سوره نحل(النحل)، آیه ۱۲۱ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۸۱
شَاكِرًا لِّأَنْعُمِهِ اجْتَبَاهُ وَهَدَاهُ إِلَىٰ صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ
شکرگزار نعمتهای پروردگار بود؛ خدا او را برگزید؛ و به راهی راست هدایت نمود!
معنی کلمات و عبارات
«شَاکِراً»: خبر چهارم (کانَ) است. «إِجْتَبَاهُ»: او را برای رسالت آسمانی برگزید و وی را به دوستی گرفت (نگا: نساء / .
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱- شکرگزارى در برابر نعمتهاى الهى، از اوصاف و ویژگیهاى حضرت ابراهیم(ع) «إن إبرهیم کان ... شاکرًا لأنعمه»
۲- حضرت ابراهیم(ع) برگزیده خدا بود. «إن إبرهیم ... اجتبه»
۳- نقش عمده روحیه گوش به فرمان خدا بودن، حق گرایى، دورى از شرک و شکرگزارى حضرت ابراهیم(ع)، در گزینش وى از سوى خدا «إن إبرهیم کان أُمّة قانتًا لله حنیفًا و لم یک من المشرکین . شاکرًا لأنعمه اجتبه»
خداوند، پس از بیان چهار صفت اکتسابى براى حضرت ابراهیم(ع)، مسأله انتخاب و برگزیده بودن او را مطرح ساخت. از ارتباط میان این دو کلام، استفاده مى شود که کسب اوصاف معنوى و فضایل اخلاقى، در گزینش حضرت ابراهیم(ع) تأثیر مهمى داشته است.
۴- خداوند، حضرت ابراهیم(ع) را به «صراط مستقیم» هدایت کرد. «هده إلى صرط مستقیم»
۵- نقش عمده روحیه تسلیم در برابر خدا، حق گرایى، دورى از شرک و شکرگزارى حضرت ابراهیم(ع) در هدایت شدنش به «صراط مستقیم» «إن إبرهیم کان أُمّة قانتًا لله حنیفًا و لم یک من المشرکین . شاکرًا لأنعمه اجتبه و هده إلى صرط مستقیم»
۶- انسان، نیازمند به هدایت الهى در راهیابى به «صراط مستقیم» «هده إلى صرط مستقیم»
۷- شخصیت معنوى و فضایل شخصى انسانها، ملاک گزینش آنان از سوى خدا «إن إبرهیم کان أُمّة قانتًا لله حنیفًا و لم یک من المشرکین . شاکرًا لأنعمه اجتبه»
۸- کسب فضایل معنوى و کوشش خودِ انسان، مؤثر در توفیق یافتن او بر بودن در «صراط مستقیم» «إن إبرهیم کان أُمّة قانتًا لله حنیفًا ... هده إلى صرط مستقیم»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
شکرگزاری ابراهیمعوامل مؤثر در توفیقاتعوامل هدایت ابراهیمملاک برگزیدگینقش شخصیت انسان هاعوامل برگزیدگی ابراهیمآثار تحصیل ارزشهاآثار حق گرایی ابراهیمآثار شکرگزاری ابراهیمعوامل هدایت به صراط مستقیمآثار انقیاد ابراهیمبرگزیدگان خداآثار شرک ستیزی ابراهیمبرگزیدگی ابراهیمهدایت ابراهیمصفات ابراهیممهتدیننیاز به هدایتمقامات ابراهیمهدایت به صراط مستقیمفضایل ابراهیمهدایتهای خداشکر نعمتنیازهای معنوی انسانآثار عمل
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۱)
- ابراهیم(علیه السلام)، از برگزیدگان در دنیا و شایستگان عالم اخرت+۴ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، مشمول هدایت خاصّ الهی+۳ آیه
- برخورداری ابراهیم(علیه السلام) از انواع نعمتها از سوی خدا+۴ آیه
- برگزیدگی ابراهیم(علیه السلام) از طرف خدا+۶ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، شکرگزار نعمتهای الهی+۱ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، بنده برگزیده خدا+۷ آیه
