سوره نجم(النجم)، آیه ۲۱ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۲۶
أَلَكُمُ الذَّكَرُ وَلَهُ الْأُنثَىٰ
آیا سهم شما پسر است و سهم او دختر؟! (در حالی که بزعم شما دختران کم ارزشترند!)
معنی کلمات و عبارات
«أَلَکُمُ الذَّکَرُ ...»: عربها فرشتگان را مؤنث و دختر خدا میدانستند (نگا: آیه ). همچنین بتهای خود را با اسمهای مؤنث نامگذاری مینمودند و انباز خداوند میشمردند!
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - مشرکان صدراسلام، به خاطر اعتقادشان به دختر داشتن خداوند - به رغم امتیاز و برترى پسر در نزد ایشان - مورد توبیخ و سرزنش الهى «ألکم الذّکر و له الأُنثى»
۲ - مزیت پسران بر دختران، از عقاید عرب جاهلى «ألکم الذّکر و له الأُنثى»
۳ - اعراب جاهلى، معتقد به دختر بودن فرشتگان «أفریتم اللّ-ت و العزّى ... ألکم الذّکر و له الأُنثى»
از ارتباط میان آیات، مى توان استفاده کرد که مشرکان، فرشتگان را دختران خدا و بت ها را مظهرى براى آنها مى پنداشتند. بدین جهت اسامى مؤنث براى بت ها، (لات و...) برمى گزیدند.
۴ - مشرکان، گرفتار تناقض در عقاید وباورهاى خویش «ألکم الذّکر و له الأُنثى»
مشرکان، از سویى خداوندگارى خدا را پذیرفته بودند و از سوى دیگر - با آن که مرد را بر زن برتر مى دانستند - فرشتگان را دختران خدا مى پنداشتند; اما براى خویش فقط پسر مى خواستند.
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تناقض گویی مشرکانجنسیت ملائکهارزش دختربرتری پسرعقیده به انوثت ملائکهانتساب دختر به خداسرزنش مشرکان صدراسلامعقیده مشرکان جاهلیتعقیده مشرکان صدراسلامعقیده مشرکانسرزنشهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۷)
- احتجاج خدا در برابر مشرکان به نداشتن هیچ دلیلی بر پیروی از گمان و هواهای نفسانی خود در پرستش بتها+۴ آیه
- دعوت از عقل و وجدان برای داوری، با طرح پرسش، از شیوههای احتجاج+۷ آیه
- درک نادرست از ربوبیّت خدا بر جهان هستی، زمینه شرک و بتپرستی+۲ آیه
- اطاعت از هوای نفس، خاستگاه شرک و بتپرستی+۳ آیه
- بتهای لات و عزّی و منات، دختران خداوند در پندار باطل مشرکان عصر جاهلیّت+۴ آیه
- ترجیح پسر بر دختر، از دیدگاه مردم جاهلی+۱۱ آیه
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۸ آیه
- تبعیض بین فرزند پسر و دختر و برتر دانستن پسر در جاهلیّت+۸ آیه
- اعتقاد مشرکان دوران جاهلیّت، به دختر بودن فرشتگان+۷ آیه
- تفاوت قایل شدن بین دختران و پسران با برتری دادن پسران بر انان از سوی مشرکان جاهلی+۵ آیه
- انتساب دختر به خداوند، از عقاید مشرکان عصر جاهلیّت+۸ آیه
- اعتقاد مشرکان دوران جاهلیّت، به دختر داشتن خداوند+۱۰ آیه
- بتهای لات و عزّی و منات، دختران خداوند در پندار باطل مشرکان عصر جاهلیّت+۴ آیه
- جهل به اوصاف و ویژگیهای معبود راستین، از عوامل گرایش به بتپرستی+۲ آیه
- انتساب دختر داشتن به خداوند، از عقاید مشرکان صدر اسلام+۱۰ آیه
- ظالمانه بودن انتساب دختر به خداوند+۱ آیه
- برگزیدن نامهای زنانه برای فرشتگان، نمودی از باور مشرکان، به دختر بودن فرشتگان برای خداوند+۱ آیه
- دختر بودن ملایکه، از اعتقادات مشرکان عصر جاهلی+۶ آیه
- برگزیدن نامهای زنانه برای فرشتگان، نمودی از باور مشرکان، به دختر بودن فرشتگان برای خداوند+۱ آیه
- انتخاب فرشته در جایگاه دختر خدا و اختصاص پسران به مشرکان، پرسش انکاری خدا از انان+۱ آیه
