سوره ناس(الناس)، آیه ۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۴
معنی کلمات و عبارات
«مَلِکِ»: صاحب. فرمانروا. عطف بیان، یا بدل، و یا صفت (رَبِّ) است (نگا: اعرابالقرآن درویش).
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - خداوند، زمام دار مردم و فرمان رواى آنان است. «ملک الناس»
«ملک»; یعنى، کسى که در شؤون مردم با امر و نهى خود، دخل و تصرف کند. این کلمه، ویژه اداره موجودات عاقل است. و از این جهت است که «ملک الناس» گفته مى شود; ولى «مَلِک الأشیاء» گفته نمى شود. (مفردات راغب)
۲ - خداوند، به دلیل حاکمیت و تسلّط بر مردم، بر محافظت آنان از خطرها و مهارکردن حوادث زیان بار، توانا است. «قل أعوذ بربّ الناس . ملک الناس»
۳ - خداوند، بر تربیت و تدبیر امور مردم، تسلّط کامل دارد. «بربّ الناس . ملک الناس»
ترتیب ذکرى دو وصف خداوند، ممکن است به نکته یادشده اشاره داشته باشد.
۴ - توصیف خداوند به فرمان رواى مردم، از آداب استعاذه به درگاه او است. «قل أعوذ بربّ الناس . ملک الناس»
۵ - مردم، باید تنها به فرمان خداوند گردن نهاده، فرمان روایى او را پذیرا باشند. «ملک الناس»
توصیف خداوند به فرمان رواى مردم، بیانگر این حقیقت است که فرمان رواى حقیقى، او است و مردم نباید مطیع کسى جز او باشند.
۶ - توجّه به حاکمیت فرمان هاى الهى بر انسان، برانگیزاننده او به پناه بردن به خداوند و اطمینان بخش و دلگرم کننده پناه آورندگان است. «قل أعوذ ... ملک الناس»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
ایمان به سلطه خداتکلیف عمومیذکر سلطه خدا در استعاذهاطمینان پناهندگان به خداآداب استعاذهعوامل استعاذه به خداسلطه خدازمینه اطمینانایمان به حاکمیت خداآثار ذکر حاکمیت خدامدبر انسان هامربی انسان هاتدبیر خداحاکمیت خداعوامل انگیزشقدرت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰)
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به استعاذه به ربوبیّت، سلطنت و الوهیّت خدا، از شرور وسوسهگران جنّ و انس+۵ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به پناهجویی به خدا، از وسوسههای شیطان+۹ آیه
- تربیت انسانها، از جانب خداوند+۲ آیه
- خداوند، اموزنده استعاذه به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۰ آیه
- توجّه به حاکمیّت خدا، برانگیزاننده انسان به پناه بردن او، از شرّ وسوسه های شیاطین انس و جن+۳ آیه
- استعاذه به ربوبیّت پروردگار، موجب مصونیّت از اصابت شرور به ادمی+۱۰ آیه
- پناه بردن به خدا، سبب ایمنی و رهایی از وسوسه های شیطان+۹ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به پناه بردن به خدا، از شرّ وسوسه های شیاطین انس+۵ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به پناه بردن به خدا، از شرّ وسوسه های شیاطین جنّی+۵ آیه
- مَلِک/ اسماوصفات+۴ آیه