آیه ۱۲۳ سوره نحل

سوره نحل(النحل)، آیه ۱۲۳ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۸۱

ثُمَّ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ أَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ

سپس به تو وحی فرستادیم که از آیین ابراهیم -که ایمانی خالص داشت و از مشرکان نبود- پیروی کن!

معنی کلمات و عبارات
«مِلَّةَ»: دین. آئین.
نزول
نکات آیه
۱- پیامبر(ص)، مأمور پیروى از آیین ابراهیم(ع) گردید. «ثمّ أوحینا إلیک أن اتّبع ملّة إبرهیم» ۲- لزوم پیروى از حضرت ابراهیم(ع)، در اجتناب از هرگونه انحراف و شرک «ثمّ أوحینا إلیک أن اتّبع ملّة إبرهیم» ۳- پیامبر(ص)، از آیین ابراهیم(ع) توسط وحى آگاه گردید. «ثمّ أوحینا إلیک أن اتّبع ملّة إبرهیم حنیفًا» برداشت فوق، مبتنى بر این نکته است که جمله «أن اتّبع ...» جمله تفسیریه باشد; یعنى، ما به تو وحى کردیم و محتواى وحى ما، همان آیین ابراهیم(ع) است. ۴- اسلام، آیینى ابراهیمى و مطابق و هماهنگ با معارف و تعالیم حضرت ابراهیم(ع) است. «اتّبع ملّة إبرهیم حنیفًا» ۵- موحد بودن ابراهیم(ع) و مبرّا بودنش از هرگونه کجى و افراط و تفریط، فلسفه و حکمت پیروى پیامبراسلام(ص) از آن حضرت «اتّبع ملّة إبرهیم حنیفًا» «حنیفاً» که حال براى «إبراهیم» است، به منزله تعلیل براى امر به متابعت است; یعنى، از آیین ابراهیم(ع) پیروى کن; چون او «حنیف» بوده است. ۶- ابراهیم(ع)، شخصیتى حق گرا و مبرّا از شرک و جدا از مرام مشرکان در همه عمر خویش «ملّة إبرهیم حنیفًا و ما کان من المشرکین» ۷- اعتقاد به مرام ابراهیمى(ع)، ناسازگار با هرگونه شرک به خدا «ملّة إبرهیم حنیفًا و ما کان من المشرکین» برداشت فوق، با توجه به این نکته است که عبارت «ما کان من المشرکین» تعریضى باشد به مشرکان مکه که از یک سو به حضرت ابراهیم(ع)، بنیان گذار کعبه، ارج مى نهادند، ولى از سوى دیگر شرک مىورزیدند. ۸- داشتن اندیشه و آیین درست و بى انحراف (توحیدى)، ویژگى اصلى و برجسته حضرت ابراهیم(ع) بود. «ملّة إبرهیم حنیفًا و ما کان من المشرکین» از اینکه خداوند از میان اوصاف چهارگانه اى که براى ابراهیم(ع) در آیات پیش بیان داشت، وصف «حنیف» را ملاک پیروى پیامبر(ص) از ایشان قرار داد، برداشت فوق به دست مى آید. ۹- اندیشه و مرام درست و بى انحراف، ملاک ارزشمندى انسانهاست. «اتّبع ملّة إبرهیم حنیفًا و ما کان من المشرکین» ۱۰- پیروى از مرام حنیف (معتدل و بى انحراف) ابراهیمى، دربردارنده نیکیهاى دنیوى و صلاح اخروى «و ءاتینه فى الدنیا حسنة و إنه فى الأخرة لمن الصلحین ... اتّبع ملّة إبرهیم حنیفًا»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۹)
  • موظّف بودن پیامبر(صلی الله علیه واله) به اعلان ایمان به دین ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
  • دستور خداوند به پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله) مبنی بر پیروی از دین ابراهیم(علیه السلام)در دعوت به توحید
  • لزوم پیروی پیامبراسلام(صلی الله علیه واله) از دین ابراهیم(علیه السلام)به فرمان خدا+۲ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام) در خطّ مستقیم توحید و به دور از گمراهی+۷ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام)، دارای دین و ایینی مستقیم و مصون از گمراهی+۳ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام)، شخصیّتی موحّد و مبرّا از شرک+۵ آیه
  • هماهنگی میان ایین ابراهیم(علیه السلام) و دین اسلام+۸ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام) انسانی متعادل و به دور از هرگونه انحراف و گرایش به باطل+۵ آیه
  • موحّد، و مبرّا بودن ابراهیم(علیه السلام) از هرگونه کجی و افراط و تفریط، فلسفه امر خداوند به پیروی پیامبر(صلی الله علیه واله) از ایین او
  • ایین ابراهیم(علیه السلام)، ایینی معتدل و به دور از افراط و تفریط+۵ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام)، تسلیم خداوند+۶ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام) شخصیّتی موحّد و مبرّا از شرک+۵ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام)، از موحّدان+۷ آیه
  • وجوب اطاعت از دین ابراهیم(علیه السلام)+۲ آیه
  • پیروی از ایین ابراهیم(علیه السلام) امری واجب بر پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • بهره گیری از حکمت در تبلیغ دین، روش ابراهیمی+۱ آیه
  • پیروی از دین ابراهیم(علیه السلام)، پیراسته از هرگونه انحراف و شرک+۳ آیه
  • دعوت خداوند، به پیروی از دین حنیف+۷ آیه
  • دین حنیف، مبرّا از شرک+۶ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام)، از پیامبران صاحب شریعت+۸ آیه
  • وحی، راه شناخت حقایق و معارف الهی
  • صالح بودن ابراهیم(علیه السلام)، از دلایل لزوم پیروی از ایین او+۳ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام)، انسانی متعادل و سالک صراط مستقیم+۸ آیه
  • دین ابراهیم(علیه السلام) صراط مستقیم خدا و بدون هیچ انحرافی+۳ آیه
  • ابراهیم علیه السلام، دارای پیروانی چون پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • لزوم پیروی از دین ابراهیم علیه السلام، برای پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • «اتّبِع»
  • خطاب خاص با مراد عام به محمد صلی الله علیه و اله از سوی خداوند+۲ آیه
  • اگاهی پیامبر صلی الله علیه و اله از ایین ابراهیم علیه السلام به واسطه وحی
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به اعلام پیروی خویش از دعوت توحیدی ابراهیم علیه السلام
  • پیامبراکرم صلی الله علیه و اله موظّف به اعلام ایمان خویش به دین ابراهیم علیه السلام+۱ آیه
  • موّحد بودن ابراهیم علیه السلام و مبّرا بودنش از هر گونه کجی، افراط و تفریط، فلسفه ماموریّت یافتن پیامبر صلی الله علیه و اله به پیروی از ان حضرت+۱ آیه
  • اگاهی پیامبر صلی الله علیه و اله از ایین ابراهیم علیه السلام، از راه وحی
  • پیامبراکرم صلی الله علیه و اله، دریافتکننده وحی خداوندی
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، موظف به پیروی از دین ابراهیم علیه السلام
  • وجوب اطاعت از دین ابراهیم علیه السلام+۲ آیه
  • توصیه شدن پیامبر صلی الله علیه و اله به پیروی از دین ابراهیم علیه السلام فرمانی وحی شده از جانب خداوند
  • پیامبر صلی الله علیه و اله دریافت کننده وحی الهی+۱ آیه
  • خداوند، مبدا و منشا وحی+۱ آیه
واژه‌ها