آیه ۲۰ سوره نحل

سوره نحل(النحل)، آیه ۲۰ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۹

معنی کلمات و عبارات
«یَدْعُونَ»: فریاد می‌زنند و به یاری می‌طلبند. می‌پرستند.
نزول
نکات آیه
۱- خدایان ادعایى مشرکان، قدرت آفرینش هیچ چیزى را ندارند. «و الذین یدعون من دون الله لایخلقون شیئًا» «یدعون» صله «الذین» است و ضمیر صله، ضمیر مفعولى است که حذف گردیده و مرجع آن الذین است. مراد از «الذین» به قرینه آیات قبل - که درباره خدایان ادعایى ناتوان بود - خدایان مشرکان است. ۲- خدایان ادعایى مشرکان، نه تنها خالق نیستند; بلکه خود نیز آفریده شده و مخلوقند. «و الذین یدعون من دون الله لایخلقون شیئًا و هم یخلقون» ۳- توانمندى بر آفریدن و نیز مخلوق نبودن، از نشانه هاى خدا و معبود حقیقى است. «و الذین یدعون من دون الله لایخلقون شیئًا و هم یخلقون» از اینکه خداوند در مقام بیان رد الوهیت معبودهاى مشرکان، دو صفت مهم را برشمرده است، استفاده مى شود که «الله» باید خالق بوده و مخلوق نباشد. ۴- خالق بودن و مخلوق نبودن براى الوهیت، از بدیهیات عقلى است. «و الذین یدعون من دون الله لایخلقون شیئًا و هم یخلقون» از اینکه در رد الوهیت معبودهاى مشرکان، تنها به یادآورى این نکته که آنان توان آفرینشگرى ندارند و خود مخلوقند، پرداخته و استدلال نکرده است، حکایت از نکته یاد شده مى کند. ۵- مشرکان، موجودات فاقد قدرت و دست ساز را خداى خویش قرار مى دادند. «و الذین یدعون من دون الله لایخلقون شیئًا و هم یخلقون» برداشت فوق، بر این اساس است که مراد از «یدعون» خواندن آن موجودات به عنوان خدا باشد. ۶- موجودات دست ساز و فاقد هرگونه قدرت آفرینشگرى، لیاقت الوهیت ندارند و هرگونه عقیده اى به خدایى آنان، باطل است. «و الذین یدعون من دون الله لایخلقون شیئًا و هم یخلقون» ۷- رعایت ادب در برخورد با عقاید و مقدسات دیگران - هر چند باطل باشد - امرى پسندیده است. «و الذین یدعون من دون الله لایخلقون شیئًا و هم یخلقون» کاربرد کلمات «الذین» و «هم» - که در ذوى العقول استعمال مى شوند - براى معبودهاى مشرکان - که معمولاً از سنگ، چوب و... بوده اند - مى تواند اشاره به نکته یاد شده داشته باشد. ۸- مشرکان، معبودها و خدایان متعددى براى خود داشتند. «و الذین یدعون من دون الله لایخلقون شیئًا و هم یخلقون» ۹- مشرکان، معبودهایى را مى پرستیدند که فاقد هرگونه قدرت بودند. «و الذین یدعون من دون الله لایخلقون شیئًا و هم یخلقون» ۱۰- تنها خداوند خالق، شأن مورد پرستش قرار گرفتن و کمک طلبیدن را دارد. «و الذین یدعون من دون الله لایخلقون شیئًا» آیه درصدد سرزنش عمل مشرکان در اتخاذ معبودهاى متعدد است و استفاده مى شود که چنان کارى مذموم و قبیح مى باشد.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۳)
  • احتجاج به افریده بودن بتها و ناتوانی انها از افرینش، برای نفی شرک و بتپرستی+۱ آیه
  • توانایی خداوند بر افرینش و ناتوانی بتها بر ان، دلیلی بر ابطال شرک، و اثبات توحید+۲ آیه
  • فقدان حیات و عدم درک معبودان از امر قیامت، حجّت و دلیلی محکم بر ردّ شرک و بتپرستی+۱ آیه
  • مخلوق بودن بتها، دلیل بر بطلان پرستش انها+۲ آیه
  • بطلان بتپرستی به دلیل ناتوانی بتها از افرینش+۴ آیه
  • مخلوق بودن بتها، دلیل عدم شایستگی انها برای پرستش+۴ آیه
  • ناتوانی غیر خدا، از هرگونه خلق و ایجاد+۵ آیه
  • افرینش اشیا و تدبیر موجودات از سوی خالق متعال، دلیل بر توحید خالقیّت+۶ آیه
  • افرینش پدیدههای جهان، نشانگر الوهیّت خدای یگانه+۲ آیه
  • معبودان مشرکان، بیاطّلاع از زمان وقوع قیامت+۱ آیه
  • حرمت بت پرستی+۹ آیه
  • مشرکان، فاقد حیات معنوی+۱ آیه
  • بتها، موجوداتی مخلوق و ناتوان از افرینش اشیا+۱ آیه
  • خداوند، منشا اجابت دعا+۲ آیه
  • دعا به درگاه معبودهای دروغین و درخواست مشرکان از غیرخدا، کاری نکوهیده و مذموم+۵ آیه
  • دعای مشرکان، به درگاه موجودات ناتوان و بی خاصیّت+۳ آیه
  • جهل معبودان به زمان وقوع قیامت، از دلایل بطلان شرک+۱ آیه
  • حیات نداشتن معبودها، دلیل بطلان شرک+۱ آیه
  • ناتوانی معبودهای مشرکان از هرگونه افرینش، دلیل بطلان شرک+۷ آیه
  • اسطوره پنداشته شدن قران، از سوی مشرکان+۳ آیه
  • مشرکان جاهلی، منکر عالم اخرت+۱ آیه
  • بی اطّلاعی معبودان مشرکان، از زمان برانگیخته شدن خویش+۱ آیه
  • ناتوانی معبودهای مشرکان، از افرینش
  • معبودهای مشرکان، موجوداتی مرده و فاقد حیات+۱ آیه
  • تعدّد معبودان باطل مشرکان+۳ آیه
  • معبودان باطل، بی اطّلاع از زمان رستاخیز پرستش کنندگان خویش+۱ آیه
  • معبودان باطل، خود موجوداتی مخلوق دیگران+۴ آیه
  • معبودان باطل، موجوداتی مرده و فاقد حیات+۱ آیه
  • توانمندی بر خالقیّت و نیز مخلوق نبودن، از نشانه های معبود حقیقی+۵ آیه
  • اساطیر خواندن قران، از افتراهای مشرکان به ان+۳ آیه
  • معبودان باطل، فاقد شعور و درک زمان قیامت و حشر انسانها+۱ آیه
  • معبودان مشرکان، موجوداتی مرده و بی جان+۱ آیه
  • بتها، فاقد شعور نسبت به معاد+۱ آیه
واژه‌ها