سوره نحل(النحل)، آیه ۱۲۴ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۸۱
إِنَّمَا جُعِلَ السَّبْتُ عَلَى الَّذِينَ اخْتَلَفُوا فِيهِ وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كَانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ
(تحریمهای) روز شنبه (برای یهود) فقط بعنوان یک مجازات بود، که در آن هم اختلاف کردند؛ و پروردگارت روز قیامت، در آنچه اختلاف داشتند، میان آنها داوری میکند!
معنی کلمات و عبارات
«السَّبْتُ»: (نگا: بقره / ، نساء / و . «أَلَّذِینَ اخْتَلَفُوا فِیهِ»: مراد خود یهودیها است (نگا: اعراف / .
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱- تعیین روز شنبه به عنوان روز تعطیلى، تکلیفى مختص یهود «إنما جعل السبت على الذین اختلفوا فیه»
«سبت» از نظر ریشه لغوى به معناى «قطع» است و مقصود از آن در این آیه، تعطیلى روز شنبه براى یهود است; چون در روز تعطیلى تمامى کارها و تلاشها قطع مى شود.
۲- قانون تعطیلى روز شنبه حکمى علیه یهودیان، به جرم اختلافشان درباره دین توحیدى ابراهیم(ع) بود. «إنما جعل السبت على الذین اختلفوا فیه»
آیه شریفه، پاسخى است از این سؤال که: در دین ابراهیم(ع) و ادیان پس از آن حضرت، روز جمعه به عنوان روز تعطیل تعیین شده بود، پس چرا در دین یهود روز شنبه اعلان شد؟ پاسخ این است که: این حکم مختص به یهودیان بود که به جرم اختلافشان در دین ابراهیم(ع) وضع گردید. گفتنى است ضمیر «فیه» به حضرت ابراهیم(ع) با تقدیر مضاف; یعنى، ملته باز مى گردد.
۳- اختلاف یهود در تعیین روز تعطیلى، عامل معین شدن روز شنبه براى آنان «إنما جعل السبت على الذین اختلفوا فیه»
برداشت فوق بنابراین نکته است که «جعل السبت» معلول و پیامد «اختلفوا فیه» باشد و ضمیر «فیه» به معناى لغوى سبت - که روز تعطیل است - باز گردد و نه به معناى اصطلاحى آن که روز شنبه است.
۴- تعطیلى یک روز در هفته، داراى دیرینه تاریخى و پیشینه در مذاهب توحیدى «إنما جعل السبت على الذین اختلفوا فیه»
برداشت فوق به خاطر این نکته است که در آیه شریفه، اصل تعطیل شدن یک روز در هفته در آیین الهى، مورد بحث قرار نگرفته است; بلکه از علت و فلسفه اختصاص یافتن تعطیلى روز شنبه براى یهودیان، سخن به میان آمده است.
۵- خداوند در قیامت، نسبت به اختلافات و انحرافات یهود، داورى خواهد کرد. «و إن ربّک لیحکم بینهم یوم القیمة فیما کانوا فیه یختلفون»
۶- قیامت، روز داورى خداوند در زمینه اختلافات و انحرافات بشر «و إن ربّک لیحکم بینهم یوم القیمة فیما کانوا فیه یختلفون»
۷- اختلاف یهود درباره روز تعطیلى، اختلافى دامنه دار و بى فرجام «و إن ربّک لیحکم بینهم یوم القیمة فیما کانوا فیه یختلفون»
برداشت فوق، مبتنى بر این نکته است که ضمیر «فیه» به «سبت» برگردد. گفتنى است فعل مضارع «یختلفون» همراه با فعل «کانوا» دلالت بر استمرار و دوام مضمون آن دارد.
۸- اختلافات یهود درباره دین حق و صراط مستقیم، اختلافاتى دامنه دار و بى فرجام است. «و إن ربّک لیحکم بینهم یوم القیمة فیما کانوا فیه یختلفون»
برداشت فوق، مبتنى بر این نکته است که ضمیر «فیه» به ابراهیم(ع) و دین او برگردد.
