سوره نحل(النحل)، آیه ۱۲۸ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۸۱
إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَوا وَّالَّذِينَ هُم مُّحْسِنُونَ
خداوند با کسانی است که تقوا پیشه کردهاند، و کسانی که نیکوکارند.
معنی کلمات و عبارات
«مَعَ»: با. همراه. مراد همراهی معنوی و مدد الهی است.
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱- حمایت و لطف الهى، همراه تقواپیشگان است. «إن الله مع الذین اتّقوا»
۲- نیکوکاران، از حمایت و لطف الهى برخوردارند. «إن الله مع ... الذین هم محسنون»
۳- رعایت عدالت در مقابله به مثل و یا گذشت از آن، نشانه تقواپیشگى و احسان و موجب جلب حمایت خداوند است. «و إن عاقبتم فعاقبوا بمثل ما عوقبتم به و لئن صبرتم ... إن الله مع الذین اتّقوا و الذین هم محسنون»
۴- صبر در راه تبلیغ دین و هدایت مردم، تقواپیشگى و احسان است. «ادع إلى سبیل ... و اصبر ... إن الله مع الذین اتّقوا و الذین هم محسنون»
۵- هدایت گران و مبلغان صابر دین، در قبال مکرها و اذیت و آزار دشمنان، از حمایت و لطف الهى برخوردارند. «و اصبر ... إن الله مع الذین اتّقوا و الذین هم محسنون»
۶- تقواپیشگى و احسان، دو عامل جلب حمایت و عنایت الهى است. «إن الله مع الذین اتّقوا و الذین هم محسنون»
ذکر تقواپیشگى و احسان، به صورت دو جمله مستقل، بیانگر این نکته است که هر یک از آن دو عاملى مستقل در جلب حمایت خدایند.
۷- رعایت عدل و انصاف در انتقام گرفتن از دشمن، از مصداقهاى تقواپیشگى است. «و إن عاقبتم فعاقبوا بمثل ما عوقبتم ... إن الله مع الذین اتّقوا»
۸- گذشت از دشمن و چشم پوشى از انتقام و مقابله به مثل در راه تبلیغ دین، از مصادیق احسان است. «و إن عاقبتم فعاقبوا ... و لئن صبرتم لهو خیر للصبرین ... إن الله مع ... و الذین هم محسنون»
۹- توجه به حمایت خدا از تقواپیشگان و نیکوکاران، مانع از قرار گرفتن آنان در تنگناى روحى است. «و لاتک فى ضیق ممّا یمکرون . إن الله مع الذین اتّقوا و الذین هم محسنون»
۱۰- تربیت انسانهاى مبتلا به رسوم و اخلاق جاهلى و نجات دادن آنان از آنها، نیازمند رعایت مراحل تربیتى ویژه است. «و إن عاقبتم فعاقبوا بمثل ما عوقبتم به و لئن صبرتم لهو خیر ... و اصبر ... إن الله مع الذین اتّقوا و الذین هم محسنون»
فراز «إن عاقبتم ...» براى ایجاد محدودیت در انتقام و مقابله به مثل است که شروع کار تربیتى است و سپس به صبرپیشگى و دست کشیدن از انتقام توصیه مى کند و آن گاه به مرحله توصیه به تقوا و احسان مى رسد. ذکر این نکته ها با این ترتیب مى تواند مشعر به نکته یاد شده باشد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱۲–۱۲۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱۲–۱۲۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۲۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۲۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۲۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۲۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۲۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۲۵–۱۲۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۲۸
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار روانی ذکر حمایتهای خداتربیت جاهلانحمایت از محسنانعفو از مقابله به مثلفضایل هدایتگرانموانع مشکلات روانیموجبات حمایتهای خداموجبات لطف خداانتقام از دشمنانحمایت از متقینفضایل مبلغاننشانه های احسانعفو از دشمنانعدالت در انتقامعدالت در مقابله به مثلعفو از انتقامهدایت مردمصبر در تبلیغموارد احسانموارد تقوافضایل محسنانآثار احسانمشمولان حمایتهای خدافضایل متقیننشانه های تقواروش تربیتمشمولان لطف خداآثار تقوا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۵)
- احسان، سبب برخورداری از همراهی (یاری) خدا+۱ آیه
- تشویق خداوند به احسان+۲ آیه
- امداد و عنایت خدا به احسانکنندگان+۱ آیه
- صبر در امور، از مصادیق احسان+۲ آیه
- خداوند، امدادکننده انسانهای با تقوا+۴ آیه
- نیکوکاران، همواره برخوردار از امدادهای الهی+۲ آیه
- تقواپیشگان، مشمول امدادهای خداوند+۲ آیه
- تقوا پیشگی، زمینه جلب امدادهای الهی+۶ آیه
- خوشخلقی، مدارا و مهربانی از روشهای تربیتی پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- تقوا، زمینه بهرهمند شدن از نصرت و امداد خداوند+۶ آیه
- حمایت خدا از متّقین، در رویارویی با دشمنان+۵ آیه
- تشویق خداوند به رعایت تقوا، در راه تبلیغ دین و هدایت مردم+۲ آیه
- استحباب احسان و نیکی به دیگران+۴ آیه
- لزوم رعایت تقوا، در راه تبلیغ دین و هدایت مردم+۲ آیه
- وجوب رعایت تقوا و عدالت، در مقابله به مثل+۲ آیه
- صبر در برابر مشکلات و سختیها سبب قرار گرفتن در زمره نیکوکاران+۴ آیه
- صبرپیشگی از جلوه های تقواپیشگی+۴ آیه
- باور و ایمان به پیروزی اهل تقوا زمینه ساز صبر در برابر مشکلات+۴ آیه
- باور و توجّه به امداد الهی زمینه ساز صبر و تحمّل+۴ آیه
- رعایت عدالت در انتقام گرفتن از دشمن از مصادیق تقواپیشگی+۱ آیه
- محافظت از پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل کید کافران و مشرکان+۲ آیه
- دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در مقابل مکر و نقشه مشرکان+۱ آیه
- صبر پیامبر صلی الله علیه و اله، نمودی از نیکوکاری ان حضرت+۲ آیه
- خداوند، تسلّا دهنده پیامبر صلی الله علیه و اله به صبر، با توجه دادن وی به حمایت الهی از تقواپیشگان+۱ آیه
- قطعی بودن امداد خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله، در صورت صبر و شکیبایی ان حضرت+۴ آیه
- وعده های الهی و اعتقاد پیامبر صلی الله علیه و اله به حقانیّت انها، زمینهساز صبر در برابر مشکلات+۶ آیه
- محمّد صلی الله علیه و اله، در شمار تقواپیشگان مورد حمایت خدا+۱ آیه
- دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر مکرهای توطیهگران+۱ آیه
- تقوا پیشگی انسان، از زمینههای مدح و ستایش خداوند از انسان+۱ آیه
- احسان به دیگران از اداب معاشرت در روابط اجتماعی+۱ آیه
- احسان افراد، از عوامل نجات محسنان از خدعه و فریب+۱ آیه
- امداد الهی، عامل نجات و بیاثر شدن نیرنگ دشمنان+۱ آیه
- تقوا، عامل مصونیت از عملی شدن نیرنگ دشمنان+۲ آیه
- وجوب رعایت تقوا و عدالت، درمقابله به مثل+۲ آیه
- هدایتیافتگی، موجب دستیابی به تقوا+۳ آیه