آیه ۳ سوره نحل

سوره نحل(النحل)، آیه ۳ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۷

خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِ تَعَالَى عَمَّا يُشْرِكُونَ

آسمانها و زمین را بحق آفرید؛ او برتر است از اینکه همتایی برای او قرار می‌دهند!

معنی کلمات و عبارات
«بِالْحَقِّ»: به مقتضای حق و برابر حکمت.
نزول
نکات آیه
۱- آفریننده آسمانها و زمین (جهان هستى)، خداوند است. «خلق السموت و الأرض» ۲- جهان آفرینش (آسمانها و زمین)، داراى نظم، هدف، اتقان، استوارى و به دور از هرگونه پوچى و بى نظمى «خلق السموت و الأرض بالحق» از معانى «حق» هدف دارى حکیمانه و متقن بودن است. بنابراین «خلق السماوات و الأرض بالحق»; یعنى، جهان را هدف دار و در نهایت اتقان و استوارى آفرید. ۳- جهان آفرینش، داراى آسمانهاى متعدد «خلق السموت» ۴- آفرینش حق مدار آسمانها و زمین، گواه وحدانیت خدا و نبود شریک براى او «أن أنذروا أنه لا إله إلاّ أنا فاتقون . خلق السموت و الأرض بالحق تعلى عمّا یشرکون» جمله «خلق السماوات و الأرض» به منزله تعلیل براى مضمون «لا إله إلاّ أنا» در آیه قبل است. ۵- خداوند، برتر و فراتر از آن است که بتوان براى او شریکى در آفرینش تصور کرد. «خلق السموت و الأرض بالحق تعلى عمّا یشرکون» ۶- قرار دادن هرگونه شریک براى خداوند، نشانه تصور ناصحیح و غیر واقعى از اوست. «تعلى عمّا یشرکون» ۷- آفرینش آسمانها و زمین (جهان هستى) دلیلى بر قدرت خداوند بر محقق ساختن وعده هایش «أتى أمر الله ... خلق السموت و الأرض بالحق تعلى عمّا یشرکون» جمله «خلق السماوات ...» مى تواند به منزله تعلیلى براى روشن نمودن قدرت خداوند بر محقق ساختن وعده هایش باشد. ۸- مشرکان صدراسلام، خداوند را خالق آسمانها و زمین مى دانستند. «أتى أمر الله ... سبحنه و تعلى عمّا یشرکون ... خلق السموت و الأرض بالحق تعلى عمّا یشرکون» «تعالى عمّا یشرکون» مربوط به «بالحق» است و نه «خلق السماوات و ...» بنابراین، از آیه استفاده مى شود که مشرکان درباره اصل خلقت عالم حرفى نداشته اند، بلکه درباره حقانیت و پوچى آن توهماتى داشته اند.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
  • عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۱۶ آیه
  • افرینش اسمانها بر اساس حق+۱۳ آیه
  • خدا، پدید اورنده اسمانها+۱۶ آیه
  • افرینش اسمانها هدفدار و دور از هرگونه پوچی و بیهودگی+۱۲ آیه
  • افرینش اسمانها، ایه خدا+۵ آیه
  • افرینش زمین، از ایات خدا+۱۰ آیه
  • احتجاج خداوند با مشرکان، برای اثبات تحقّق وعده قیامت و عذاب، به خالقیّتِ هستی از سوی خود و در اختیار قرار دادن امکانات ان برای انسان+۱ آیه
  • تنزیه خداوند، از اتّخاذ شریک برای خود+۵ آیه
  • انحصار خالقیّت اسمانها و زمین، در خدای یگانه+۲ آیه
  • افرینش اشیا و تدبیر موجودات از سوی خالق متعال، دلیل بر توحید خالقیّت+۶ آیه
  • خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان
  • خلقت جهان افرینش، براساس حق، به فرمان خداوند+۱۲ آیه
  • خداوند، افریننده جهان، بدون الگویی از پیش+۱۴ آیه
  • افرینش اسمانها، بر اساس حق+۷ آیه
  • زمین، افریده شده خداوند، بر اساس حق+۷ آیه
  • خداوند، حقیقتی بلندمرتبه و بزرگتر از حدّ وصف+۴ آیه
  • افرینش زمین، بر اساس حق+۱۴ آیه
  • خداوند، خالق و پدیداورنده زمین+۱۷ آیه
  • افرینش زمین، هدفدار و به دور از هر گونه پوچی و بیهودگی+۱۳ آیه
  • تنزیه خدا، از اتّخاذ شریک برای خود+۵ آیه
  • وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۳ آیه
واژه‌ها