۹- تبیین نهایى حق و باطل و فیصله دادن به اختلافات بشرى، مقتضاى ربوبیت الهى «و إن ربّک لیحکم ... فیما کانوا فیه یختلفون»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱۲–۱۲۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱۲–۱۲۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۲۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۲۴ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۲۴ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۲۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۲۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۲۰–۱۲۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۲۴
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اختلاف در دین ابراهیماختلاف در دین حقاختلاف در صراط مستقیمانحرافات یهودتاریخ تعطیلی هفتگیتداوم اختلاف یهودتعطیلی در ادیانتعطیلی در یهودعوامل تبیین باطلعوامل تبیین حقعوامل تعطیلی شنبه در یهودفلسفه تعطیلی شنبه در یهودتکالیف یهودویژگیهای یهودآثار اختلاف یهودعوامل حل اختلافاختلاف یهودتعطیلی شنبهشنبه در یهودتاریخ یهودقضاوت در قیامتقضاوت اخروی خداآثار ربوبیت خداویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۰)
- اختلاف نظر یهودیان ایله (اصحاب سبت) درباره صید ماهی در روز شنبه+۲ آیه
- اختلاف بنیاسراییل (اصحاب سبت) درباره صیدماهی+۲ آیه
- داوری خداوند درباره اختلاف بنیاسراییل، در قیامت+۹ آیه
- خداوند، حسابرس و داوریکننده درباره اختلافهای یهود در قیامت
- اصحاب سبت، مکلّف به اجتناب از صید ماهی در روز شنبه+۴ آیه
- تکلیف تعطیلی روز شنبه حکمی علیه اصحابسبت به جرم اختلاف انها
- شنبه، روز تعطیلی بنیاسراییل+۳ آیه
- کار و فعالیّت و ماهیگیری در روز شنبه، امری حرام بر بنیاسراییل+۳ آیه
- محمّد(صلی الله علیه واله) تحت تربیت خاصّ خداوند+۴ آیه
- اختلاف یهود در تعیین جمعه به منظور روز تعطیل، عامل تعیین روز شنبه برای انان
- حرمت کار و فعالیّت و ماهیگیری بر بنیاسراییل، در روز شنبه+۳ آیه
- حرمت اختلاف بنی اسراییل، درباره حکم شنبه
- حرمت صید ماهی بر یهودیان، در روز شنبه+۴ آیه
- حرمت کار و ماهیگیری بر بنی اسراییل، در روز شنبه+۳ آیه
- خداوند، داور صحنه قیامت، در اختلافات بنی اسراییل+۷ آیه
- ربوبیّت الهی، مقتضی داوری نهایی و حسابرسی در قیامت، نسبت به اختلافات انسانها+۴ آیه
- شنبه، روز تعطیلی قوم یهود+۴ آیه
- تعطیلی یک روز در هفته (شنبه)، دارای پیشینه ای تاریخی+۴ آیه
- حرمت صید ماهی در روز شنبه، بر یهود+۲ آیه
- اختلاف اصحاب سبت و یهودیان، در تعطیلی روز شنبه و عصیان انان از حکم خدا و حرمت صید در ان، مورد حسابرسی خدا در قیامت
- داوری و حسابرسی خدا درباره اختلافات بنی اسراییل در عرصه قیامت+۹ آیه
- قیامت، روز برپایی مردم نزد خدا+۴ آیه
- شنبه، روز تعطیلی کار در بنی اسراییل+۳ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، تحت تربیت خاصّ خداوند+۳ آیه
- اختلاف یهود، درباره تعطیلی روز شنبه، دامنهدار و بیفرجام
- تعطیلی روز شنبه و ممنوعیّت کار در ان، تکلیفی سخت بر انان
- حسابرسی خداوند، از اعمال یهود، در قیامت
- حسابرسی خدا در قیامت از یهود، در مورد حکم روز شنبه و تعدّی انان از این حکم
- شنبه، روز تعطیلی یهود+۳ آیه
- داوری خداوند در قیامت، برای حلّ اختلافات یهود