سوره نمل(النمل)، آیه ۳۱ · جزء ۱۹ · صفحه ۳۷۹
أَلَّا تَعْلُوا عَلَيَّ وَأْتُونِي مُسْلِمِينَ
توصیه من این است که نسبت به من برتریجویی نکنید، و بسوی من آیید در حالی که تسلیم حقّ هستید!»
معنی کلمات و عبارات
«أَلاّ تَعْلُوا»: تا این که تکبّر و تعالی نکنید. یعنی بزرگی نفروشید و عظمت به خود نگیرید. (أَنْ) حرف ناصبه، یا حرف تفسیریّه و به معنی یعنی، و (لا) حرف نهی است. «مُسْلِمِینَ»: منقادان و خاضعان. موحّدان و مؤمنان. حال است.
نزول
سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - راه ندادن اندیشه سرکشى به خود و آمدن و تسلیم شدن، فرمان سلیمان(ع) به ملکه سبا و درباریان وى «ألاّ تعلوا علىّ و أتونى مسلمین»
«علو» (مصدر «تعلوا») به معناى استکبار و برترى جویى است. «اتیان» (مصدر «ائتونى») نیز به معناى حاضر شدن و «اسلام» (مصدر «مسلمین») معادل «تسلیم» و «انقیاد» است. آیه یاد شده حاوى سه فرمان است: الف) بر من برترى نجویید. ب) نزد من بیایید. ج) تسلیم دستورات من باشید.
۲ - برخورد سلیمان(ع) با ملکه و درباریان سبا، قاطع، آمرانه و از موضع قدرت بود. «ألاّ تعلوا علىّ و أتونى مسلمین»
۳ - نامه سلیمان، پیامدار رحمت و مهر و نشانگر قدرت و قهر «بسم اللّه الرحمن الرحیم . ألاّ تعلوا علىّ و أتونى مسلمین»
آوردن اوصاف «رحمان» و «رحیم» در سرآغاز نامه، پیامدار رحمت و لحن قاطع و آمرانه متن آن، بیانگر قدرت است.
۴ - سلیمان(ع)، درصدد از میان بردن حاکمیت کفر و شرک از سرزمین سبا «بسم اللّه الرحمن الرحیم . ألاّ تعلوا علىّ و أتونى مسلمین»
تسلیم سلیمان شدن، در حقیقت دست برداشتن از شرک و پذیرش منطق توحیدى او است.
۵ - فراخوانى دربار سبا از سوى سلیمان براى تسلیم شدن در برابر خداى یگانه «بسم اللّه الحمن الرحیم ... و أتونى مسلمین»
برداشت یاد شده مبتنى بر این احتمال است که مراد از «مسلمین» (به قرینه «بسم اللّه...») و نیز آیه ۴۴ (أسلمت مع سلیمان للّه) تسلیم شدن در برابر خدا باشد; یعنى، «و أتونى مسلمین للّه».
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۴۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۵–۵۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۱ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۱ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۷–۳۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
توصیه به اشراف قوم سبأتوصیه به تسلیمتوصیه به ملکه سبأتوصیه های سلیماندعوت از اشراف قوم سبأدعوت از ملکه سبأرحمت سلیمانسلیمان و اشراف قوم سبأقاطعیت سلیماندعوتهای سلیمانتعالیم نامه سلیماناهداف سلیمانسلیمان و ملکه سبأشرک ستیزی سلیمانکفرستیزی سلیماندعوت به تسلیمروش برخورد سلیمانقدرت سلیمانقصه سلیمان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۲)
- تهدید سلیمان(علیه السلام) به اخراج و اواره کردن ملکه سبا و پیروانش با ذلّت و خواری در صورت تسلیمنشدن+۲ آیه
- تهدید سلیمان(علیه السلام) به اخراج و اواره کردن ملکه سبا و مردم ان در صورت تسلیم نشدن+۲ آیه
- اگاه شدن اشراف قوم سبا از نامه سلیمان و محتوای ان بهوسیله ملکه سبا+۲ آیه
- امکانِ برتریطلبی بلقیس، در برابر سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- ردّ دعوت سلیمان(علیه السلام) از جانب بلقیس، در اغاز دعوت+۴ آیه
- استفاده از نامه، ابزاری جهت ابلاغ پیام+۳ آیه
- دعوت به خدای یگانه و مبارزه با مظاهر شرک و سرکشی، محور رسالت و تبلیغ سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- تبلیغ و ارشاد ملکه سبا از سوی سلیمان(علیه السلام)، روشی مؤثّر در اصلاح و ایمان تودههای مردم+۳ آیه
- تهدید شدن ملکه سبا و اشراف وی از سوی سلیمان(علیه السلام) به تبعید و اوارگی، در صورت تسلیم نشدن انان+۲ آیه
- تهدید حاکمان مشرک سبا به جهاد، از جانب سلیمان(علیه السلام)+۵ آیه
- دلداری به ملکه سبا از سوی درباریان، با اعلام امادگی کامل نظامی خویش برای دفاع از کشور+۴ آیه
- اطمینان بخشی درباریان سبا به فرمانروای خود، مبنی بر امادگی کامل شان برای دفاع از کشور، در مقابل حمله احتمالی لشکر سلیمان(علیه السلام)+۴ آیه
- دعوت سلیمان(علیه السلام) از درباریان قوم سبا به تسلیم شدن و عدم گردن فرازی در برابر وی+۲ آیه
- دعوت به توحید و مبارزه با شرک و سرکشی، محور تبلیغ سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- تبلیغ و ارشاد ملکه سبا و درباریان وی، از سوی سلیمان(علیه السلام)+۳ آیه
- سلیمان(علیه السلام)، دعوت کننده حکومت سبا به تسلیم در برابر خود+۴ آیه
- سلیمان(علیه السلام) در صدد از میان بردن حاکمیّت کفر و شرک+۴ آیه
- نامه سلیمان(علیه السلام)، پیامدار رحمت و قدرت+۱ آیه
- هدف سلیمان(علیه السلام) از نوشتن نامه به دربار سبا، ایفای رسالت الهی، نه رسیدن به مال و حکومت+۲ آیه
- سلیمان(علیه السلام)، دارای روحیّه شهامت و دلیری+۴ آیه
- مبارزه سلیمان(علیه السلام) با حاکمیّت شرک و مشرکان قوم سبا+۲ آیه
- نامه نویسی سلیمان علیه السلام به دربار سبا، برای ایفای رسالت الهی و معنوی+۵ آیه