سوره نحل(النحل)، آیه ۱۲۶ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۸۱
وَإِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوا بِمِثْلِ مَا عُوقِبْتُم بِهِ وَلَئِن صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِّلصَّابِرِينَ
و هر گاه خواستید مجازات کنید، تنها بمقداری که به شما تعدّی شده کیفر دهید! و اگر شکیبایی کنید، این کار برای شکیبایان بهتر است.
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۷ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱۲–۱۲۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱۲–۱۲۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۲۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۲۶ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۲۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۲۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۲۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۲۵–۱۲۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۲۶
روایات و احادیث
۹- «عن على بن الحسین(ع): ... و أما حق من ساءک القضاء على یدیه بقول أو فعل فإن کان تعمدها کان العفو أولى بک لما فیه له من القمع و حسن الأدب ... قال عزّوجلّ: «... و لئن صبرتم لهو خیر للصابرین» ... فإن لم یکن عمداً لم تظلمه ...; [منبع: تحف العقول، ص ۲۷۱، فراز ۴۸; بحارالأنوار، ج ۷۱، ص ۲۰، ح ۲.] از امام سجاد(ع) روایت شده است که:... اما حق کسى که از جانب او با سخن یا عمل به تو بدى رسیده این است که: اگر بدى او عمدى باشد، گذشت از او براى تو بهتر است; زیرا این گذشت موجب منصرف شدن آن شخص از بدى کردن و ادب نیکو براى او مى شود ... خداى عزّوجلّ فرمود: «... و لئن صبرتم لهو خیر للصابرین» ... و اگر بدى او عمدى نبوده (با این گذشت) به او ظلم نکرده اى».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۸)
- تخفیف در حکم قصاص با بیان ارزشمندتر بودن گذشت، از قصاص و عقوبت به مثل
- جواز مقابله به مثل و جنگ با دشمنان، در صورت جنگ افروزی انان+۴ آیه
- حرمت ظلم و تعدّی و تجاوزپیشگی+۲ آیه
- بهتر بودن عفو، از انتقام گیری+۳ آیه
- لزوم رعایت عدالت، حتّی درباره دشمنان+۶ آیه
- جواز مقابله به مثل، با قصاص نمودن و حرمت زیاده روی در ان+۲ آیه
- وجوب رعایت تقوا و عدالت، در مقابله به مثل+۲ آیه
- جواز مقابله به مثل، در پاسخ گویی به دشمنان دین+۲ آیه
- اگاهی خداوند به خیر بندگان+۲ آیه
- صبر و عدم تعجیل در انتقام از دشمن و مقابله به مثل، هنگام دعوت به اسلام، خیر برای مؤمنان+۱ آیه
- برتری صبر، بر مقابله به مثل
- عفو در برابر بدی دیگران، از مصادیق خیر
- دفاع، حقّی مشروع در شریعتهای اسمانی برای انسان+۴ آیه
- جواز تجاوز به دشمن و دفاع از خویشتن، در حدّ تجاوز انجام شده از سوی دشمن+۳ آیه
- تبلیغ دین و هدایت مردم، موجب اذیّت شدن، از سوی دشمنان و نیازمند صبوری+۱ آیه
- اگاهی خداوند از گمراهان در دین و هدایت یافتگان به ان
- گذشت از دشمن و نادیده گرفتن اذیت و ازارش، امری دشوار و نیازمند شکیبایی
- صبرپیشگی زمینه ساز عفو و گذشت از بدی دیگران
- صبرپیشگی به جای مقابله به مثل در برابر بدی دیگران درپی دارنده منفعت برتر
- صبر و شکیبایی مفیدتر و ارزشمندتر از قصاص و مقابله به مثل+۵ آیه
- صابران انسانهایی ارزشمند و دارای جایگاه والا در پیشگاه خداوند
- صبر بر اذیّت و ازار دشمنان بسی ارزشمندتر از مقابله به مثل و انتقام گیری+۳ آیه
- دعوت خداوند از مؤمنان به صبر در برابر اذیّت و ازار دشمنان به جای مقابله به مثل و انتقام گیری
- توجّه به منفعت و فواید صبر از عوامل شکیبایی در برابر بدیهای دیگران
- اذیّتهای دشمنان از مشکلات و موارد نیازمند صبر
- گذشت از دشمن و اذیّت و ازارها امری دشوار و نیازمند شکیبایی+۱ آیه
- اتلاف مال غیر، موجب ضمانت+۲ آیه
- اهتمام اسلام به لزوم اجرای عدالت و قسط، حتّی در مورد دشمنان+۷ آیه
- لزوم رعایت عدالت، در انتقام از ستمگران+۷ آیه
- رعایت عدالت در انتقام گرفتن از دشمن از مصادیق تقواپیشگی+۱ آیه
- لزوم رعایت حق و عدل، در قصاص+۳ آیه
- لزوم رعایت عدالت و انصاف در مقابله به مثل+۱ آیه
- عفو و گذشت بجا از حقوق شخصی، به جای انتقام، موجب وارد شدن در جرگه صابران
- عفو و گذشت از گفتار و کردار زشت عمدی دیگران، موجب ادب شدن انان و اجتناب انان از بدی
- ارزشمندی و استحباب عفو و گذشت انسان، از حق خویش
- تحمّل در برابر عمل ناشایست دیگران و عفو، بهتر از مقابله به مثل، نزد خداوند+۲ آیه
- عفو و گذشت مورد پسند خداوند، نسبت به مقابله به مثل
- جواز تقاصّ و برخورد همسان با غاصب+۶ آیه
- غصب اموال دیگران، موجب ضمانت غاصب یا غاصبان+۲ آیه
- مشروعیّت عفو و گذشت از غاصبان+۳ آیه
- لزوم رعایت حق و عدل در قصاص+۱ آیه
- جواز مقابله به مثل و شکنجه کافران، به دست مسلمانان+۱ آیه
- شکنجه و اذیّت کافران، به مسلمانان، مایه رنج و اندوه پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- جواز مقابله به مثل، در کیفر و مجازات ظالمان و متجاوزان به دیگران+۵ آیه
- عفو و گذشت پیامبر صلی الله علیه و اله از دشمن، نیازمند صبر داشتن ان حضرت+۱ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله در برابر ازار و اذیّت دشمنان، تنهامامور به صبر و شکیبایی، نه مقابله به مثل+۱ آیه
- صبر و بردباری، از عوامل مدح
- وجوب رعایت تقوا و عدالت، درمقابله به مثل+۲ آیه