- انتخاب فرشته با عنوان دختر خدا و اختصاص پسران به مشرکان، پرسش انکاری خدا از انان+۱ آیه
- شرکورزی، زاییده جهل و نااگاهی انسان+۹ آیه
- مشرکان، علاقه مند به فرزندان پسر و بیزار از دختران خویش+۱۰ آیه
- دعوت شدن مشرکان به توحید+۴ آیه
- گزینش معبودان باطل از سوی مشرکان، موجب نکوهش و سرزنش انان از جانب خدا
- مشرکان، گرفتار عُجب و خودبینی، بر اثر هواپرستی و باورهای خرافی+۱ آیه
- عقیده مشرکان به دختر بودن ملایکه و فرزند بودن انان برای خدا+۱۲ آیه
- بت عزّی، در ظنّ و گمان مشرکان عصر جاهلی، از دختران خداوند+۳ آیه
- دختر خدا دانستن بت عزّی از جانب مشرکان، به رغم بیان حقیقت از سوی خداوند نشیت گرفته از گمان و هواپرستی انان+۳ آیه
- بت لات، در گمان مشرکان عصر جاهلی، از دختران خداوند+۲ آیه
- دختر خدا دانستن بت لات از ناحیه مشرکان، به رغم بیان حقیقت از سوی خداوند، نشیت گرفته از حدس و گمان انان+۲ آیه
- بت منات، در ظن و گمان مشرکان عصر جاهلی، از دختران خداوند+۳ آیه
- پیروی از ظنّ و گمان نسبت به منات، با وضوح حقیقت، امری شایسته سرزنش+۳ آیه
- بتهای لات، عزّی و منات، دختران خداوند، در پندار باطل مردم عصر جاهلیّت+۴ آیه
- بت عزّی در ظنّ و گمان مشرکان عصر جاهلی، از دختران خداوند+۳ آیه
- دختر خدا دانستن بت عزّی از جانب مشرکان، به رغم بیان حقیقت از سوی خداوند، نشیت گرفته از گمان و هواپرستی انان+۳ آیه
- بت لات در گمان مشرکان عصر جاهلی، از دختران خداوند+۳ آیه
- دختر خدا دانستن بت لات از ناحیه مشرکان، به رغم بیان حقیقت از سوی خداوند، نشیت گرفته از حدس و گمان انان+۳ آیه
- بت منات در ظنّ و گمان مشرکان عصر جاهلی، از دختران خداوند+۳ آیه
- بی عدالتی مشرکان، در برگزیدن دختر برای خدا و پسر برای خود+۱ آیه
- اعتراض خداوند به تعبیر ناعادلانه مشرکان، در برگزیدن دختر برای خدا و پسر برای خود+۱ آیه
- اعتقاد جاهلانه مشرکان عرب عصر بعثت، به وجود فرزند برای خداوند+۸ آیه
- مشرکان عرب در جاهلیّت، معتقد به وجود دخترانی برای خداوند+۴ آیه
- مشرکان عرب در جاهلیّت، مورد توبیخ خداوند، به سبب اعتقاد به وجود دخترانی برای خداوند+۵ آیه
- خداوند، منزّه از اعتقادات شرک الود عرب جاهلی+۴ آیه
- قرار دادن دختر برای خدا و پسر برای خود، از سوی عرب مشرک دوره جاهلی+۷ آیه
- نامگذاری بتها به اسمهای مؤنّث، همچون عزّی، برخاسته از اعتقاد عرب جاهلی+۲ آیه
- انتساب فرشتگان با عنوان دختران خدا، از عقاید مشرکان جاهلی+۱۱ آیه
- لات، مظهری برای دختران خدا به نام فرشتگان، در پندار مشرکان عرب+۱ آیه
- توبیخ مشرکان صدر اسلام از سوی خداوند، به علت اعتقادشان به دختر داشتن خدا، به رغم برتری پسر (مرد) در نزد ایشان
- برتری جنس مرد بر جنس زن، از دیدگاه مشرکان جاهلیت+۵ آیه
- تفاوت جنس مرد با جنس زن، در دیدگاه مشرکان عرب جاهلی+۷ آیه
- فرشتگان را دختر خدا دانستن، از افتراهای مشرکان در باره فرشتگان+۱۲ آیه
- نامگذاری بت منات به اسم مؤنّث، برخاسته از اعتقاد عرب جاهلی+۱ آیه
- نامگذاری بتها در عصر جاهلیّت از سوی مشرکان ان عصر به نام دختران خدا، بدون هیچ حجّت و برهان+۲ آیه
- نامگذاری بتها در عصر جاهلیّت به نام دختران خدا، برخاسته از گمان و هوای نفس مشرکان ان عصر+۲ آیه
- نامگذاری فرشتگان به نام دختران خدا، فاقد پشتوانه علمی، و برخاسته از ظنّ و گمان+۳ آیه