- اطاعت خاضعانه ابراهیم(علیه السلام) ملاک برگزیدگی وی از جانب خداوند+۳ آیه
- شکرگزاری ابراهیم(علیه السلام) از نعمتهای خداوند، ملاک برگزیدگی وی+۱ آیه
- توحید و یکتاپرستی ابراهیم(علیه السلام) ملاک برگزیده شدن وی از طرف خداوند+۱ آیه
- اطاعت خاضعانه ابراهیم(علیه السلام) ملاک برگزیدگی وی از جانب خداوند+۳ آیه
- توحید و یکتاپرستی ابراهیم(علیه السلام)، معیار برگزیده شدن وی از ناحیه خداوند+۱ آیه
- شکرگزاری ابراهیم(علیه السلام) از نعمتهای خداوند، ملاک برگزیدگی وی+۱ آیه
- خداوند، منشا پاداش در دنیا+۴ آیه
- شکر ابراهیم(علیه السلام) موجب برخورداری وی از مقام برگزیدگی و هدایت الهی+۱ آیه
- هدایت به راه مستقیم، از اثار تسلیم در برابر خداوند+۳ آیه
- هدایت انسان، در پرتو توفیقات الهی:[8]+۴ آیه
- نقش فضایل معنوی ابراهیم(علیه السلام)، در توفیق وی، برای وصول به صراط مستقیم+۱ آیه
- شکر نعمت، مایه برخورداری از حسنات و نیکیها در دنیا+۱ آیه
- هدایت یافتن ابراهیم(علیه السلام)، به صراط مستقیم و دین الهی+۱ آیه
- شکرگزاری ابراهیم(علیه السلام) در برابر نعمتهای الهی، زمینه برگزیدگی وی از سوی خداوند+۱ آیه
- سپاسگزاری در برابر نعمتهای خدا، مایه قرار گرفتن در زمره صالحان+۱ آیه
- شکرگزاری ادمی در برابر نعمتهای خدا، سبب برخورداری از نیکیهای دنیایی+۱ آیه
- شکرگزاری ابراهیم(علیه السلام) در برابر نعمتهای خداوند، مایه راهیابی وی به صراط مستقیم+۱ آیه
- نعمتهای الهی، شایسته شکر و سپاس به درگاه او
- شکرگزاری به درگاه الهی، عامل بهره مند شدن از پاداش خداوند+۳ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، شکرگزار نعمتهای الهی+۱ آیه
- تشبیه دین حق، به صراط مستقیم+۷ آیه
- بهره مندی سالکان و ره یافتگان به صراط مستقیم، از هدایتی ویژه+۱۰ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، انسانی متعادل و سالک صراط مستقیم+۶ آیه
- کوشش انسان در کسب فضایل معنوی، مؤثّر بر توفیق سلوک و ماندن در صراط مستقیم+۱ آیه
- دست یافتن به صراط مستقیم، نشان دهنده بهره مندی از هدایت ویژه خدا+۱۰ آیه
- نقش روحیّه تسلیم در برابر خدا در هدایت شدن به صراط مستقیم+۳ آیه
- حق گرایی، از عوامل رهنمون شدن به صراط مستقیم+۱ آیه
- شکرگزاری در برابر نعمتهای خداوند، از عوامل هدایت شدن به صراط مستقیم
- خداوند، منشا هدایت به صراط مستقیم+۱۲ آیه
- شکر نعمتهای الهی، از عوامل مدح و ستایش+۲ آیه
- تسلیم شدن در برابر خداوند، زمینه نیل به هدایت الهی+۲ آیه
- توحید و اجتناب از شرک، زمینه برخورداری از هدایت به صراط مستقیم+۱ آیه
- شکرگذاری به درگاه الهی، زمینه برخورداری از هدایت الهی
- روحیه تسلیم در برابر خدا، حق گرایی، دوری از شرک و شکر گزاری حضرت ابراهیم علیه السلام دارای نقشی مهم، در هدایت وی به صراط مستقیم+۱ آیه
- هدایتیافتگی ابراهیم علیه السلام به صراط مستقیم، بر اثر برخورداری از روحیّه تسلیم در برابر خدا، حقگرایی، دوری از شرک و شکرگزاری+۱ آیه