خداوند+۱ آیه
  • گرفتاری به هلاکت و دوزخ، فرجام نفرین خدا بر ابولهب+۲ آیه
واژه‌ها