آیه ۳ سوره فلق

سوره فلق(الفلق)، آیه ۳ · جزء ۳۰ · صفحه ۶۰۴

معنی کلمات و عبارات
«غَاسِقٍ»: شب تاریک (نگا: روح‌البیان). «وَقَبَ»: فرا رسید و فرا پوشید.
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - پناه بردن به خداوند از شرور شبانه، به ویژه زمان تاریکى مطلق آن، توصیه الهى به پیامبر(ص) «قل أعوذ ... و من شرّ غاسق إذا وقب» «غَسَق»; یعنى، آغاز تاریکى شب (صحاح) و «وقوب» (مصدر «وقب»)، به معناى داخل شدن در همه چیز است (لسان العرب). مراد از «غاسق إذا وقب»، شب است; زمانى که در همه چیز وارد شده و آن را تاریک سازد (لسان العرب به نقل از فراء). کلمه «غاسق» با فعل «غَسَقَ» (جریان یافت)، از یک ریشه و نشانگر پخش شدن شب بر موجودات است. اسناد شرّ به شب به جهت مناسب تر بودن آن از روز، براى جریان شرور است. ۲ - خداوند، بر حفاظت انسان از مخفى ترین خطرها، توانا است. «و من شرّ غاسق إذا وقب» ۳ - قدرت خداوند بر شکافتن تاریکى شب به وسیله سپیده صبح، دلیل توانمندى او بر خنثى ساختن تهدیدهاى پوشیده و توطئه هاى سرّى و شبانه دشمن «قل أعوذ بربّ الفلق ... و من شرّ غاسق إذا وقب» آیات بعد، قرینه بر این است که مراد از خطرهاى شبانه، برنامه ریزى هاى کاملاً محرمانه دشمن در شب است. ۴ - پیامبر(ص)، مورد تهدید دسیسه ها و نیرنگ هاى فوق سرّى دشمن «قل ... و من شرّ غاسق إذا وقب»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۵ - «عن أبى هریرة عن النبىّ(ص) فى قوله «و من شرّ غاسق إذا وقب» قال: النجم هو الغاسق و هو الثریا; [منبع: الدرالمنثور، ج ۸ ، ص ۶۸۹ .] ابوهریره از پیامبر(ص)، درباره سخن خداوند «و من شرّ غاسق إذا وقب» روایت کرده که فرمود: ستاره «نجم» (پروین)، همان چیزى است که «غاسق» است [یعنى، هنگام تاریکى شدید شب، رؤیت مى شود] و [نام دیگر] آن ثریا است». ۶ - «عن علىّ(ع) انّه قال: «الغاسق إذا وقب» هو اللیل إذا أدبر; [منبع: تفسیر برهان، ج ۴، ص ۵۲۸، ح ۶ .] از امام على(ع) روایت شده که درباره «الغاسق إذا وقب» فرمود: یعنى، شب زمانى که پشت کند و برود».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
  • لزوم پناه بردن به خدا از شرور شب تاریک+۱ آیه
  • استعاذه به خدا، سبب ایمنی از شرور+۶ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله)، موظّف به استعاذه به پروردگار، از شرور پدیدهها، شب تاریک، جادوگران و حسد حسودان+۴ آیه
  • فرمان خداوند به استعاذه محمّد(صلی الله علیه واله) از شرور شب تاریک+۱ آیه
  • خداوند، اموزنده استعاذه به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۰ آیه
  • رجحان پناه بردن به خدا، از شرور و شب تاریک+۴ آیه
  • پناه بردن به خدا، از شرور تاریکیهای اوّل شب
  • لزوم پناه بردن به خدا، از شرور تاریکیهای شب+۱ آیه
  • توانایی خداوند بر حفاظت از انسانها، از مخفی ترین شرور شبانه+۲ آیه
  • لزوم پناه بردن به خدا، از شرور شب تاریک+۱ آیه
  • شب تاریک، زمانی مناسب برای ظهور عوامل شرّ و اجرای نقشه های پلید
  • استعاذه به ربوبیّت پروردگار، موجب مصونیّت از اصابت شرور به ادمی+۱۰ آیه
  • توصیه خدا به پیامبر(صلی الله علیه واله) برای استعاذه و پناه بردن به پروردگارِ صبح، از هر شرّ و بدی+۴ آیه
  • لزوم استعاذه به پروردگارِ صبح، جهت در امان ماندن از شرور و بدیهای پنهان+۴ آیه
  • استعاذه به پروردگار صبح، نجات بخش ادمی از هر شرّ و بدی+۴ آیه
  • برطرف شدن تاریکی شب و شکافتن ان با طلوع صبح به تدبیر خداوند، دلیل توانمندی او بر نجات انسان از حوادث+۴ آیه
  • برطرف شدن تاریکی شب و شکافتن ان با طلوع صبح به تدبیر خداوند، دلیل توانمندی او بر نجات انسان از حوادث+۴ آیه
  • پناه بردن به خداوند، از شرور تاریکی و ظلمت شبانه+۱ آیه
  • تاریکی شب، از زمینه های استعاذه و پناهندگی به خدا+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله مامور پناه بردن به خدا، از شرّ افریدگان+۱ آیه
  • پیامبراکرم صلی الله علیه و اله مورد تهدید دسیسهها و نیرنگهای پنهانی دشمن+۴ آیه
واژه‌ها